6 điều có thể khiến trào ngược acid trở nên nghiêm trọng hơn

Trào ngược acid xảy ra khi dịch dạ dày di chuyển ngược lên thực quản, gây ợ nóng, ợ chua hoặc nóng rát sau xương ức. Một số thói quen hằng ngày có thể khiến triệu chứng xuất hiện thường xuyên hơn. Điều chỉnh lối sống phù hợp và nhận biết dấu hiệu cảnh báo giúp người bệnh kiểm soát tình trạng này tốt hơn.

Ăn quá sát giờ đi ngủ

Ăn tối muộn hoặc nằm ngay sau khi ăn có thể khiến triệu chứng trào ngược acid trở nên nghiêm trọng hơn. Khi dạ dày còn đầy thức ăn, tư thế nằm tạo điều kiện để dịch dạ dày trào ngược lên thực quản, đặc biệt ở người có chức năng cơ thắt thực quản dưới suy giảm.

Trào ngược ban đêm có thể gây ợ nóng, ợ chua, ho hoặc làm gián đoạn giấc ngủ. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào lượng thức ăn, thời điểm ăn và tình trạng sức khỏe của từng người.

Để hạn chế tình trạng này, bạn nên hoàn thành bữa ăn ít nhất 2 - 3 giờ trước khi nằm ngủ. Nếu thường xuyên bị trào ngược ban đêm, có thể cân nhắc nâng đầu giường khoảng 15 - 20 cm hoặc sử dụng nêm nâng thân trên. Không nên chỉ kê nhiều gối dưới đầu vì tư thế này có thể khiến thân trên bị gập, làm giảm hiệu quả kiểm soát triệu chứng.

Ăn quá no và tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu chất béo

Khi ăn quá no, dạ dày căng đầy và áp lực bên trong tăng lên. Điều này có thể tạo điều kiện để dịch dạ dày trào ngược qua cơ thắt thực quản dưới, nhất là khi người bệnh cúi người hoặc nằm ngay sau ăn.

Thực phẩm giàu chất béo như món chiên rán, thức ăn nhanh, thịt nhiều mỡ và nước sốt béo cũng có thể làm triệu chứng nặng hơn ở một số người. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng khác nhau tùy từng trường hợp, vì vậy không cần loại bỏ hoàn toàn mọi thực phẩm chứa chất béo.

Bạn nên chia khẩu phần thành các bữa vừa phải, ăn chậm và dừng lại khi cảm thấy no. Hạn chế những món nhiều dầu mỡ nếu nhận thấy chúng thường xuyên gây ợ nóng. Đồng thời, tránh nằm hoặc cúi gập người ngay sau bữa ăn. Nếu triệu chứng kéo dài dù đã điều chỉnh chế độ ăn, bạn nên đi khám để được đánh giá và tư vấn phù hợp.

Sử dụng thực phẩm và đồ uống kích thích triệu chứng

Một số thực phẩm và đồ uống thường liên quan đến triệu chứng trào ngược gồm cà phê, chocolate, rượu bia, đồ uống có gas, bạc hà, thức ăn cay và thực phẩm có tính acid như cam, chanh hoặc cà chua. Những tác nhân này có thể ảnh hưởng đến cơ chế kiểm soát trào ngược hoặc làm cảm giác nóng rát rõ rệt hơn ở người nhạy cảm.

Tuy nhiên, thực phẩm gây triệu chứng có thể khác nhau giữa từng người. Không phải ai bị trào ngược cũng cần kiêng hoàn toàn tất cả những món kể trên. Việc loại bỏ quá nhiều thực phẩm không cần thiết còn có thể khiến chế độ ăn thiếu đa dạng.

Bạn nên ghi lại những món đã ăn, thời điểm sử dụng và triệu chứng xuất hiện để xác định tác nhân cá nhân. Nếu một loại thực phẩm thường xuyên gây khó chịu, hãy thử giảm lượng dùng hoặc tạm thời tránh sử dụng. Đồng thời, hạn chế rượu bia và tránh dùng những món dễ kích thích triệu chứng ngay trước giờ ngủ.

