5 lưu ý người bệnh thận cần biết trước khi ăn dưa hấu

Dưa hấu là loại trái cây được nhiều người yêu thích nhờ vị ngọt mát và hàm lượng nước cao. Tuy nhiên, đối với người mắc bệnh thận, việc ăn dưa hấu cần được cân nhắc dựa trên chức năng thận, kết quả xét nghiệm và chế độ ăn đang áp dụng. Vậy người bệnh thận có nên ăn dưa hấu không và cần lưu ý những gì?

Không ăn quá nhiều dưa hấu trong một lần

Dưa hấu có vị ngọt thanh, dễ ăn nên nhiều người có thói quen ăn một lượng lớn trong một lần. Tuy nhiên, điều này không phù hợp với người mắc bệnh thận.

Mỗi khẩu phần dưa hấu đều cung cấp một lượng kali và nước nhất định. Khi ăn quá nhiều, tổng lượng kali đưa vào cơ thể sẽ tăng lên. Nếu chức năng thận không còn hoạt động hiệu quả, cơ thể có thể gặp khó khăn trong việc đào thải lượng kali dư thừa.

Bên cạnh đó, lượng nước lớn từ dưa hấu cũng cần được tính vào tổng lượng dịch hằng ngày. Đối với người đang phù, thiểu niệu hoặc được yêu cầu hạn chế dịch, việc ăn quá nhiều dưa hấu có thể khiến cơ thể tích nước nhiều hơn.

Để hạn chế nguy cơ này, người bệnh nên:

• Chia dưa hấu thành khẩu phần nhỏ.
• Ăn xen kẽ với các loại trái cây phù hợp khác.
• Không ăn liên tục nhiều miếng lớn trong một lần.
• Tuân thủ khẩu phần được nhân viên y tế hướng dẫn.

Cân nhắc khẩu phần dựa trên kết quả kali máu

Một trong những vai trò quan trọng của thận là đào thải lượng kali dư thừa ra khỏi cơ thể. Khi chức năng thận suy giảm, kali có thể tích tụ trong máu và gây tăng kali máu.

Tăng kali máu có thể không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, nếu nồng độ kali tăng cao, người bệnh có thể gặp các biểu hiện như:

• Mệt mỏi.
• Yếu cơ.
• Tê bì tay chân.
• Hồi hộp hoặc rối loạn nhịp tim.

Điều quan trọng cần lưu ý là không phải tất cả người bệnh thận đều phải áp dụng chế độ ăn ít kali. Một số người vẫn có kali máu trong giới hạn bình thường và có thể ăn dưa hấu với lượng phù hợp.

Ngược lại, nếu đã được chẩn đoán tăng kali máu hoặc được chỉ định hạn chế thực phẩm giàu kali, người bệnh cần điều chỉnh khẩu phần theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên viên dinh dưỡng.

Ngoài dưa hấu, lượng kali từ các thực phẩm khác trong ngày cũng cần được tính đến để tránh vượt quá mức khuyến nghị.

Phải tính lượng nước từ dưa hấu vào tổng dịch trong ngày

Khoảng 90% thành phần của dưa hấu là nước. Vì vậy, người bệnh không nên xem đây là loại trái cây có thể ăn không giới hạn.

Ở người bệnh thận mạn giai đoạn tiến triển hoặc đang chạy thận, bác sĩ có thể yêu cầu hạn chế tổng lượng dịch mỗi ngày nhằm giảm nguy cơ phù, tăng huyết áp và quá tải tuần hoàn.

Trong trường hợp này, lượng nước từ dưa hấu cũng cần được tính vào tổng lượng dịch, bên cạnh:

• Nước uống.
• Canh.
• Sữa.
• Cháo.
• Nước ép.
• Đá viên.

Nếu ăn nhiều dưa hấu nhưng không điều chỉnh lượng nước uống, người bệnh có thể vượt quá giới hạn dịch được khuyến cáo.

Do đó, trước khi bổ sung dưa hấu vào khẩu phần, người bệnh nên xem xét tổng lượng dịch đã sử dụng trong ngày để có sự điều chỉnh phù hợp.

Người có hệ tiêu hóa nhạy cảm hoặc đái tháo đường cần kiểm soát khẩu phần

Đây không phải là khuyến cáo bắt buộc đối với tất cả mọi người. Tuy nhiên, ở những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, ăn nhiều dưa hấu khi bụng đói có thể gây cảm giác đầy bụng, khó chịu hoặc tiêu chảy.

Ngoài ra, người bệnh thận đồng thời mắc đái tháo đường cũng cần chú ý lượng carbohydrate từ dưa hấu để tránh làm ảnh hưởng đến việc kiểm soát đường huyết.

Để sử dụng dưa hấu hợp lý, người bệnh nên:

• Ăn với lượng vừa phải.
• Có thể dùng làm bữa phụ thay vì ăn quá nhiều lúc đói.
• Không thêm đường hoặc siro.
• Hạn chế uống nước ép dưa hấu nếu đã ăn dưa hấu tươi.

Việc lựa chọn thời điểm ăn phù hợp cũng giúp người bệnh kiểm soát tốt hơn tổng lượng trái cây trong ngày.

Người chạy thận cần có khẩu phần riêng

Không có một chế độ ăn chung áp dụng cho tất cả người đang lọc máu.

Khẩu phần dưa hấu của mỗi người phụ thuộc vào:

• Phương pháp điều trị (lọc máu chu kỳ hoặc lọc màng bụng).
• Lượng nước tiểu còn lại.
• Kali máu.
• Giới hạn dịch hằng ngày.
• Tình trạng dinh dưỡng.

Người chạy thận thường phải theo dõi sát lượng kali và lượng dịch giữa các lần điều trị. Vì vậy, việc ăn dưa hấu cần được cân đối trong tổng khẩu phần trái cây của cả ngày.

Không nên áp dụng khẩu phần của người khác hoặc tự ý tăng lượng dưa hấu vì tự cho rằng đây là thực phẩm "mát" hoặc "tốt cho thận".

5 lưu ý người bệnh thận cần biết trước khi ăn dưa hấu tập trung vào việc kiểm soát khẩu phần, theo dõi kali máu, cân đối lượng dịch và điều chỉnh chế độ ăn theo tình trạng sức khỏe. Người bệnh không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn dưa hấu, nhưng nên sử dụng với lượng phù hợp và tuân theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên viên dinh dưỡng để hạn chế nguy cơ tăng kali máu, quá tải dịch và hỗ trợ quản lý bệnh hiệu quả hơn.