Cách điều trị cường kinh: Các phương pháp thường được áp dụng

Cường kinh (HMB) có thể do nhiều nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng khác nhau. Tìm hiểu cách điều trị cường kinh giúp phụ nữ chủ động hơn trong việc kiểm soát tình trạng chảy máu và lựa chọn phương pháp phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ.

Cường kinh có điều trị được không?

Trong nhiều trường hợp, cường kinh có thể được kiểm soát bằng điều trị phù hợp. Tuy nhiên, không có một phương pháp duy nhất áp dụng cho tất cả phụ nữ.

Cường kinh có thể liên quan đến rối loạn phóng noãn, mất cân bằng hormone, u xơ tử cung, polyp, rối loạn đông máu hoặc một số bệnh lý khác. Do đó, bước quan trọng trước khi lựa chọn phương pháp điều trị là xác định nguyên nhân gây chảy máu.

Mục tiêu điều trị có thể bao gồm giảm lượng máu kinh, cải thiện các triệu chứng và chất lượng cuộc sống, xử trí thiếu máu nếu có và điều trị nguyên nhân. Ở phụ nữ còn nhu cầu sinh sản hoặc đồng thời cần tránh thai, yếu tố này cũng cần được cân nhắc khi lựa chọn phương pháp.

Các cách điều trị cường kinh bằng thuốc

Điều trị bằng thuốc thường được cân nhắc trước khi lựa chọn phương pháp can thiệp ở nhiều trường hợp. Thuốc được lựa chọn tùy theo nguyên nhân và đặc điểm của từng người, vì vậy không nên tự dùng thuốc khi chưa được đánh giá.

Thuốc chống tiêu sợi huyết

Tranexamic acid là thuốc có thể được sử dụng để giảm chảy máu kinh nguyệt. Thuốc tác động lên quá trình tiêu fibrin, giúp hạn chế tình trạng chảy máu. Ưu điểm của nhóm thuốc này là người bệnh chỉ cần sử dụng trong những ngày hành kinh thay vì phải uống mỗi ngày.

Việc sử dụng tranexamic acid cần theo chỉ định của bác sĩ. Không sử dụng thuốc này nếu bạn có tiền sử huyết khối tĩnh mạch, thuyên tắc phổi hoặc mắc các bệnh lý tăng đông máu.

Thuốc chống viêm không steroid

Một số thuốc chống viêm không steroid (NSAID) có thể được cân nhắc trong điều trị HMB đồng thời gặp đau bụng kinh. Để đạt hiệu quả tốt nhất, NSAID nên được uống ngay khi bắt đầu thấy kinh (hoặc ngay trước ngày dự kiến có kinh) và duy trì liên tục trong những ngày ra máu nhiều.

NSAID không phù hợp với tất cả mọi người. Người có bệnh lý tiêu hóa, thận hoặc một số vấn đề sức khỏe khác cần được đánh giá trước khi sử dụng.

Điều trị cường kinh bằng thuốc nội tiết

Điều trị nội tiết có thể được cân nhắc trong một số trường hợp cường kinh, với các lựa chọn như thuốc tránh thai nội tiết kết hợp hoặc thuốc chứa progestin. Phương pháp phù hợp tùy thuộc vào nguyên nhân chảy máu, tình trạng sức khỏe và nhu cầu tránh thai của từng phụ nữ.

Đối với phụ nữ vừa có nhu cầu tránh thai đường uống vừa bị chảy máu kinh nguyệt nhiều không do nguyên nhân thực thể, phối hợp estradiol valerate và dienogest là một lựa chọn đã được nghiên cứu lâm sàng. Một số nghiên cứu cho thấy thuốc có thể giúp giảm đáng kể lượng máu kinh.

Tuy nhiên, hiệu quả này được ghi nhận ở những nhóm nghiên cứu cụ thể và không áp dụng cho mọi trường hợp cường kinh. Việc sử dụng thuốc nội tiết cần có sự đánh giá và chỉ định của bác sĩ.

Dụng cụ tử cung giải phóng levonorgestrel

Hệ thống dụng cụ tử cung giải phóng levonorgestrel (LNG-IUS) là liệu pháp điều trị ưu tiên hàng đầu (first-line) theo khuyến cáo của NICE nhằm kiểm soát HMB ở những phụ nữ phù hợp và không có bất thường cấu trúc đáng kể.

Hormone được giải phóng tại tử cung tác động lên nội mạc tử cung, từ đó có thể làm giảm lượng máu kinh. Tuy nhiên, việc lựa chọn phương pháp cần cân nhắc nguyên nhân HMB, đặc điểm tử cung, nhu cầu tránh thai và mong muốn sinh sản.

Điều trị cường kinh theo nguyên nhân

Điều trị cường kinh không chỉ nhằm giảm lượng máu mà còn cần xác định và xử trí nguyên nhân. Phương pháp có thể khác nhau tùy từng trường hợp.

