Đừng chờ nhìn mờ mới khám mắt, nhiều bệnh có thể âm thầm cướp đi thị lực

Nhiều bệnh lý về mắt được cảnh báo vì diễn tiến âm thầm, khám định kỳ ngày càng được nhấn mạnh

Những năm gần đây, các chuyên gia nhãn khoa liên tục nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khám mắt định kỳ, đặc biệt khi nhiều bệnh về mắt đang có xu hướng gia tăng ở cả trẻ em và người lớn tuổi.

Điều đáng lưu ý là không phải bệnh nào cũng gây nhìn mờ hoặc đau nhức ngay từ đầu. Nhiều trường hợp vẫn sinh hoạt bình thường trong khi tổn thương ở mắt đã âm thầm tiến triển. Khi thị lực bắt đầu suy giảm rõ rệt, việc điều trị thường chỉ giúp làm chậm diễn tiến bệnh thay vì phục hồi hoàn toàn phần thị lực đã mất.

Chính vì vậy, cách tiếp cận hiện nay không còn là đợi xuất hiện triệu chứng mới đi khám, mà chủ động kiểm tra mắt định kỳ theo độ tuổi và các yếu tố nguy cơ để phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm.

Vì sao nhiều bệnh về mắt dễ bị bỏ qua?

Đôi mắt có khả năng thích nghi khá tốt nên nhiều thay đổi nhỏ về thị lực thường không được người bệnh nhận ra. Đây cũng là lý do nhiều bệnh lý nguy hiểm dễ bị phát hiện muộn.

Glôcôm

Một trong những bệnh đáng lo ngại nhất là glôcôm (còn gọi là cườm nước), nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa không hồi phục. Bệnh thường tiến triển âm thầm, gần như không có biểu hiện ở giai đoạn đầu. Khi người bệnh nhận thấy thị lực giảm thì dây thần kinh thị giác có thể đã bị tổn thương đáng kể.

Bệnh võng mạc đái tháo đường

Bệnh võng mạc đái tháo đường cũng có diễn tiến tương tự. Người mắc đái tháo đường có thể không cảm thấy bất thường trong thời gian dài, nhưng các tổn thương ở võng mạc vẫn âm thầm phát triển nếu đường huyết không được kiểm soát tốt.

Thoái hóa hoàng điểm và đục thủy tinh thể tuổi già

Ở người lớn tuổi, thoái hóa hoàng điểm (thoái hóa điểm vàng) và đục thủy tinh thể là hai bệnh thường gặp. Trong đó, đục thủy tinh thể có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện và can thiệp đúng thời điểm, còn thoái hóa hoàng điểm cần được theo dõi sớm để hạn chế ảnh hưởng đến thị lực trung tâm.

Những ai nên khám mắt định kỳ ngay cả khi chưa có triệu chứng?

Không phải ai cũng có nguy cơ mắc bệnh về mắt giống nhau. Tuy nhiên, một số nhóm đối tượng nên chủ động kiểm tra mắt định kỳ, ngay cả khi vẫn nhìn rõ.

Những nhóm cần đặc biệt lưu ý gồm:

• Người từ 40 tuổi trở lên nên khám mắt định kỳ, bao gồm đo nhãn áp và kiểm tra đáy mắt.
• Người mắc đái tháo đường cần khám mắt ngay từ khi được chẩn đoán và duy trì kiểm tra theo lịch hẹn của bác sĩ.
• Người có tiền sử gia đình mắc glôcôm, cận thị hoặc viễn thị nặng, hoặc phải sử dụng thuốc chứa corticoid kéo dài có nguy cơ cao hơn.
• Người trên 50 tuổi nên tầm soát đục thủy tinh thể và thoái hóa hoàng điểm.
• Trẻ em trong độ tuổi đi học nên được kiểm tra thị lực hằng năm để phát hiện sớm tật khúc xạ hoặc nhược thị. Trẻ sinh non cần được sàng lọc bệnh võng mạc theo đúng lịch hẹn.

Khám mắt định kỳ giúp phát hiện bất thường trước khi xuất hiện triệu chứng, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ mất thị lực.

Làm gì để bảo vệ thị lực và giảm nguy cơ mắc bệnh về mắt?

Bên cạnh việc khám mắt định kỳ, duy trì những thói quen tốt mỗi ngày cũng góp phần bảo vệ đôi mắt lâu dài.

Một số biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả gồm:

• Áp dụng quy tắc 20-20-20 khi sử dụng máy tính hoặc thiết bị điện tử, cứ sau 20 phút nhìn ra xa khoảng 6 m trong ít nhất 20 giây.
• Đảm bảo đủ ánh sáng khi đọc sách, học tập và làm việc, hạn chế sử dụng điện thoại trong bóng tối.
• Khuyến khích trẻ tăng thời gian hoạt động ngoài trời để hỗ trợ làm chậm tiến triển cận thị.
• Đeo kính chống tia cực tím khi ra nắng và kính bảo hộ khi làm việc trong môi trường có nguy cơ chấn thương mắt.
• Duy trì chế độ ăn cân đối với nhiều rau xanh, cá và các thực phẩm giàu vitamin A, lutein, omega 3.
• Kiểm soát tốt các bệnh mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp và không hút thuốc lá.

Khám mắt định kỳ cũng cần được thực hiện sớm nếu xuất hiện các dấu hiệu như nhìn mờ kéo dài, nhìn méo hình, đau nhức mắt, nhìn thấy quầng sáng quanh đèn hoặc thị lực giảm nhanh.

Nhiều bệnh về mắt có thể tiến triển âm thầm nhưng hậu quả để lại lại rất nghiêm trọng nếu phát hiện muộn. Chủ động khám mắt định kỳ, kết hợp với lối sống lành mạnh và chăm sóc mắt đúng cách là những bước đơn giản nhưng có ý nghĩa lớn trong việc bảo vệ thị lực và duy trì chất lượng cuộc sống lâu dài.