Giải đáp chi tiết: Mèo con có bị dại không và những điều chủ nuôi cần biết

Nhiều người lầm tưởng rằng mèo con mới đẻ hoặc chỉ ở trong nhà thì hoàn toàn miễn nhiễm với căn bệnh dại. Tuy nhiên, sự thật lại hoàn toàn khác. Bài viết dưới đây sẽ chia thành 3 phần chi tiết để giúp bạn hiểu rõ về nguy cơ, dấu hiệu và cách phòng chống bệnh dại ở mèo con một cách khoa học nhất.

Mèo con có bị dại không và nguồn lây nhiễm

Đứng trước vẻ ngoài nhỏ bé, đáng yêu và môi trường sống thường chỉ quanh quẩn trong nhà, không ít chủ nuôi mang tâm lý chủ quan cho rằng các bé hoàn toàn an toàn trước những căn bệnh nguy hiểm. Tuy nhiên, sự thật đằng sau đó lại đòi hỏi chúng ta phải cẩn trọng hơn rất nhiều.

Giải đáp y khoa: Mèo con có bị dại không?

Để trả lời trực tiếp và chính xác nhất cho câu hỏi mèo con có bị dại không, câu trả lời của các bác sĩ thú y là: CÓ. Mèo con hoàn toàn có thể bị nhiễm bệnh dại. Bệnh dại là một bệnh viêm não tủy cấp tính do virus dại (Rabies virus thuộc họ Rhabdoviridae) gây ra. Loại virus này có khả năng lây nhiễm trên tất cả các loài động vật có vú máu nóng, bao gồm cả chó, mèo, dơi, khỉ và con người, bất kể ở độ tuổi nào. Mèo con với hệ miễn dịch còn non nớt và chưa đủ tuổi để tiêm phòng vaccine dại thực chất lại là đối tượng có nguy cơ dễ bị tổn thương nếu tiếp xúc với mầm bệnh.

Mèo con lây nhiễm virus dại từ đâu?

Nhiều người thắc mắc rằng mèo con của họ hoàn toàn nuôi nhốt trong nhà thì làm sao có thể mắc bệnh. Dưới đây là những con đường lây nhiễm chính mà chủ nuôi cần nắm rõ:

• Lây từ mẹ sang con: Mặc dù hiếm gặp, nhưng mèo mẹ mắc dại có thể lây cho mèo con qua nước bọt khi liếm, đặc biệt nếu mèo con có vết xước hở.
• Bị cắn hoặc cào bởi động vật mang bệnh: Đây là đường lây phổ biến nhất: mèo con ra ngoài dễ bị cắn/cào bởi động vật mang dại (mèo, chó hoang, dơi…), khiến virus từ nước bọt xâm nhập qua vết thương.
• Tiếp xúc mầm bệnh qua vết thương hở: Virus dại sống kém ngoài môi trường, nhưng mèo con vẫn có thể nhiễm nếu liếm xác hoặc nước bọt động vật bệnh khi có vết loét ở miệng/lưỡi.

Dấu hiệu nhận biết bệnh dại ở mèo con và Thời gian ủ bệnh

Khi đã biết đáp án cho việc mèo con có bị dại không, điều quan trọng tiếp theo là làm sao để nhận biết các triệu chứng của bệnh. Thời gian ủ bệnh dại ở mèo (từ lúc nhiễm virus đến khi phát triệu chứng) thường kéo dài từ 3 đến 8 tuần. Tuy nhiên, ở mèo con, do cơ thể nhỏ bé và khoảng cách từ vết cắn đến hệ thần kinh trung ương (não bộ) ngắn hơn, thời gian ủ bệnh có thể diễn ra nhanh hơn rất nhiều, có thể chỉ trong vòng 10 đến 14 ngày.

Giai đoạn tiền triệu (1 - 3 ngày đầu)

Đây là giai đoạn khó nhận biết nhất vì các dấu hiệu rất mơ hồ và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường khác. Mèo con sẽ có sự thay đổi đột ngột về hành vi:

• Một bé mèo vốn dĩ nhút nhát bỗng trở nên quấn chủ lạ thường, hoặc ngược lại, một bé mèo hiếu động bỗng chui rúc vào góc tối, trốn tránh ánh sáng và con người.
• Mèo con có thể bị sốt nhẹ, chán ăn, bồn chồn, đồng tử giãn nở và thường xuyên liếm/cắn vào vị trí vết thương cũ nơi virus xâm nhập.