Cường kinh do rối loạn hormone

Bác sĩ có thể cân nhắc liệu pháp hormone hoặc thuốc tránh thai nội tiết để kiểm soát chu kỳ và lượng máu kinh. Việc lựa chọn cần dựa trên tình trạng sức khỏe, bệnh sử, nhu cầu tránh thai và các yếu tố nguy cơ.

Cường kinh do u xơ hoặc polyp tử cung

Nếu nguyên nhân liên quan đến u xơ hoặc polyp, điều trị sẽ tập trung vào bất thường cấu trúc. Tùy vị trí, kích thước, mức độ triệu chứng và nhu cầu sinh sản, bác sĩ có thể lựa chọn điều trị nội khoa, can thiệp hoặc phẫu thuật phù hợp.

Cường kinh do rối loạn đông máu

Trường hợp cường kinh liên quan đến rối loạn đông máu cần điều trị bệnh lý nền và kiểm soát tình trạng chảy máu. Một số thuốc như tranexamic acid hoặc desmopressin (đặc trị cho người mắc bệnh von Willebrand) có thể được sử dụng theo chỉ định của bác sĩ.

Người bệnh không nên tự dùng thuốc tránh thai hoặc thuốc cầm máu khi chưa được xác định nguyên nhân và đánh giá tình trạng sức khỏe.

Khi nào cần phẫu thuật điều trị cường kinh?

Không phải người bị cường kinh nào cũng cần phẫu thuật. Can thiệp có thể được cân nhắc khi điều trị nội khoa không đạt hiệu quả mong muốn, khi xác định được nguyên nhân cấu trúc cần xử trí hoặc trong những trường hợp phù hợp khác.

Một số phương pháp được sử dụng tùy bệnh lý gồm:

• Bóc u xơ hoặc xử trí polyp.
• Thuyên tắc động mạch tử cung trong một số trường hợp u xơ.
• Đốt nội mạc tử cung ở những đối tượng được lựa chọn.
• Cắt tử cung trong những trường hợp có chỉ định và không còn nhu cầu mang thai.

Đốt nội mạc tử cung được chỉ định cho phụ nữ không còn nhu cầu sinh con, do nguy cơ biến chứng thai kỳ nếu mang thai sau thủ thuật này. Trong khi cắt tử cung thường được cân nhắc khi các phương pháp khác không hiệu quả và người bệnh không còn nhu cầu sinh con. Vì vậy, kế hoạch sinh sản trong tương lai là yếu tố quan trọng khi lựa chọn phương pháp điều trị.

Điều trị cường kinh cần lưu ý gì?

Khi gặp tình trạng kinh nguyệt ra nhiều, người bệnh nên lưu ý:

• Không tự dùng thuốc: Cùng một triệu chứng có thể do nhiều nguyên nhân, nên phương pháp điều trị cần phù hợp với từng trường hợp.
• Theo dõi kỳ kinh: Ghi nhận thời gian hành kinh, mức độ chảy máu, tần suất thay băng, cục máu đông và các triệu chứng như mệt mỏi, yếu sức hoặc khó thở.
• Đánh giá thiếu máu: Nếu mất máu kéo dài, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm công thức máu và tình trạng sắt khi cần.
• Thận trọng với thuốc nội tiết: Không nên tự sử dụng thuốc tránh thai để điều trị cường kinh khi chưa được bác sĩ đánh giá nguyên nhân và các yếu tố sức khỏe liên quan.
• Nhận diện dấu hiệu cấp cứu: Nếu máu kinh ra ồ ạt (ướt đẫm 1 - 2 băng vệ sinh/tampon mỗi giờ trong suốt 2 giờ liên tiếp) kèm theo cảm giác choáng váng, muốn ngất, bạn cần đến ngay khoa cấp cứu để được can thiệp kịp thời.

Cách điều trị cường kinh cần được cá thể hóa theo nguyên nhân, mức độ chảy máu, sức khỏe tổng thể, nhu cầu tránh thai và kế hoạch sinh sản. Các phương pháp có thể bao gồm thuốc chống tiêu sợi huyết, NSAID, liệu pháp nội tiết, dụng cụ tử cung giải phóng levonorgestrel hoặc can thiệp ngoại khoa ở những trường hợp phù hợp.

Trong nhóm điều trị nội tiết, phối hợp estradiol valerate và dienogest là một lựa chọn đã có bằng chứng thử nghiệm lâm sàng ở phụ nữ có chảy máu kinh nguyệt nhiều không do nguyên nhân thực thể, đặc biệt khi đồng thời có nhu cầu tránh thai đường uống. Tuy nhiên, việc sử dụng cần dựa trên đánh giá và chỉ định của bác sĩ.