Giải đáp: Kích thước u lạc nội mạc tử cung và cách điều trị

U lạc nội mạc tử cung là bệnh lý phụ khoa khá phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe sinh sản của phụ nữ. Tuy nhiên, kích thước u lạc nội mạc tử cung không có chuẩn cố định để đánh giá mức độ nghiêm trọng. Thông thường, bác sĩ sẽ cân nhắc phẫu thuật khi khối u đạt từ 5cm trở lên hoặc gây đau đớn dữ dội, trong khi các khối u nhỏ hơn thường được theo dõi định kỳ hoặc điều trị bằng thuốc nội tiết.

U lạc nội mạc tử cung ở buồng trứng là gì?

Nội mạc tử cung là lớp tế bào lót bên trong lòng tử cung và là nguồn gốc tạo nên hiện tượng kinh nguyệt ở phụ nữ. Bệnh lý lạc nội mạc tử cung xảy ra khi các tế bào này phát triển ở những vị trí ngoài tử cung, điển hình như phúc mạc, bàng quang, trực tràng hay buồng trứng.

Khi tế bào nội mạc tử cung làm tổ tại buồng trứng, chúng vẫn chịu tác động của nội tiết tố sinh dục theo chu kỳ kinh nguyệt. Sự phát triển và bong tróc gây chảy máu tại chỗ lâu ngày sẽ tích tụ lại, hình thành nên các nang chứa dịch màu nâu đen. Các khối u nang này có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên buồng trứng. Đây là một dạng bệnh lý lành tính nhưng lại là nguyên nhân hàng đầu gây ra những cơn đau vùng chậu mạn tính và tình trạng vô sinh hiếm muộn ở nữ giới.

Kích thước u lạc nội mạc tử cung phát triển như thế nào?

Đặc điểm nổi bật của u lạc nội mạc tử cung là sự thay đổi đa dạng về mặt kích thước. Sự phát triển của khối u phụ thuộc vào cơ địa, tình trạng nội tiết tố và thời gian mắc bệnh của từng người. Theo các thống kê y khoa, kích thước u lạc nội mạc tử cung được chia thành các nhóm phổ biến sau:

Kích thước u nhỏ

Thông thường, các nang lạc nội mạc tử cung mới hình thành sẽ có kích thước nhỏ, đa phần là dưới 5cm. Đặc biệt, những khối u có kích thước từ 1 - 2cm thường chưa gây ra tổn thương lớn, không có chỉ định mổ và đôi khi người bệnh chỉ tình cờ phát hiện qua các đợt khám phụ khoa định kỳ. Ở kích thước này, nang thường ít gây đau đớn rõ rệt.

Kích thước u trung bình đến lớn

Kích thước u lạc nội mạc tử cung từ 3cm trở lên, các triệu chứng của bệnh sẽ bắt đầu xuất hiện rầm rộ hơn. Theo khuyến nghị y khoa, các nang lớn hơn 3cm đến 4cm thường được các bác sĩ xem xét và chỉ định phẫu thuật bóc nang để tránh biến chứng. Ví dụ trong thực tế lâm sàng, rất nhiều trường hợp chị em phát hiện bệnh khi khối u đã đạt kích thước 6 - 7 cm, gây đau đớn dữ dội và cản trở trực tiếp đến việc rụng trứng hay thụ thai.

Kích thước u rất lớn

Mặc dù phần lớn các u nang thường nhỏ dưới 5cm, nhưng nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, kích thước u lạc nội mạc tử cung đôi khi có thể phát triển khổng lồ lên tới hơn 20cm. Lúc này khối u sẽ nhô lên ở vùng bụng dưới rốn, người bệnh hoàn toàn có thể quan sát bằng mắt thường hoặc sờ thấy được.

Kích thước u lạc nội mạc tử cung ảnh hưởng đến cơ thể ra sao?

Nhiều chị em lầm tưởng rằng u lành tính thì không đáng lo. Tuy nhiên, sự gia tăng kích thước u lạc nội mạc tử cung lại kéo theo rất nhiều hệ lụy nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và sinh sản:

• Chèn ép các cơ quan lân cận: U nang quá to ở vùng chậu sẽ gây chèn ép lên niệu quản dẫn đến giãn niệu quản, thận ứ nước hoặc chèn ép trực tràng gây ra rối loạn chức năng đi tiêu.
• Gây đau đớn dữ dội: Mức độ đau đớn của người bệnh như đau khi hành kinh, đau khi giao hợp, đau vùng chậu mạn tính thường có liên quan trực tiếp với kích thước nang và các tổn thương dính đi kèm.
• Nguy cơ vỡ nang và xoắn buồng trứng: Các nang lớn dễ có nguy cơ bị vỡ, khiến dịch thoát ra khoang phúc mạc gây đau bụng cấp tính và viêm phúc mạc. Bên cạnh đó, dù ít gặp do đặc tính gây dính, u nang vẫn có thể làm xoắn buồng trứng, dẫn đến hoại tử nếu không cấp cứu kịp thời.
• Ngăn chặn khả năng thụ thai: Khối u lớn trên buồng trứng có thể cản trở sự hình thành và giải phóng trứng. Các chất dịch bên trong nang còn có khả năng gây cản trở tinh trùng xâm nhập và làm giảm tỷ lệ thụ thai thành công.
• Làm suy giảm dự trữ buồng trứng (AMH): Một số nghiên cứu chuyên sâu đã chỉ ra rằng, mức độ giảm dự trữ buồng trứng sau phẫu thuật có tương quan thuận chiều với kích thước nang lạc nội mạc tử cung. Khối u càng lớn, nguy cơ suy giảm dự trữ buồng trứng càng cao.

Kích thước u lạc nội mạc tử cung bao nhiêu thì cần phẫu thuật?

Quyết định phẫu thuật không chỉ phụ thuộc vào kích thước u lạc nội mạc tử cung mà còn dựa trên mức độ đau đớn, tuổi tác và nguyện vọng sinh con của phụ nữ.

• Không có chỉ định mổ: Với các nang kích thước rất nhỏ khoảng 1 - 2cm, bác sĩ thường khuyên người bệnh không nên phẫu thuật.
• Có thể can thiệp nhẹ nhàng: Với các khối u dưới 3cm, chuyên gia khuyến cáo có thể thực hiện phẫu thuật nội soi dẫn lưu dịch và đốt lòng nang để xử lý tổn thương.
• Bắt buộc cân nhắc phẫu thuật bóc u: Khi u nang phát triển trên 3 - 4cm, người bệnh thường sẽ được bác sĩ chỉ định phẫu thuật bóc nang để loại bỏ khối u. Đặc biệt, nếu khối u quá lớn gây chèn ép cơ quan vùng chậu, nguy cơ vỡ nang cao, hoặc người bệnh bị đau đớn trầm trọng không đáp ứng thuốc, thì phẫu thuật là giải pháp tối ưu.

Theo dõi sát sao kích thước u lạc nội mạc tử cung là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe và thiên chức làm mẹ của chị em phụ nữ. Dù ở bất kỳ kích thước nào, bạn cũng không nên quá hoang mang hay tự ý điều trị. Y học hiện đại ngày nay đã có rất nhiều giải pháp tiên tiến, từ nội khoa đến các can thiệp ít xâm lấn giúp bảo tồn tối đa buồng trứng.