Ăn ngải cứu có mất sữa không? Lời khuyên cho mẹ sau sinh

Hành trình nuôi con bằng sữa mẹ luôn có những thử thách và băn khoăn riêng. Chất lượng sữa mẹ phụ thuộc nhiều yếu tố như trạng thái tâm lý, sức khỏe của người mẹ và cách cho con bú, đặc biệt là chế độ dinh dưỡng. Một trong những câu hỏi thường gặp là có nên ăn rau ngải cứu sau sinh không, liệu ăn ngải cứu có làm mất sữa mẹ không?

Ăn ngải cứu có mất sữa không?

Hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học đáng tin cậy để kết luận rằng ăn ngải cứu với lượng thông thường trong bữa ăn gây mất sữa mẹ.

Ngải cứu (tên khoa học là Artemisia vulgaris thuộc họ Cúc) là một loại rau kiêm bài thuốc dân gian có thể được dùng cho quá trình hồi phục sau sinh. Tuy nhiên, dữ liệu nghiên cứu về ở phụ nữ đang cho con bú còn hạn chế, đặc biệt với việc dùng liều cao, dùng kéo dài, chỉ nên ăn lượng vừa phải, có thể 1 - 2 bữa mỗi tuần.

Một số lợi ích của ngải cứu đối với mẹ sau sinh như:

• Co hồi tử cung: Ngải cứu có tính ấm, giúp tăng cường co bóp cơ tử cung để nhanh chóng đẩy hết sản dịch ra ngoài.
• Bổ máu, lưu thông khí huyết: Giúp cơ thể sưởi ấm bên trong, giảm mẫn cảm do lạnh và bù lại lượng máu đã mất trong quá trình sinh nở.
• Giảm đau nhức: Giúp mẹ bớt đau bụng, đau lưng hoặc đau âm ỉ vùng xương chậu sau sinh.
• Giàu dinh dưỡng: Cung cấp nhiều chất xơ, vitamin và các khoáng chất cho mẹ.

Những yếu tố nào thường khiến mẹ ít sữa?

Trên thực tế, lượng sữa mẹ bị ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố khác nhau, không chỉ riêng chế độ ăn uống. Nếu mẹ thấy mình có dấu hiệu ít sữa, hãy xem xét các nguyên nhân phổ biến sau đây:

• Tư thế và khớp ngậm của bé sai: Khi bé ngậm bắt vú không đúng cách, khả năng mút và lấy sữa có thể kém hiệu quả. Điều này khiến sữa không được lấy ra đầy đủ, đồng thời làm giảm kích thích sản xuất sữa nếu tình trạng kéo dài.
• Tần suất cho bú không đủ: Sữa mẹ hoạt động theo cơ chế cung - cầu. Nếu mẹ cho bé bú quá ít, giãn cữ quá lâu hoặc không hút sữa khi xa con, lượng sữa được lấy ra giảm có thể khiến cơ thể giảm sản xuất sữa theo thời gian.
• Sử dụng sữa công thức bổ sung sớm: Việc cho bé dùng thêm sữa công thức khi không thực sự cần thiết sẽ làm giảm số lần bé bú mẹ, từ đó làm giảm tín hiệu kích thích tạo sữa.
• Tình trạng sức khỏe của mẹ: Một số vấn đề như hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), các bệnh lý tuyến giáp, sót nhau thai, hoặc mất máu nhiều sau sinh có thể ảnh hưởng đến hormone sản xuất sữa.
• Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc, đặc biệt là thuốc chứa pseudoephedrine (thường có trong thuốc trị cảm cúm, sổ mũi) hoặc một số loại thuốc tránh thai nội tiết, có thể làm giảm lượng sữa.
• Căng thẳng và mệt mỏi: Khi mẹ lo âu, căng thẳng hoặc thiếu ngủ kéo dài, cơ thể sẽ tiết ra các hoocmon làm ức chế oxytocin và prolactin, làm sữa về chậm hơn, ít hơn.

Làm gì khi lượng sữa giảm sau sinh?