Giai đoạn kích động (thể dại điên cuồng)

Đây là hình ảnh điển hình nhất mà người ta thường nghĩ đến khi nhắc về bệnh dại. Ở giai đoạn này, virus đã phá hủy nghiêm trọng hệ thần kinh:

• Mèo con trở nên cực kỳ hung dữ, sẵn sàng tấn công, cắn xé bất cứ thứ gì di chuyển trước mặt, kể cả chủ nhân.
• Chúng có biểu hiện sợ nước, sợ ánh sáng và sợ tiếng động mạnh. Một tiếng động nhỏ cũng làm chúng co giật.
• Tình trạng co thắt cơ hàm và cổ họng khiến mèo con không thể nuốt, dẫn đến hiện tượng chảy nước dãi liên tục, sùi bọt mép. Tiếng kêu của chúng cũng thay đổi, trở nên khàn đặc và rùng rợn do dây thanh quản bị liệt.

Giai đoạn bại liệt (thể dại câm)

Nhiều trường hợp mèo con không trải qua giai đoạn điên cuồng mà đi thẳng vào thể dại câm. Giai đoạn này vô cùng nguy hiểm vì chủ nuôi thường mất cảnh giác:

• Mèo con có vẻ lờ đờ, buồn bã.
• Hàm trễ xuống, lưỡi thè ra ngoài, nước dãi chảy ròng ròng do liệt cơ mặt và cơ nhai.
• Sau đó, tình trạng liệt lan dần ra tứ chi, mèo con không thể đứng dậy, rơi vào trạng thái hôn mê và tử vong do liệt cơ hô hấp chỉ trong vòng 2 đến 4 ngày sau khi phát triệu chứng.

Cách xử lý khi bị mèo con cắn và các biện pháp phòng ngừa triệt để

Bệnh dại một khi đã phát cơn (cả ở người và động vật) thì tỷ lệ tử vong là 100%, không có thuốc chữa. Do đó, việc phòng ngừa và xử lý kịp thời ngay từ những giây phút đầu tiên là yếu tố quyết định tính mạng.

Phải làm gì khi bị mèo con cắn/cào chảy máu?

Dù bạn nuôi mèo trong nhà và tin rằng chúng an toàn, nhưng khi bị cắn xước da chảy máu, hãy thực hiện ngay các bước sơ cứu chuẩn y tế sau:

• Rửa vết thương ngay lập tức: Rửa vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng trong 10 - 15 phút để loại bỏ virus dại. Không nặn bóp vết thương để tránh virus xâm nhập sâu.
• Sát trùng: Sau khi rửa sạch, sát khuẩn vết thương bằng cồn 70°, Povidone-iodine hoặc dung dịch tương tự. Không đắp lá hay dùng mẹo dân gian.
• Đến ngay cơ sở y tế: Đến cơ sở y tế để được đánh giá. Bác sĩ sẽ quyết định có cần tiêm huyết thanh và vắc xin phòng dại hay không.
• Theo dõi mèo con: Nhốt mèo và theo dõi 10 - 14 ngày. Nếu mèo khỏe mạnh thì yên tâm; nếu mèo ốm, chết hoặc mất tích, báo ngay cho bác sĩ để xử trí tiếp.

Biện pháp phòng ngừa bệnh dại cho mèo con

Thay vì luôn nơm nớp lo sợ mèo con có bị dại không, bạn hãy chủ động bảo vệ thú cưng và gia đình bằng các phương pháp sau:

• Tiêm phòng vaccine dại: Đây là "tấm khiên" vững chắc và duy nhất để chống lại bệnh dại. Mèo con cần được tiêm mũi vacxin dại đầu tiên khi đạt đủ 12 tuần tuổi (khoảng 3 tháng tuổi). Sau đó, bạn cần duy trì tiêm nhắc lại mỗi năm một lần theo lịch của bác sĩ thú y.
• Quản lý môi trường sống: Hạn chế tối đa việc thả rông mèo con ngoài đường. Việc nuôi mèo trong nhà (indoor cat) không chỉ giúp chúng tránh được nguy cơ nhiễm bệnh dại từ động vật khác mà còn tránh được tai nạn giao thông và rận, bọ chét.
• Cẩn trọng với mèo hoang: Nếu bạn cưu mang một bé mèo hoang, hãy đưa bé đến trạm thú y để kiểm tra sức khỏe tổng quát, tẩy giun và cách ly bé ở một phòng riêng ít nhất 2 tuần trước khi cho tiếp xúc với người và các vật nuôi khác trong nhà.

Tóm lại, bệnh dại là một nỗi ám ảnh kinh hoàng nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và phòng ngừa được. Câu hỏi mèo con có bị dại không đã có lời giải đáp. Trách nhiệm của chúng ta, những người yêu thương động vật, là trang bị đầy đủ kiến thức, tiêm phòng định kỳ và tuân thủ các nguyên tắc an toàn y tế. Chỉ có như vậy, hành trình nuôi dưỡng và làm bạn với những chú mèo con mới thực sự trọn vẹn và an tâm tuyệt đối.