4 loại thực phẩm và đồ uống tàn phá lá gan

Gan tham gia chuyển hóa chất dinh dưỡng, xử lý nhiều chất có hại và thực hiện nhiều chức năng thiết yếu của cơ thể. Chế độ ăn uống thiếu cân đối kéo dài có thể tạo thêm gánh nặng cho gan, đặc biệt khi thường xuyên sử dụng thực phẩm nhiều năng lượng, chất béo hoặc đồ uống có cồn. Dưới đây là 4 loại thực phẩm và đồ uống tàn phá lá gan nếu được tiêu thụ quá mức và kéo dài.

Thực phẩm siêu chế biến

Thực phẩm siêu chế biến gồm nhiều sản phẩm như bánh kẹo đóng gói, snack, mì ăn liền, nước ngọt và một số món ăn chế biến sẵn. Nhóm thực phẩm này thường giàu năng lượng, đường, muối hoặc chất béo nhưng ít chất xơ.

Ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến có thể làm tăng tổng năng lượng nạp vào, góp phần gây tăng cân và rối loạn chuyển hóa. Đây đều là những yếu tố liên quan đến nguy cơ tích tụ mỡ trong gan, đặc biệt ở người thừa cân, béo phì hoặc mắc đái tháo đường type 2. Thay vì sử dụng thường xuyên, nên ưu tiên rau củ, trái cây nguyên quả, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và nguồn protein ít qua chế biến.

Thức ăn nhanh và đồ chiên rán

Gà rán, khoai tây chiên, hamburger và nhiều món ăn nhanh thường chứa nhiều năng lượng, chất béo bão hòa, tinh bột tinh chế và muối. Khi ăn thường xuyên với khẩu phần lớn, những thực phẩm này có thể góp phần làm tăng cân và tích tụ mỡ trong cơ thể.

Chế độ ăn dư thừa năng lượng và nhiều chất béo bão hòa có liên quan đến nguy cơ gan nhiễm mỡ và các rối loạn chuyển hóa. Tuy nhiên, tác động phụ thuộc vào tổng thể chế độ ăn và tần suất sử dụng, không phải chỉ từ một bữa ăn riêng lẻ. Có thể giảm món chiên rán và ưu tiên các cách chế biến như hấp, luộc hoặc nướng để kiểm soát lượng chất béo nạp vào.

Rượu bia và đồ uống có cồn

Gan là cơ quan chính chuyển hóa cồn. Vì vậy, uống nhiều rượu bia hoặc sử dụng kéo dài có thể gây tổn thương tế bào gan, thúc đẩy tích tụ mỡ và phản ứng viêm.

Tổn thương gan liên quan đến rượu có thể tiến triển từ gan nhiễm mỡ đến viêm gan và xơ gan. Mức độ nguy cơ khác nhau tùy lượng cồn, thời gian sử dụng, giới tính, yếu tố di truyền, tình trạng dinh dưỡng và bệnh lý đi kèm.

Đáng lưu ý, tổn thương gan giai đoạn đầu có thể chưa gây biểu hiện rõ ràng. Người mắc bệnh gan hoặc có vấn đề liên quan đến rượu nên trao đổi với nhân viên y tế về việc sử dụng đồ uống có cồn.

Thịt chế biến sẵn

Xúc xích, thịt nguội, giăm bông, thịt xông khói và một số loại thịt đóng hộp thường chứa nhiều muối và có thể giàu chất béo bão hòa. Nếu xuất hiện thường xuyên trong chế độ ăn dư năng lượng, chúng có thể góp phần gây tăng cân và những bất lợi về chuyển hóa. Vì vậy, nên kiểm soát khẩu phần và tần suất sử dụng, đồng thời ưu tiên cá, thịt gia cầm ít mỡ, trứng, đậu và các nguồn protein ít qua chế biến.

Trong sinh hoạt hằng ngày, có thể bắt đầu bằng những thay đổi nhỏ như kiểm soát khẩu phần, giảm tần suất ăn ngoài, đọc nhãn dinh dưỡng khi chọn thực phẩm đóng gói và thay món chiên bằng cách chế biến ít dầu mỡ hơn. Với người có nguy cơ bệnh gan hoặc kết quả xét nghiệm gan bất thường, nên trao đổi với nhân viên y tế để được đánh giá và hướng dẫn phù hợp.

Nhìn chung, 4 loại thực phẩm và đồ uống tàn phá lá gan có thể ảnh hưởng đến sức khỏe gan theo những cơ chế và mức độ khác nhau nếu tiêu thụ quá mức. Duy trì chế độ ăn cân đối, hạn chế rượu bia và ưu tiên thực phẩm ít chế biến là những lựa chọn có lợi hơn cho sức khỏe gan lâu dài.