Bị rách cơ bao lâu thì khỏi? Nên làm gì khi bị rách cơ?

Rách cơ là tình trạng các sợi cơ bị tổn thương khi phải chịu lực kéo giãn hoặc tác động mạnh vượt quá khả năng chịu đựng sinh lý, thường gặp trong quá trình chơi thể thao hoặc do chấn thương đột ngột. Bên cạnh cảm giác đau và hạn chế cử động, điều khiến nhiều người lo lắng là chấn thương này cần bao lâu để hồi phục. Dưới đây là những thông tin giúp bạn hiểu rõ thời gian lành thương, các nguyên nhân thường gặp và những việc nên làm khi bị rách cơ.

Bị rách cơ bao lâu thì khỏi?

Thời gian để cơ bị rách khỏi hoàn toàn không giống nhau ở mỗi người mà phụ thuộc vào mức độ tổn thương, vị trí bị ảnh hưởng và phương pháp điều trị áp dụng. Theo NHS, phần lớn các trường hợp căng hoặc rách cơ mức độ nhẹ đến trung bình cải thiện sau vài tuần, nhưng các trường hợp nặng có thể cần nhiều tháng để hồi phục hoàn toàn [NHS, 2022].

Cụ thể, với rách cơ mức độ nhẹ đến trung bình (độ 1 - 2), người bệnh thường cần khoảng 3 - 5 tuần để hồi phục và có thể sinh hoạt gần như bình thường. Trường hợp rách cơ nặng (độ 3) hoặc phải can thiệp phẫu thuật, quá trình hồi phục có thể kéo dài vài tháng, thậm chí đến khoảng 6 tháng do cần kết hợp thêm vật lý trị liệu.

Để xác định thời gian hồi phục cụ thể, cần cân nhắc một số yếu tố sau:

• Vị trí cơ tổn thương: Các nhóm cơ chịu lực lớn như cơ đùi hoặc cơ bắp chân thường mất nhiều thời gian lành hơn so với cơ ở tay. Những vùng vận động thường xuyên như vai hoặc lưng cũng có xu hướng phục hồi chậm hơn.
• Tuổi và tình trạng sức khỏe: Người trẻ, thể trạng tốt thường có khả năng tái tạo mô nhanh hơn. Ngược lại, người cao tuổi hoặc có bệnh lý nền như tiểu đường, viêm khớp, loãng xương,… Có thể cần thời gian dài hơn để hồi phục.
• Chế độ chăm sóc và điều trị: Nghỉ ngơi đúng cách, xử trí ban đầu phù hợp và tuân thủ chương trình phục hồi chức năng sẽ góp phần rút ngắn thời gian lành thương và hạn chế biến chứng.

Nhìn chung, việc đánh giá đầy đủ các yếu tố liên quan sẽ giúp xác định thời gian hồi phục phù hợp và xây dựng kế hoạch điều trị hiệu quả cho từng trường hợp cụ thể.

Nguyên nhân khiến cơ bị rách

Rách cơ thường biểu hiện bằng cảm giác đau khi cử động hoặc khi sử dụng nhóm cơ bị tổn thương. Vùng bị ảnh hưởng có thể sưng nhẹ đến rõ rệt, kèm theo bầm tím hoặc ửng đỏ. Người bệnh có thể cảm thấy đau nhói ngay tại thời điểm chấn thương xảy ra, sau đó đau âm ỉ ngay cả khi nghỉ ngơi. Ngoài ra, sức cơ suy giảm, vận động khó khăn hoặc thậm chí mất khả năng hoạt động của cơ cũng là những dấu hiệu thường gặp.
Rách cơ có thể xuất hiện trong nhiều tình huống khác nhau, chẳng hạn như:

• Không khởi động kỹ trước khi vận động;
• Cơ thể kém linh hoạt;
• Tập luyện hoặc lao động quá mức;
• Tai nạn bất ngờ như trượt chân hoặc té ngã;
• Tiếp đất sau khi nhảy từ độ cao;
• Chạy với cường độ hoặc quãng đường vượt quá khả năng;
• Mang vác vật nặng không đúng sức;
• Duy trì tư thế sai trong thời gian dài;
• Thực hiện các động tác thể thao sai kỹ thuật.

