Từng làm ở Viện ISDS, nhiều năm cộng tác với CDC Thái Nguyên triển khai dự án phòng chống HIV/AIDS, 2 năm cộng tác với WHO.
Kim Toàn
15/04/2026
Mặc định
Lớn hơn
Khi thời tiết bước vào giai đoạn nắng nóng kéo dài, cơ thể dễ rơi vào trạng thái mất nước, mệt mỏi và suy giảm sức đề kháng. Vì vậy, việc lựa chọn chế độ ăn uống phù hợp không chỉ giúp giải nhiệt mà còn góp phần duy trì sức khỏe ổn định trong những ngày oi bức.
Khi thời tiết oi bức kéo dài, việc lựa chọn thực phẩm và đồ uống phù hợp đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa thân nhiệt và bảo vệ sức khỏe. Dưới đây là một số mẹo ăn uống giúp giải nhiệt khi trời nắng nóng.
Trong những ngày nắng nóng, cơ thể dễ mất nước và điện giải, vì vậy cần tăng cường uống nước lọc. Ngoài ra, có thể sử dụng nước chanh pha loãng kèm chút muối hoặc mật ong để hỗ trợ bù khoáng và cung cấp vitamin C.
Nước dừa cũng là lựa chọn phù hợp nếu dùng với lượng hợp lý nhờ chứa kali và natri tự nhiên. Các loại nước thảo mộc như rau má, diếp cá hay trà xanh nhạt giúp thanh nhiệt nhẹ, nhưng cần đảm bảo vệ sinh và tránh dùng quá nhiều hoặc quá đậm đặc.

Bữa ăn nên ưu tiên các thực phẩm có tính “mát” và giàu dưỡng chất như cá hồi, cá thu, cá mòi, hạt óc chó hay hạt lanh. Những thực phẩm này cung cấp acid béo có lợi cho hệ thần kinh. Bên cạnh đó, bổ sung trái cây như cam, quýt, dâu, việt quất và rau xanh như bông cải xanh, nghệ giúp chống oxy hóa, bảo vệ tế bào trong điều kiện nhiệt độ cao.
Các loại nước ngọt có ga, trà sữa hay nước tăng lực thường chứa lượng đường cao, dễ gây biến động đường huyết và làm cơ thể nhanh mệt mỏi. Việc tiêu thụ thường xuyên còn ảnh hưởng đến giấc ngủ và trạng thái tinh thần, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nóng bức.

Vitamin nhóm B có vai trò quan trọng trong chuyển hóa năng lượng và duy trì hoạt động của hệ thần kinh. Bạn có thể bổ sung nhóm chất này thông qua gan, thịt nạc, ngũ cốc nguyên hạt và yến mạch để giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với thời tiết nắng nóng.
Ưu tiên lựa chọn những món ăn thanh đạm, dễ tiêu hóa như canh cua rau mồng tơi, canh bầu nấu tôm, canh cá, đậu phụ, rau luộc hoặc trái cây tươi sau bữa ăn không chỉ giúp bổ sung nước mà còn cung cấp dồi dào vitamin và khoáng chất cho cơ thể. Những thực phẩm này cũng góp phần hạn chế cảm giác đầy bụng so với các món chiên xào nhiều dầu mỡ.
Đặc biệt vào buổi tối, nên chọn các món nhẹ nhàng như cháo hạt sen, cháo đậu xanh hoặc cháo long nhãn (nếu không bị dị ứng) để hỗ trợ thư giãn và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Đồng thời, cần tránh các món cay nóng, nhiều dầu mỡ hay đồ ăn nhanh vì dễ làm cơ thể sinh nhiệt và gây khó tiêu.

Để giữ không gian sống luôn mát mẻ trong những ngày nắng nóng, ban ngày nên hạn chế ánh nắng chiếu trực tiếp vào nhà bằng cách đóng các cửa sổ hướng nắng, sử dụng rèm sáng màu hoặc rèm dày để giảm hấp thụ nhiệt. Khi cần thông gió, ưu tiên mở cửa ở những hướng ít nắng và có thể kết hợp quạt với nước đá hoặc khăn ẩm nhằm tạo luồng không khí mát hơn nhờ cơ chế bay hơi.
Đến buổi tối, khi nhiệt độ ngoài trời giảm, nên mở cửa sổ và đặt quạt hướng ra ngoài để đẩy khí nóng tích tụ trong phòng ra ngoài, từ đó giúp không khí lưu thông tốt hơn và đưa luồng gió mát tự nhiên vào trong nhà một cách hiệu quả.
Các thiết bị điện như đèn sợi đốt hay máy tính khi hoạt động đều sinh nhiệt, góp phần làm không gian trở nên nóng hơn. Vì vậy, nên tắt bớt những thiết bị không cần thiết để giữ phòng luôn thoáng mát.

Tóm lại, việc áp dụng các mẹo ăn uống giúp giải nhiệt khi trời nắng nóng không chỉ góp phần duy trì sự thoải mái cho cơ thể mà còn hỗ trợ bảo vệ sức khỏe trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Một chế độ dinh dưỡng hợp lý, kết hợp bổ sung đủ nước, lựa chọn thực phẩm phù hợp và duy trì lối sống khoa học sẽ giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với nhiệt độ cao. Chủ động điều chỉnh thói quen ăn uống hằng ngày chính là chìa khóa để nâng cao sức đề kháng và duy trì trạng thái thể chất ổn định trong mùa nắng nóng.
Dược sĩ Đại học Nguyễn Tuấn Trịnh
Từng làm ở Viện ISDS, nhiều năm cộng tác với CDC Thái Nguyên triển khai dự án phòng chống HIV/AIDS, 2 năm cộng tác với WHO.