Loạn năng khớp thái dương hàm do đâu? Cách khắc phục tình trạng bệnh

Khớp thái dương hàm đóng vai trò quan trọng trong việc nhai, nói và cử động miệng. Khi khớp hoạt động bất thường, người bệnh có thể gặp các triệu chứng như đau hàm, khó há miệng hoặc phát ra tiếng kêu khi nhai. Loạn năng khớp thái dương hàm có thể liên quan đến nhiều yếu tố, bao gồm thói quen sinh hoạt và các vấn đề về cơ, khớp. Tìm hiểu nguyên nhân và cách khắc phục sẽ giúp cải thiện tình trạng này.

Loạn năng khớp thái dương hàm do đâu?

Theo Viện Nghiên cứu Răng và Sọ mặt Quốc gia Hoa Kỳ (NIDCR), loạn năng khớp thái dương hàm thuộc nhóm rối loạn có thể gây đau và ảnh hưởng đến chức năng của khớp thái dương hàm, các cơ điều khiển chuyển động hàm hoặc cả hai. Ở giai đoạn đầu, triệu chứng có thể nhẹ, xuất hiện không thường xuyên hoặc tự cải thiện nên nhiều người dễ bỏ qua. Tuy không phải bệnh lý đe dọa trực tiếp đến tính mạng, tình trạng này có thể gây đau nhức kéo dài, ảnh hưởng đến việc ăn uống và sinh hoạt nếu không được xử lý phù hợp.

Một số yếu tố có thể liên quan đến loạn năng khớp thái dương hàm gồm:

• Các vấn đề về răng và khớp cắn: Mất răng, răng mọc lệch hoặc những thay đổi trong khớp cắn có thể ảnh hưởng đến hoạt động nhai. Tuy nhiên, đây không phải lúc nào cũng là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh.
• Chấn thương vùng hàm: Va đập mạnh hoặc tai nạn gây tổn thương vùng mặt, hàm có thể ảnh hưởng đến cấu trúc và chức năng của khớp thái dương hàm.
• Thói quen nghiến răng: Nghiến hoặc siết chặt răng thường xuyên có thể làm tăng áp lực lên cơ nhai và khớp hàm, góp phần gây đau mỏi.
• Thói quen sinh hoạt và nghề nghiệp: Những hoạt động khiến cơ hàm hoặc vùng cổ phải duy trì tư thế không thoải mái trong thời gian dài có thể làm tăng cảm giác căng mỏi.
• Căng thẳng tâm lý: Stress, lo âu hoặc mệt mỏi có thể khiến người bệnh vô thức siết chặt hàm, làm các triệu chứng đau nhức trở nên rõ rệt hơn.

Không phải ai có những yếu tố trên cũng mắc loạn năng khớp thái dương hàm. Nếu thường xuyên đau mỏi vùng hàm, khó há miệng hoặc đau tái phát nhiều lần, người bệnh nên đến cơ sở chuyên khoa răng hàm mặt để được thăm khám và xác định nguyên nhân.

Một số triệu chứng điển hình của bệnh

Người mắc loạn năng khớp thái dương hàm có thể gặp nhiều biểu hiện khác nhau, chủ yếu liên quan đến cảm giác đau và khả năng cử động của hàm. Một số triệu chứng thường gặp bao gồm:

• Đau hoặc mỏi cơ hàm: Người bệnh có thể cảm thấy đau nhức, căng mỏi vùng hàm khi nói chuyện, ăn uống, nhai thức ăn cứng hoặc há miệng rộng.
• Đau vùng cơ nhai: Cảm giác đau thường xuất hiện ở góc hàm, dưới hàm hoặc các cơ xung quanh, đôi khi tăng lên khi nhai hay siết chặt hai hàm.
• Đau quanh tai: Một số người bị đau ở phía trước tai hoặc cảm thấy đau sâu bên trong tai dù không có bệnh lý tại tai.
• Đau vùng đầu, cổ và vai gáy: Cơn đau có thể lan đến thái dương, vùng cổ hoặc vai gáy. Người bệnh cũng có thể bị đau đầu, đôi khi giống triệu chứng đau nửa đầu.
• Phát ra tiếng kêu khi cử động hàm: Khi há miệng, ngậm miệng hoặc nhai, khớp hàm có thể phát ra tiếng lục cục hoặc tiếng tách. Tuy nhiên, tiếng kêu không kèm đau hay hạn chế vận động chưa chắc là dấu hiệu bệnh lý.
• Khó há miệng hoặc cứng hàm: Người bệnh có thể gặp khó khăn khi mở miệng rộng, cảm thấy hàm bị kẹt hoặc nhận thấy hàm lệch sang một bên khi há miệng.

Trong các biểu hiện trên, đau vùng hàm là một trong những triệu chứng thường gặp nhất. Mức độ đau có thể khác nhau, từ âm ỉ, kéo dài đến đau nhiều khi cử động hàm.

Cách khắc phục tình trạng bệnh

Tùy theo nguyên nhân và mức độ bệnh, bác sĩ có thể lựa chọn phương pháp điều trị không phẫu thuật hoặc phẫu thuật.

Điều trị không phẫu thuật

Đây là phương pháp thường được ưu tiên, đặc biệt ở những trường hợp có triệu chứng nhẹ hoặc chưa xuất hiện tổn thương nghiêm trọng. Một số biện pháp có thể áp dụng gồm:

• Điều trị các vấn đề về răng: Bác sĩ có thể chỉ định sử dụng máng nhai nếu người bệnh thường xuyên nghiến răng. Những vấn đề về răng hoặc khớp cắn cũng được đánh giá và xử lý khi thực sự cần thiết.
• Điều chỉnh chế độ ăn: Ưu tiên thức ăn mềm, dễ nhai và hạn chế thực phẩm quá cứng hoặc dai để giảm áp lực lên khớp hàm.
• Sử dụng thuốc: Một số loại thuốc giảm đau hoặc chống viêm có thể được bác sĩ chỉ định nhằm kiểm soát triệu chứng. Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc an thần.
• Vật lý trị liệu: Các bài tập vận động hàm, xoa bóp cơ nhai hoặc những phương pháp vật lý trị liệu phù hợp có thể giúp giảm căng cơ và cải thiện khả năng cử động.
• Kiểm soát căng thẳng: Nghỉ ngơi hợp lý, hạn chế thói quen siết chặt hàm và giảm căng thẳng tâm lý có thể góp phần cải thiện triệu chứng.

Việc kết hợp các biện pháp trên theo hướng dẫn của bác sĩ có thể giúp giảm triệu chứng, cải thiện chức năng khớp hàm và hạn chế tình trạng đau tái phát.

Điều trị phẫu thuật

Phẫu thuật thường chỉ được cân nhắc trong một số trường hợp nghiêm trọng, khi khớp thái dương hàm có tổn thương cấu trúc rõ ràng hoặc các triệu chứng kéo dài dù đã điều trị bằng những phương pháp ít xâm lấn hơn.

Trước khi quyết định phẫu thuật, bác sĩ cần đánh giá kỹ tình trạng khớp, mức độ tổn thương và những lợi ích, rủi ro có thể xảy ra. Không phải trường hợp loạn năng khớp thái dương hàm nào cũng cần can thiệp bằng phương pháp này.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về nguyên nhân và cách khắc phục loạn năng khớp thái dương hàm. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách có thể giúp giảm đau, cải thiện khả năng vận động của hàm và hạn chế ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Nếu các triệu chứng kéo dài, bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.