5 phút đầu khi nghi đột quỵ: Làm đúng một việc có thể cứu sống người bệnh

Những tình huống đột quỵ thường xảy ra rất bất ngờ

Đột quỵ hiếm khi báo trước một cách rõ ràng. Nhiều trường hợp xảy ra ngay trong những hoạt động quen thuộc như đang ăn cơm, xem tivi hoặc vừa thức dậy buổi sáng.

Người bệnh có thể đột ngột nói khó, méo miệng hoặc làm rơi đồ vật trên tay. Vì tình huống diễn ra quá nhanh, người xung quanh thường nghĩ rằng họ chỉ bị chóng mặt hoặc mệt tạm thời.

Chính vài phút do dự này lại khiến “thời gian vàng” điều trị bị rút ngắn. Trong điều trị đột quỵ, từng phút đều rất quan trọng vì não bộ rất nhạy cảm với tình trạng thiếu máu.

Nhận ra dấu hiệu sớm là bước quan trọng nhất

Các bác sĩ thường khuyến khích áp dụng quy tắc BEFAST để nhận diện nhanh đột quỵ.

F – Face (khuôn mặt)

Khuôn mặt bị lệch hoặc méo miệng khi cười.

A – Arm (tay)

Tay hoặc chân yếu, khó nâng lên.

S – Speech (lời nói)

Nói khó, nói ngọng hoặc không hiểu lời nói.

T – Time (thời gian)

Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu trên, cần gọi 115 hoặc đưa người bệnh đến bệnh viện ngay lập tức.

Trong 5 phút đầu nên làm gì?

Phản ứng đúng trong những phút đầu có thể quyết định kết quả điều trị. Nếu nghi ngờ đột quỵ, nên thực hiện các bước sau:

• Gọi cấp cứu ngay: Không chờ xem triệu chứng có tự hết hay không.
• Ghi nhớ thời điểm bắt đầu triệu chứng: Thông tin này rất quan trọng để bác sĩ quyết định phương pháp điều trị.
• Đặt người bệnh nằm nghiêng an toàn: Tư thế này giúp giảm nguy cơ sặc nếu người bệnh nôn.
• Nới lỏng quần áo: Giúp người bệnh dễ thở hơn.
• Quan sát ý thức và nhịp thở, mạch: Nếu người bệnh mất ý thức, cần theo dõi sát và báo cho nhân viên y tế.

Những điều tuyệt đối không nên làm

Trong thực tế, nhiều gia đình cố gắng xử lý tại nhà theo các kinh nghiệm truyền miệng. Một số cách này có thể làm chậm quá trình cấp cứu.

Những việc không nên làm gồm:

• Không tự ý cho người bệnh uống thuốc.
• Không cho ăn hoặc uống nước.
• Không cạo gió hoặc bấm huyệt.
• Không chờ xem người bệnh có tự hồi phục hay không.

Việc trì hoãn đưa người bệnh đến bệnh viện có thể làm giảm đáng kể cơ hội điều trị hiệu quả.

Thời gian vàng quyết định khả năng hồi phục

Với nhiều trường hợp đột quỵ thiếu máu não, thời gian vàng điều trị thường trong khoảng 3 đến 4,5 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng.

Nếu người bệnh được đưa đến bệnh viện sớm, bác sĩ có thể áp dụng các phương pháp điều trị giúp khôi phục dòng máu lên não. Điều này giúp giảm tổn thương não và cải thiện khả năng phục hồi chức năng.

Hiểu đúng cách xử trí trong vài phút đầu không chỉ giúp bảo vệ người thân mà còn giúp mỗi người trở thành “người phát hiện sớm” trong những tình huống khẩn cấp. Chỉ cần hành động nhanh và đúng cách, 5 phút đầu tiên đôi khi có thể tạo nên khác biệt rất lớn giữa hồi phục và di chứng lâu dài.