Từng làm ở Viện ISDS, nhiều năm cộng tác với CDC Thái Nguyên triển khai dự án phòng chống HIV/AIDS, 2 năm cộng tác với WHO.
Kim Toàn
23/04/2026
Mặc định
Lớn hơn
Dây rốn quấn cổ 1 vòng là tình trạng khá phổ biến trong thai kỳ và thường khiến nhiều mẹ bầu lo lắng khi được bác sĩ thông báo qua siêu âm. Bên cạnh việc theo dõi y khoa, trong dân gian cũng lưu truyền nhiều mẹo chữa dây rốn quấn cổ 1 vòng.
Khi biết thai nhi bị dây rốn quấn cổ 1 vòng, không ít mẹ bầu tìm hiểu thêm các cách hỗ trợ từ kinh nghiệm dân gian. Tuy nhiên những mẹo giúp chữa dây rốn quấn cổ 1 vòng được truyền miệng qua nhiều thế hệ chủ yếu dựa trên việc thay đổi thói quen sinh hoạt, tư thế nghỉ ngơi và giữ tinh thần thoải mái trong thai kỳ.
Khi biết thai nhi bị dây rốn quấn cổ 1 vòng, nhiều mẹ bầu thường cảm thấy lo lắng và tìm kiếm các kinh nghiệm dân gian với hy vọng giúp dây rốn tự tháo ra. Trong thực tế, có khá nhiều mẹo được truyền tai nhau, tuy nhiên phần lớn chưa có cơ sở khoa học chứng minh hiệu quả. Dưới đây là một số cách thường được nhắc đến:
Nhiều người cho rằng việc đi bộ chậm rãi hoặc duy trì vận động nhẹ nhàng có thể giúp thai nhi thay đổi tư thế trong tử cung, từ đó dây rốn có khả năng tự lỏng ra khỏi cổ. Trên thực tế, vận động phù hợp mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe mẹ bầu và sự phát triển của thai nhi, nhưng hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy đi bộ có thể giúp tháo dây rốn quấn cổ.
Theo kinh nghiệm truyền miệng, tư thế nằm nghiêng sẽ tạo điều kiện để thai nhi dễ xoay chuyển hơn. Xét theo góc độ y khoa, nằm nghiêng bên trái giúp tăng cường lưu thông máu từ mẹ đến thai nhi. Tuy vậy, tư thế này không đảm bảo rằng dây rốn sẽ tự tuột khỏi cổ của em bé.

Một số mẹ bầu tin rằng việc nói chuyện với thai nhi hoặc xoa bụng nhẹ nhàng có thể kích thích bé cử động và tự tháo dây rốn. Thực tế, hành động này chủ yếu giúp tăng sự gắn kết giữa mẹ và bé, đồng thời mang lại cảm giác thư giãn cho mẹ, chứ không phải là phương pháp điều trị tình trạng dây rốn quấn cổ.
Yoga dành cho phụ nữ mang thai được cho là giúp cơ thể mẹ linh hoạt hơn, giảm căng thẳng và hỗ trợ quá trình vận động của thai nhi. Tuy nhiên, yoga chỉ góp phần cải thiện sức khỏe thai kỳ nói chung, chứ không có tác dụng trực tiếp làm dây rốn quấn cổ tự tháo ra.
Quan niệm này xuất phát từ lo lắng rằng việc thai nhi cử động nhiều có thể khiến dây rốn quấn chặt hơn. Thực tế, thai nhi vận động trong bụng mẹ là hiện tượng sinh lý bình thường. Mẹ bầu không cần kiêng khem quá mức, trừ khi có khuyến cáo hoặc chỉ định cụ thể từ bác sĩ.

