Mụn thủy đậu là gì? Nhận biết và chăm sóc đúng cách

Mụn thủy đậu là tình trạng da liễu khá phổ biến khi mắc bệnh thủy đậu. Những nốt mụn nước ngứa ngáy, lan nhanh khắp cơ thể không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng đến sinh hoạt và thẩm mỹ nếu chăm sóc không đúng cách.

Mụn thủy đậu có dấu hiệu như thế nào?

Nhận biết sớm các dấu hiệu đặc trưng và áp dụng biện pháp chăm sóc phù hợp sẽ giúp người bệnh rút ngắn thời gian hồi phục, hạn chế biến chứng và giảm nguy cơ để lại sẹo.

Giai đoạn khởi phát: Xuất hiện ban đỏ và cảm giác ngứa râm ran

Ở giai đoạn đầu, mụn thủy đậu thường khởi phát khá âm thầm và dễ bị nhầm lẫn với các dạng dị ứng da thông thường. Trên bề mặt da bắt đầu xuất hiện những nốt ban đỏ nhỏ, có hình tròn hoặc bầu dục, kích thước dao động khoảng 5 - 10 mm. Màu sắc của ban có thể là đỏ, hồng, sẫm nâu hoặc gần giống màu da xung quanh, tùy thuộc vào sắc tố da của từng người.

Các nốt ban này thường gây ngứa nhẹ, cảm giác châm chích hoặc hơi râm ran, khiến người bệnh khó chịu nhưng chưa quá đau. Chỉ trong vòng 24 giờ, số lượng nốt ban tăng nhanh và lan rộng ra nhiều vùng trên cơ thể như mặt, lưng, ngực, bụng, tay chân, tạo cảm giác da sần sùi và kém thẩm mỹ.

Giai đoạn toàn phát: Ban đỏ nhanh chóng chuyển thành mụn nước

Sau khoảng 12 giờ kể từ khi xuất hiện ban đỏ, các tổn thương da bắt đầu biến đổi rõ rệt. Các nốt ban phẳng dần phồng lên và chuyển thành mụn nước chứa đầy dịch trong suốt bên trong.

Các chuyên gia da liễu thường ví mụn nước thủy đậu giống như “giọt sương” vì hình dạng tròn đều, căng bóng và gần như trong suốt. Đây là giai đoạn người bệnh cảm thấy ngứa dữ dội nhất, thậm chí kèm theo đau nhức, nóng rát, đặc biệt khi mụn xuất hiện ở vùng da mỏng hoặc dễ cọ xát.

Nếu không được chăm sóc đúng cách, việc gãi hoặc làm vỡ mụn nước có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và để lại sẹo.

Giai đoạn hồi phục: Mụn vỡ, đóng vảy và bong da

Các mụn nước của bệnh thủy đậu thường tiếp tục hình thành rải rác trong vòng 3 - 5 ngày. Sau thời gian này, mụn bắt đầu vỡ ra tự nhiên hoặc xẹp dần, dịch bên trong khô lại và tạo thành lớp vảy nâu trên bề mặt da. Quá trình đóng vảy và bong tróc thường kéo dài thêm khoảng 7 - 10 ngày.

Trong giai đoạn này, người bệnh cần đặc biệt chú ý giữ vệ sinh da sạch sẽ, tránh bóc vảy non vì có thể gây tổn thương sâu hơn và làm tăng nguy cơ sẹo thâm, sẹo lõm. Khi vảy bong hoàn toàn, làn da dần hồi phục và trở lại trạng thái bình thường nếu không xảy ra biến chứng.

Làm gì khi mụn nước nốt thuỷ đậu mới mọc?

Khi mụn nước nốt thuỷ đậu mới mọc, cần lưu ý thực hiện những điều sau:

• Cách ly người bệnh để hạn chế nguy cơ lây nhiễm.
• Vệ sinh da đúng cách để phòng bội nhiễm.
• Giảm ngứa và kiểm soát sốt an toàn. Trong trường hợp ngứa nhiều, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng histamin để giúp làm dịu triệu chứng.
• Khi xuất hiện sốt, người bệnh nên sử dụng thuốc hạ sốt paracetamol theo liều khuyến cáo. Cần đặc biệt lưu ý không sử dụng aspirin cho người mắc thủy đậu, nhất là trẻ em, để tránh nguy cơ xảy ra hội chứng Reye - một biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến gan và não.

Khi nào cần đến bác sĩ khi bị thủy đậu?

Khi mắc bệnh thủy đậu, đa số trường hợp có thể tự theo dõi và chăm sóc tại nhà nếu triệu chứng nhẹ. Tuy nhiên, người bệnh tuyệt đối không nên chủ quan, bởi thủy đậu vẫn có nguy cơ gây biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Dưới đây là các trường hợp cần đi khám bác sĩ ngay khi đang mắc thủy đậu:

Sốt cao hoặc sốt kéo dài: Người bệnh bị sốt liên tục trên 4 ngày, sốt cao dai dẳng hoặc không thuyên giảm dù đã dùng thuốc hạ sốt đúng cách. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang gặp biến chứng hoặc nhiễm trùng thứ phát.

Phát ban có dấu hiệu nhiễm trùng: Các nốt mụn nước chuyển sang màu đỏ sẫm, sưng đau, rỉ mủ hoặc có mùi hôi. Tình trạng này cho thấy da có thể đã bị bội nhiễm vi khuẩn và cần được điều trị y tế.

Rối loạn ý thức hoặc thay đổi hành vi: Người bệnh xuất hiện tình trạng lú lẫn, buồn ngủ quá mức, mệt lả, khó đánh thức hoặc thay đổi trạng thái tinh thần bất thường. Đây là dấu hiệu cảnh báo biến chứng thần kinh nguy hiểm.

Khó khăn trong vận động: Người bệnh đi lại loạng choạng, yếu tay chân hoặc gặp khó khăn khi cử động. Biểu hiện này không nên xem nhẹ.

Cổ cứng hoặc đau đầu dữ dội: Cổ bị cứng, khó cúi hoặc xoay, kèm đau đầu tăng dần có thể liên quan đến biến chứng viêm màng não.

Triệu chứng hô hấp bất thường: Xuất hiện khó thở, thở gấp, ho kéo dài hoặc đau tức ngực. Đây là dấu hiệu cảnh báo biến chứng ở phổi.

Nôn ói nhiều lần: Tình trạng nôn mửa liên tục khiến cơ thể mất nước, mệt mỏi và có thể là biểu hiện của biến chứng toàn thân.

Khi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu trên, người bệnh cần nhanh chóng đến bác sĩ để được thăm khám và xử trí kịp thời, tránh những hậu quả không mong muốn.

Mụn thủy đậu tuy là biểu hiện thường gặp của bệnh thủy đậu nhưng không nên xem nhẹ, đặc biệt khi các nốt mụn xuất hiện dày đặc hoặc kèm theo triệu chứng toàn thân. Việc nhận biết sớm dấu hiệu bệnh, chăm sóc tổn thương da đúng cách, kết hợp chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp cơ thể phục hồi nhanh chóng và hạn chế nguy cơ nhiễm trùng, sẹo xấu.

Trong trường hợp có dấu hiệu bất thường, người bệnh cần chủ động thăm khám bác sĩ để được tư vấn và điều trị kịp thời, đảm bảo an toàn cho sức khỏe lâu dài.