Căng thẳng kéo dài và thói quen sinh hoạt thiếu khoa học

Căng thẳng không phải lúc nào cũng trực tiếp gây trào ngược acid, nhưng có thể khiến người bệnh nhạy cảm hơn với cảm giác đau và nóng rát. Khi căng thẳng kéo dài, một số người dễ bị mất ngủ, ăn uống thất thường hoặc lựa chọn thực phẩm không phù hợp, khiến việc kiểm soát triệu chứng trở nên khó khăn hơn.

Ít vận động, thức khuya và ăn quá no vào buổi tối cũng có thể góp phần làm triệu chứng nặng hơn ở người đang bị trào ngược. Vì vậy, duy trì thói quen sinh hoạt ổn định là một phần quan trọng trong quá trình kiểm soát bệnh.

Bạn nên duy trì giờ ăn và giờ ngủ tương đối đều đặn, vận động phù hợp và dành thời gian thư giãn. Đi bộ nhẹ nhàng, tập thở chậm hoặc thực hiện các hoạt động yêu thích có thể giúp giảm căng thẳng. Người bị trào ngược nên tránh tập luyện cường độ cao ngay sau ăn. Nếu triệu chứng tiếp tục ảnh hưởng đến giấc ngủ hoặc sinh hoạt hằng ngày, bạn cần đi khám để được đánh giá.

Thừa cân, béo phì làm tăng áp lực lên dạ dày

Thừa cân và béo phì có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Mỡ thừa vùng bụng có thể làm tăng áp lực trong ổ bụng, khiến dịch dạ dày dễ di chuyển ngược lên thực quản. Ở người thường xuyên bị trào ngược, tình trạng này có thể góp phần làm tăng mức độ khó chịu.

Không phải tất cả người thừa cân đều bị trào ngược, nhưng giảm cân ở người thừa cân hoặc béo phì có thể giúp cải thiện triệu chứng. Đây cũng là một trong những biện pháp điều chỉnh lối sống được khuyến nghị trong kiểm soát bệnh.

Bạn nên xây dựng chế độ ăn cân đối, kiểm soát khẩu phần và tăng cường vận động phù hợp. Ưu tiên thực phẩm đa dạng, rau củ và nguồn protein phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng. Nên giảm cân từ từ, tránh nhịn ăn hoặc áp dụng chế độ ăn kiêng quá mức. Nếu có bệnh lý nền hoặc khó kiểm soát cân nặng, hãy trao đổi với nhân viên y tế để xây dựng kế hoạch phù hợp.

Hút thuốc lá làm triệu chứng trào ngược nặng hơn

Hút thuốc lá có thể góp phần làm nặng triệu chứng trào ngược acid. Nicotine có thể ảnh hưởng đến hoạt động của cơ thắt thực quản dưới, bộ phận có vai trò ngăn dịch dạ dày trào ngược lên thực quản. Khói thuốc cũng có thể làm giảm tiết nước bọt ở một số người, trong khi nước bọt hỗ trợ trung hòa acid và làm sạch acid còn lại trong thực quản.

Khi cơ chế bảo vệ này hoạt động kém hiệu quả, người bệnh có thể dễ gặp cảm giác ợ nóng, ợ chua hoặc khó chịu sau ăn. Mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe và các yếu tố nguy cơ đi kèm.

Bỏ thuốc lá là bước quan trọng giúp cải thiện sức khỏe tổng thể và có thể hỗ trợ kiểm soát triệu chứng trào ngược. Bạn nên hạn chế tiếp xúc với khói thuốc thụ động và tìm kiếm hỗ trợ y tế nếu gặp khó khăn trong quá trình cai thuốc. Không nên tự ý thay thế thuốc lá bằng các sản phẩm chứa nicotine mà chưa tìm hiểu đầy đủ về nguy cơ sức khỏe.

6 điều có thể khiến trào ngược acid trở nên nghiêm trọng hơn gồm ăn sát giờ ngủ, ăn quá no, sử dụng thực phẩm kích thích, căng thẳng kéo dài, thừa cân và hút thuốc lá. Nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến bản thân, điều chỉnh lối sống và duy trì thói quen ăn uống phù hợp có thể giúp kiểm soát triệu chứng. Nếu trào ngược kéo dài hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, bạn nên đi khám để được tư vấn và điều trị kịp thời.