Khi nhận thấy lượng sữa giảm, mẹ đừng vội hoang mang. Hầu hết các trường hợp đều có thể cải thiện bằng những phương pháp đơn giản và kiên trì. Dưới đây là những việc mẹ nên làm ngay:

• Kiểm tra và điều chỉnh khớp ngậm: Hãy nhờ sự giúp đỡ của các chuyên gia tư vấn sữa mẹ hoặc nhân viên y tế để đảm bảo bé ngậm vú đúng cách, sâu và hiệu quả. Khi bú cho bé bú cạn một bên ngực rồi mới chuyển sang bên kia để báo hiệu cho cơ thể sản xuất thêm.
• Tăng cữ bú và cho bú theo nhu cầu: Cho bé bú thường xuyên hơn, bất cứ khi nào bé có dấu hiệu đòi bú. Hãy cho bé bú ít nhất 8 - 12 lần trong 24 giờ. Tăng cường tiếp xúc da kề da với bé cũng giúp kích thích hormone tạo sữa.
• Hút sữa sau khi cho bú: Sử dụng máy hút sữa khoảng 10 - 15 phút sau mỗi cữ bú hoặc giữa các cữ bú có thể gửi tín hiệu đến cơ thể để sản xuất nhiều sữa hơn.
• Chú trọng dinh dưỡng và uống đủ nước: Mẹ cần đảm bảo một chế độ ăn uống cân bằng, đa dạng và uống đủ nước mỗi ngày. Cơ thể không thể tạo sữa nếu thiếu năng lượng và nước.
• Nghỉ ngơi và thư giãn: Hãy cố gắng ngủ bất cứ khi nào có thể, tranh thủ sự giúp đỡ từ gia đình để có thời gian nghỉ ngơi. Các hoạt động như nghe nhạc, thiền định, đi bộ nhẹ nhàng cũng giúp giảm căng thẳng.
• Chế độ dinh dưỡng chưa hợp lý: Mẹ ăn uống thiếu chất, ăn uống kiêng khem quá mức hoặc không uống đủ nước. Ngoài ra, nếu mẹ thường xuyên ăn các món cay nóng hoặc tiêu thụ rượu, bia, cà phê sẽ cản trở hormone tiết sữa làm giảm lượng sữa.
• Tham khảo ý kiến bác sĩ: Nếu đã thử các cách trên mà không cải thiện, hãy nói chuyện với bác sĩ để loại trừ các nguyên nhân bệnh lý và được tư vấn về các phương pháp hỗ trợ khác nếu cần.

Khi nào mẹ ít sữa nên tìm hỗ trợ chuyên môn?

Tự mình nỗ lực là điều đáng quý, nhưng đôi khi mẹ cần sự hỗ trợ từ các chuyên gia để giải quyết vấn đề một cách hiệu quả và nhanh chóng. Mẹ nên tìm đến bác sĩ hoặc chuyên gia tư vấn sữa mẹ ngay khi có các dấu hiệu sau:

• Bé không tăng cân hoặc sụt cân: Đây là dấu hiệu quan trọng nhất cho thấy bé có thể không nhận đủ sữa. Cần theo dõi cân nặng của bé theo biểu đồ tăng trưởng chuẩn.
• Mẹ cảm thấy đau đớn khi cho con bú: Đau núm vú kéo dài, nứt cổ gà hoặc các dấu hiệu của tắc tia sữa, viêm vú (vú sưng, nóng, đỏ, đau, mẹ bị sốt) cần được xử lý y tế kịp thời.
• Mẹ cảm thấy quá căng thẳng, lo âu hoặc có dấu hiệu trầm cảm: Sức khỏe tinh thần của mẹ vô cùng quan trọng. Đừng ngần ngại tìm kiếm sự hỗ trợ tâm lý để có một hành trình nuôi con vui vẻ và khỏe mạnh.

Tóm lại, ăn ngải cứu có mất sữa không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố và hiện chưa có cơ sở đáng tin cậy cho thấy ăn ngải cứu với lượng thông thường sẽ gây mất sữa. Mẹ sau sinh nên ưu tiên chế độ ăn đa dạng, cho bé bú thường xuyên và chú ý sức khỏe thể chất, tinh thần. Nếu nhận thấy lượng sữa giảm hoặc có bất kỳ lo ngại nào về việc cho con bú, mẹ nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn phù hợp.