“Chỉ người chăm bệnh mới hiểu”: Hành trình cùng người thân hồi phục sau đột quỵ

“Tôi từng nghĩ chỉ vài tháng là sẽ bình thường lại”

Anh Minh, 39 tuổi, nghỉ việc gần nửa năm để chăm mẹ sau đột quỵ. Anh Minh kể, điều khiến anh hụt hẫng không chỉ là việc mẹ hồi phục chậm hơn anh kỳ vọng, mà còn là những thay đổi trong cảm xúc và tính cách sau đột quỵ. Người từng điềm tĩnh nay dễ cáu gắt, buồn tủi hoặc khó diễn đạt mong muốn khiến việc chăm sóc mỗi ngày trở nên căng thẳng hơn. “Tôi cứ nghĩ chỉ cần tập luyện chăm chỉ là mẹ sẽ khá lên, nhưng sau này mới hiểu phục hồi không chỉ là chuyện đi lại hay cầm nắm, mà còn là hành trình thích nghi về tinh thần của cả người bệnh lẫn người chăm sóc”, anh nói.

Những ngày đầu xuất viện, anh tin rằng chỉ cần tập luyện chăm chỉ thì mẹ sẽ sớm hồi phục như trước. Nhưng thực tế không đơn giản như vậy. Có ngày mẹ anh không chịu ăn, cáu gắt vì không thể tự cầm muỗng. Có hôm bà khóc vì nói mãi người khác vẫn không hiểu mình muốn gì.

“Lúc đó tôi mới hiểu người bệnh khổ một thì người chăm bệnh áp lực mười”, anh kể.

Nhiều người chăm sóc chia sẻ cảm giác bất lực lớn nhất là nhìn người thân thay đổi tính cách sau đột quỵ nhưng không biết phải làm sao để giúp họ dễ chịu hơn.

Áp lực kéo dài khiến nhiều người chăm sóc âm thầm kiệt sức

Ban đầu, nhiều người nghĩ khó khăn lớn nhất là chuyện tiền bạc hoặc chăm sóc thể chất. Nhưng sau vài tháng, thứ khiến người chăm sóc mệt mỏi nhất lại là cảm giác không được nghỉ ngơi thật sự.

Họ phải nhớ giờ thuốc, lịch tái khám, tập vật lý trị liệu và luôn trong trạng thái sợ người bệnh tái đột quỵ. Có người thức giấc giữa đêm chỉ vì nghe tiếng động nhỏ từ phòng bên cạnh.

Không ít người chăm sóc bỏ hẳn công việc cá nhân, hạn chế gặp bạn bè hoặc gần như không còn thời gian cho bản thân. Dần dần, họ dễ rơi vào mất ngủ, stress kéo dài hoặc cáu gắt vì kiệt sức.

Những kinh nghiệm thực tế giúp người chăm sóc đỡ áp lực hơn

Sau thời gian dài chăm sóc, nhiều gia đình nhận ra điều quan trọng nhất không phải cố làm mọi thứ hoàn hảo, mà là duy trì được sức bền lâu dài.

Một số người chăm sóc cho biết họ bắt đầu nhẹ gánh hơn khi:

• Chia việc chăm sóc cho nhiều thành viên trong nhà;
• Dùng bảng ghi chú thuốc và lịch tập luyện;
• Học kỹ dấu hiệu tái đột quỵ để bớt hoảng loạn;
• Chấp nhận tiến triển hồi phục có thể rất chậm;
• Dành cho bản thân vài giờ nghỉ mỗi tuần.

Nhiều người cũng thay đổi cách trò chuyện với bệnh nhân. Thay vì liên tục nhắc “cố lên”, họ học cách lắng nghe nhiều hơn vì hiểu người bệnh cũng đang chịu áp lực tâm lý rất lớn.

Hồi phục sau đột quỵ là câu chuyện của cả gia đình

Các chuyên gia cho biết phục hồi chức năng sau đột quỵ thường kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Trong hành trình đó, người chăm sóc giữ vai trò rất quan trọng trong việc hỗ trợ tâm lý, theo dõi điều trị và giúp bệnh nhân duy trì động lực tập luyện.

Tuy nhiên, người chăm sóc cũng cần được hỗ trợ đúng cách. Nếu người chăm sóc kiệt sức, việc điều trị lâu dài của bệnh nhân cũng dễ bị ảnh hưởng theo.

Nhiều gia đình chỉ thật sự vượt qua giai đoạn khó khăn khi bắt đầu chấp nhận rằng hồi phục sau đột quỵ không phải cuộc đua ngắn hạn. Đó là hành trình cần sự kiên nhẫn của cả người bệnh lẫn người ở cạnh họ mỗi ngày.