Báo động: Hơn 3.000 ca HIV mới tại TP. HCM, 54% ở nhóm nam quan hệ đồng giới

Tình hình gia tăng số ca nhiễm HIV mới tại TP. HCM

Tính từ ca nhiễm HIV đầu tiên được phát hiện năm 1990 đến nay, thành phố đã ghi nhận tổng cộng 106.409 người nhiễm HIV. Trong số này, 17.995 người đã tử vong; 64.125 người hiện còn sống, đang được quản lý và điều trị; số còn lại đã chuyển đi địa phương khác, bỏ điều trị hoặc mất dấu theo dõi.

Riêng trong 9 tháng đầu năm 2025, TP. HCM phát hiện thêm 3.197 trường hợp nhiễm HIV mới. Nam giới chiếm tỷ lệ áp đảo với 87% tổng số ca nhiễm. Phân bố theo độ tuổi cho thấy xu hướng trẻ hóa rõ rệt khi nhóm 15 - 29 tuổi chiếm 42%, nhóm 30 - 39 tuổi chiếm 30% và nhóm trên 40 tuổi chiếm 28%.

Con đường lây nhiễm chủ yếu của các ca mới vẫn là quan hệ tình dục không an toàn, chiếm 81%. Phần lớn các trường hợp nhiễm HIV mới tập trung ở nhóm có hành vi nguy cơ cao, chiếm khoảng 90%, bao gồm:

• Người nghiện chích ma túy;
• Người hoạt động mại dâm;
• Nam quan hệ tình dục đồng giới;
• Người chuyển giới;
• Vợ hoặc chồng hoặc bạn tình của người nhiễm HIV;
• Bạn tình hoặc bạn chích của đối tượng nguy cơ cao.

Đáng chú ý, nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới chiếm tới 54% số ca nhiễm HIV mới được phát hiện trong năm 2025. Ngành y tế ước tính hiện TP. HCM có khoảng 72.067 nam quan hệ tình dục đồng giới, 12.515 phụ nữ bán dâm và 18.789 người nghiện chích ma túy. Điều này tạo áp lực không nhỏ cho công tác phòng, chống HIV trên địa bàn.

Vì sao nhiễm HIV có xu hướng gia tăng? - Phân tích từ chuyên gia

Theo các bác sĩ, nguy cơ lây nhiễm HIV trong nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới cao hơn do đặc thù hành vi tình dục trong nhóm khá phức tạp. Quan hệ tình dục qua đường hậu môn được đánh giá là con đường có nguy cơ lây nhiễm HIV cao nhất vì niêm mạc hậu môn và trực tràng mỏng, nhiều mao mạch, dễ tổn thương và chảy máu.

Bên cạnh đó, một số người có xu hướng quan hệ tình dục không an toàn, thường xuyên thay đổi bạn tình, thậm chí có sử dụng ma túy hoặc quan hệ tình dục với cả nam và nữ. Các đường lây nhiễm chồng chéo khiến việc kiểm soát và cắt đứt chuỗi lây truyền gặp nhiều khó khăn.

Định hướng can thiệp dự phòng HIV trong năm 2026

Trong năm 2025, các chương trình tiếp cận cộng đồng tại TP. HCM đã cung cấp dịch vụ dự phòng lây nhiễm HIV cho 62.366 người thuộc nhóm nguy cơ cao, đạt độ bao phủ khoảng 60%. Tuy nhiên, con số này vẫn được đánh giá là chưa tương xứng với quy mô thực tế của nhóm nguy cơ trên địa bàn.

Sang năm 2026, ngành y tế TP. HCM dự kiến đẩy mạnh phối hợp với các tổ chức, đơn vị liên quan để ứng dụng mạng xã hội và công nghệ số trong việc tiếp cận, truyền thông và cung cấp dịch vụ dự phòng HIV. Song song đó, các chương trình điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng methadone sẽ tiếp tục được duy trì và nâng cao chất lượng nhằm giảm nguy cơ lây nhiễm HIV qua đường tiêm chích.

Tình trạng hơn 3.000 ca HIV mới chỉ trong 9 tháng tại TP. HCM là hồi chuông báo động đối với công tác phòng, chống HIV tại địa phương. Ngành y tế kêu gọi người dân, đặc biệt là các nhóm nguy cơ cao, chủ động xét nghiệm định kỳ, tiếp cận sớm các dịch vụ dự phòng và điều trị để hạn chế lây lan HIV trong cộng đồng.