Dây rốn quấn cổ là tình trạng dây rốn quấn quanh cổ thai nhi ít nhất một vòng (khoảng 360 độ). Mặc dù nghe có vẻ đáng lo ngại, nhưng trong phần lớn trường hợp, thai nhi bị dây rốn quấn cổ 1 vòng vẫn được xem là hiện tượng khá phổ biến và thường không gây nguy hiểm.
Thực tế, hiện tượng này không phải do lỗi của mẹ bầu, chẳng hạn như vận động nhiều hay nằm sai tư thế. Nguyên nhân chủ yếu thường liên quan đến một số yếu tố khách quan như:
Trong y khoa, mức độ ảnh hưởng của tình trạng này thường được đánh giá dựa trên độ siết của vòng quấn, chứ không chỉ dựa vào số vòng dây rốn.
Theo các chuyên gia sản khoa, khi thai nhi bị dây rốn quấn cổ 1 vòng, mẹ bầu không cần quá lo lắng vì bé có thể tự xoay chuyển để tháo vòng quấn trước khi bước vào giai đoạn sinh nở.
Nhiều nghiên cứu sản khoa quốc tế cũng cho thấy tình trạng dây rốn quấn cổ một vòng không làm tăng nguy cơ tử vong sơ sinh hay gây tổn thương não lâu dài. Trong quá trình chuyển dạ, nhịp tim thai sẽ được theo dõi liên tục. Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường, bác sĩ sẽ kịp thời can thiệp bằng các biện pháp phù hợp như cho mẹ thở oxy, thay đổi tư thế hoặc chỉ định sinh mổ khi cần thiết.

Trên thực tế, hiện chưa có mẹo dân gian nào được khoa học chứng minh có thể giúp “chữa” hoặc làm dây rốn quấn cổ 1 vòng ở thai nhi tự tháo ra. Phần lớn những kinh nghiệm được truyền miệng chỉ mang tính cá nhân, chưa được nghiên cứu hay kiểm chứng đầy đủ về hiệu quả cũng như mức độ an toàn.
Việc mẹ bầu quá lo lắng và tự ý áp dụng các mẹo này có thể dẫn đến một số hệ quả như:

Trong thực hành sản khoa, dây rốn quấn cổ 1 vòng thường không cần can thiệp đặc hiệu nếu thai nhi vẫn phát triển bình thường và không có dấu hiệu suy thai. Việc xử trí chủ yếu tập trung vào theo dõi và đánh giá tình trạng thai một cách chặt chẽ.
Mẹ bầu cần khám thai đúng lịch để bác sĩ theo dõi sự phát triển của thai nhi thông qua siêu âm và đánh giá tim thai. Trong đa số trường hợp, dây rốn quấn cổ 1 vòng không ảnh hưởng đến sự phát triển của thai.
Thai phụ nên chú ý đến số lần thai máy mỗi ngày. Nếu nhận thấy thai giảm cử động rõ rệt hoặc có dấu hiệu bất thường, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra kịp thời.
Trong giai đoạn chuyển dạ, nhịp tim thai sẽ được theo dõi liên tục (monitoring). Đây là phương pháp quan trọng giúp phát hiện sớm dấu hiệu suy thai do dây rốn bị siết.
Trong trường hợp xuất hiện dấu hiệu suy thai (như nhịp tim thai giảm kéo dài), bác sĩ có thể áp dụng các biện pháp xử trí phù hợp như:
Hiện nay, không có phương pháp nào (kể cả dân gian hay y học) có thể chủ động “tháo” dây rốn quấn cổ trong thai kỳ. Do đó, việc theo dõi sát và can thiệp đúng thời điểm là nguyên tắc quan trọng nhất nhằm đảm bảo an toàn cho mẹ và thai nhi.
Nhìn chung, các mẹo chữa dây rốn quấn cổ 1 vòng trong dân gian chủ yếu mang tính hỗ trợ và giúp mẹ bầu cảm thấy an tâm hơn. Điều quan trọng nhất vẫn là theo dõi thai kỳ đều đặn, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và duy trì lối sống lành mạnh để đảm bảo thai nhi phát triển khỏe mạnh.
Dược sĩ Đại học Nguyễn Tuấn Trịnh
Từng làm ở Viện ISDS, nhiều năm cộng tác với CDC Thái Nguyên triển khai dự án phòng chống HIV/AIDS, 2 năm cộng tác với WHO.