Nhận biết sớm các dấu hiệu và yếu tố nguy cơ sẽ giúp người bệnh có hướng xử trí kịp thời, hạn chế biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục.

Những việc nên làm khi bị rách cơ

Ngay khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ rách cơ, người bệnh cần xử trí kịp thời và đúng cách để hạn chế tổn thương lan rộng. Sau đây là những việc nên làm khi bị rách cơ:

Ngừng hoạt động ngay lập tức

Nếu cảm thấy đau nhói đột ngột, cơ căng cứng bất thường hoặc nghe tiếng “rắc” khi đang vận động, hãy dừng lại ngay. Việc cố gắng tiếp tục tập luyện hay di chuyển có thể khiến vùng cơ tổn thương nặng hơn, thậm chí làm đứt hoàn toàn sợi cơ.

Tiến hành sơ cứu

Sơ cứu theo nguyên tắc R.I.C.E trong 48 giờ đầu:

• Rest (Nghỉ ngơi): Hạn chế tối đa cử động vùng cơ bị thương, tránh kéo giãn hoặc vận động mạnh trong những ngày đầu.
• Ice (Chườm lạnh): Dùng đá bọc khăn sạch hoặc túi chườm lạnh đặt lên vị trí đau trong khoảng 15 - 20 phút, lặp lại mỗi 2 - 3 giờ để giảm sưng và viêm.
• Compression (Băng ép): Quấn băng thun nhẹ quanh vùng tổn thương nhằm kiểm soát phù nề và hỗ trợ cố định cơ.
• Elevation (Kê cao): Nâng phần cơ bị thương cao hơn mức tim khi nghỉ ngơi, đặc biệt vào ban đêm, giúp giảm ứ máu và sưng.

Chườm lạnh đúng cách có thể hỗ trợ giảm đau và hạn chế viêm hiệu quả trong giai đoạn đầu.

Sử dụng thuốc giảm đau khi cần thiết

Một số thuốc giảm đau không kê đơn như Paracetamol, Ibuprofen hoặc Diclofenac có thể được dùng ngắn ngày để kiểm soát triệu chứng. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý kéo dài thời gian sử dụng hoặc phối hợp nhiều loại thuốc khi chưa có tư vấn từ bác sĩ.

Kết hợp nghỉ ngơi và vận động nhẹ

Với trường hợp rách cơ mức độ nhẹ, sau khoảng 2 - 3 ngày có thể bắt đầu vận động nhẹ nhàng để tránh cứng cơ. Các bài tập giãn cơ mức độ thấp giúp tăng lưu thông máu và hạn chế hình thành mô xơ, nhưng cần tránh tập nặng khi cơ chưa hồi phục hoàn toàn.

Thăm khám chuyên khoa khi cần

Người bệnh nên đến cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu như: Đau dữ dội không thể vận động, triệu chứng không cải thiện sau một tuần nghỉ ngơi, rách cơ tái phát nhiều lần tại cùng vị trí, sưng bầm lan rộng hoặc yếu cơ rõ rệt. Các phương tiện như siêu âm hoặc chụp MRI sẽ giúp bác sĩ đánh giá mức độ tổn thương và đưa ra hướng điều trị phù hợp.

Rách cơ bao lâu thì khỏi phụ thuộc vào mức độ tổn thương và cách xử trí ngay từ đầu. Nếu được nghỉ ngơi hợp lý, chăm sóc đúng cách và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường, phần lớn trường hợp có thể phục hồi tốt mà không để lại biến chứng. Vì vậy, thay vì quá lo lắng thời gian phục hồi thì người bệnh nên tập trung điều trị đúng hướng và tái khám khi cần thiết để đảm bảo cơ hồi phục an toàn, hạn chế nguy cơ tái phát.