Hơn 50.000 ca sốt xuất huyết trong 5 tháng: Điều gì đang khiến dịch lan rộng hơn?

Vì sao sốt xuất huyết đang không còn tuân theo quy luật mùa dịch trước đây?

Những năm gần đây, sốt xuất huyết có nhiều thay đổi đáng chú ý về thời điểm xuất hiện và phạm vi lây lan. Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, số ca mắc trên cả nước đã vượt mốc 50.000 trường hợp, tăng khoảng 2,5 lần so với cùng kỳ năm trước. Không chỉ số ca bệnh gia tăng, các trường hợp diễn tiến nặng phải nhập viện cũng có xu hướng tăng theo.

Thực tế cho thấy sốt xuất huyết không còn chỉ tập trung trong mùa mưa hoặc tại các địa phương có nguy cơ cao như trước. Nhiều khu vực ghi nhận số ca bệnh kéo dài sang những thời điểm vốn được xem là giai đoạn thấp điểm của dịch.

Những yếu tố nào khiến sốt xuất huyết lan rộng và khó kiểm soát hơn?

Nhiều yếu tố về khí hậu, môi trường sống và nhận thức cộng đồng đang cùng tác động, khiến sốt xuất huyết ngày càng khó dự báo.

Biến đổi khí hậu và môi trường thuận lợi cho muỗi sinh sản

Nhiệt độ tăng, thời tiết nóng ẩm kéo dài cùng các đợt mưa thất thường tạo điều kiện cho muỗi Aedes aegypti phát triển mạnh; đồng thời các điểm nước đọng trong vật dụng sinh hoạt cũng trở thành nơi muỗi đẻ trứng và phát triển thành bọ gậy.

Đô thị hóa và mật độ dân cư cao

Quá trình đô thị hóa nhanh cùng với sự tập trung dân cư đông đúc làm tăng khả năng muỗi tiếp xúc với người, từ đó tạo điều kiện cho bệnh lây lan trong cộng đồng.

Đặc điểm của virus và dịch tễ học thay đổi

Tuýp huyết thanh DENV-2 đang chiếm ưu thế tại nhiều địa phương. Đây là tuýp virus thường liên quan đến nguy cơ diễn tiến nặng cao hơn, đặc biệt ở những người từng mắc sốt xuất huyết trước đó. Sự thay đổi về tuýp virus lưu hành cũng khiến diễn biến dịch trở nên khó dự báo hơn.

Tâm lý chủ quan trong phòng bệnh

Nhiều người vẫn cho rằng sốt xuất huyết chỉ xảy ra vào mùa mưa hoặc chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ em. Trên thực tế, bất kỳ ai cũng có thể mắc bệnh nếu bị muỗi mang virus đốt.

Nhận biết sớm dấu hiệu sốt xuất huyết và cách phòng ngừa hiệu quả

Việc phát hiện sớm các dấu hiệu nghi ngờ có ý nghĩa quan trọng trong việc theo dõi và hạn chế nguy cơ biến chứng. Một số biểu hiện thường gặp gồm:

• Sốt cao đột ngột;
• Đau đầu, đau hốc mắt;
• Đau cơ, đau khớp;
• Mệt mỏi, chán ăn;
• Nổi ban hoặc xuất hiện các chấm xuất huyết dưới da.

Khi nghi ngờ mắc sốt xuất huyết, người bệnh nên nghỉ ngơi, uống đủ nước và theo dõi sát các dấu hiệu cảnh báo. Việc tự ý sử dụng thuốc hoặc chủ quan khi triệu chứng thuyên giảm có thể làm chậm thời điểm phát hiện biến chứng.

Để phòng bệnh hiệu quả, mỗi gia đình nên duy trì các biện pháp đơn giản nhưng quan trọng như loại bỏ nơi muỗi sinh sản, đậy kín các dụng cụ chứa nước, ngủ màn kể cả ban ngày và sử dụng các biện pháp chống muỗi phù hợp. Ngoài ra, vắc xin phòng sốt xuất huyết hiện đã được cấp phép tại Việt Nam. Đây được xem là công cụ hỗ trợ bổ sung bên cạnh các biện pháp kiểm soát muỗi truyền thống nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh và gánh nặng do sốt xuất huyết gây ra.

Sốt xuất huyết đang cho thấy nhiều thay đổi khó lường về thời điểm xuất hiện và mức độ lây lan. Trước thực trạng hơn 50.000 ca sốt xuất huyết trong 5 tháng, mỗi người cần chủ động phòng muỗi, nhận biết sớm dấu hiệu bệnh và thực hiện các biện pháp phòng ngừa phù hợp để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.