Tốt nghiệp loại giỏi trường Đại học Y Dược Huế. Từng tham gia nghiên cứu khoa học đề tài về Dược liệu. Nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực Dược phẩm. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.
Thị Thúy
27/02/2026
Mặc định
Lớn hơn
Trong thai kỳ, hệ miễn dịch của phụ nữ có nhiều thay đổi để thích nghi với sự phát triển của thai nhi. Điều này khiến mẹ bầu dễ mắc các bệnh nhiễm trùng hơn, đặc biệt là các bệnh hô hấp như viêm phổi do phế cầu khuẩn. Chính vì vậy, nhiều phụ nữ băn khoăn liệu mang thai có thể tiêm vắc xin phế cầu hay không và thời điểm nào là an toàn nhất. Việc hiểu rõ phụ nữ mang thai có tiêm phế cầu được không và các khuyến cáo y khoa sẽ giúp mẹ bầu chủ động bảo vệ sức khỏe cho cả bản thân và em bé.
Tiêm vắc xin trong thai kỳ luôn là chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm, bởi mọi quyết định đều cần cân nhắc kỹ giữa lợi ích và mức độ an toàn cho thai nhi. Trong số các loại vắc xin dành cho người trưởng thành, vắc xin phế cầu được biết đến với khả năng phòng ngừa các bệnh nhiễm trùng nguy hiểm.
Vắc xin phế cầu giúp phòng ngừa các bệnh nguy hiểm như viêm phổi, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết. Tuy nhiên, đối với phụ nữ đang mang thai, việc tiêm vắc xin phế cầu hiện không được khuyến cáo tiêm thường quy. Lý do là các nghiên cứu hiện nay vẫn chưa có đủ dữ liệu khẳng định mức độ an toàn tuyệt đối của vắc xin này trong thai kỳ, đặc biệt là trong tam cá nguyệt đầu tiên giai đoạn thai nhi đang hình thành các cơ quan quan trọng.

Trong thực tế, vắc xin phế cầu chỉ được cân nhắc tiêm cho phụ nữ mang thai trong những trường hợp nguy cơ rất cao, khi lợi ích phòng bệnh vượt trội so với nguy cơ tiềm ẩn. Nhóm này có thể bao gồm thai phụ mắc bệnh nền nghiêm trọng như đái tháo đường, bệnh tim mạch, bệnh phổi mạn tính, suy giảm miễn dịch hoặc đang sinh sống tại khu vực có nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Việc quyết định tiêm cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá kỹ lưỡng và chỉ định cụ thể.
Vì vậy, thời điểm tốt nhất để tiêm vắc xin phế cầu là trước khi mang thai. Phụ nữ có kế hoạch sinh con nên chủ động khám và tư vấn tại cơ sở tiêm chủng uy tín để hoàn thành các mũi tiêm cần thiết, bao gồm vắc xin phế cầu và các vắc xin quan trọng khác. Chuẩn bị miễn dịch đầy đủ trước thai kỳ sẽ giúp bảo vệ sức khỏe của mẹ, đồng thời tạo nền tảng an toàn cho sự phát triển của em bé ngay từ những tháng đầu đời.
Hiện nay, các loại vắc xin phế cầu không được khuyến cáo tiêm thường quy trong thai kỳ. Nguyên nhân là dữ liệu nghiên cứu lâm sàng về mức độ an toàn của vắc xin này trên phụ nữ mang thai vẫn còn hạn chế, bởi hầu hết các thử nghiệm được thực hiện trên nhóm không mang thai. Vì vậy, việc tiêm phòng phế cầu trong thời gian mang thai chỉ được xem xét trong những tình huống đặc biệt, khi lợi ích bảo vệ sức khỏe cho mẹ vượt trội so với nguy cơ tiềm ẩn đối với thai nhi.

Trong một số trường hợp hiếm, nếu thai phụ thuộc nhóm nguy cơ rất cao, chẳng hạn mắc bệnh mạn tính nặng, suy giảm miễn dịch hoặc có nguy cơ cao bị nhiễm phế cầu, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định vắc xin phế cầu Pneumovax 23. Tuy nhiên, đây không phải là mũi tiêm nằm trong danh mục vắc xin thường được khuyến nghị cho phụ nữ mang thai, và quyết định tiêm phải được đánh giá cá nhân hóa, dựa trên tình trạng sức khỏe cụ thể của từng người.
Trong đa số trường hợp, nếu tình trạng sức khỏe của mẹ ổn định và không thuộc nhóm nguy cơ cao, thời điểm tiêm phù hợp nhất là sau khi sinh. Ngoài ra, phụ nữ có kế hoạch mang thai nên hoàn thành các mũi vắc xin cần thiết trước khi thụ thai để đảm bảo khả năng bảo vệ tối ưu cho cả mẹ và bé trong suốt thai kỳ.
Vắc xin phế cầu là vắc xin bất hoạt (không phải vắc xin sống giảm độc lực), vì vậy không có quy định bắt buộc về khoảng cách tối thiểu trước khi mang thai. Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn khuyến nghị phụ nữ nên hoàn thành tiêm phòng trước khi mang thai từ 1 - 3 tháng. Khoảng thời gian này giúp cơ thể có đủ thời gian tạo ra kháng thể bảo vệ, từ đó giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng do phế cầu như viêm phổi, viêm tai giữa, viêm màng não hay nhiễm khuẩn huyết.
Việc tiêm sớm trước khi mang thai mang lại nhiều lợi ích:

Trong bối cảnh các bệnh do phế cầu ngày càng phổ biến và có thể gây biến chứng nghiêm trọng, chủ động tiêm phòng trước khi mang thai là bước chuẩn bị quan trọng cho hành trình làm mẹ. Vì vậy, phụ nữ nên sắp xếp lịch tiêm vắc xin hợp lý, tham khảo ý kiến bác sĩ và hoàn tất các mũi tiêm cần thiết trước khi mang thai để đảm bảo nền tảng sức khỏe tốt nhất cho cả mẹ và bé.
Prevenar 13 là vắc xin phế cầu cộng hợp giúp phòng ngừa nhiều bệnh lý nguy hiểm như viêm phổi, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết do phế cầu khuẩn. Tuy nhiên, hiện nay vắc xin này không được khuyến cáo tiêm thường quy cho phụ nữ đang mang thai. Nguyên nhân là dữ liệu nghiên cứu về tính an toàn trên thai phụ vẫn còn hạn chế, vì phần lớn các thử nghiệm lâm sàng được thực hiện trên nhóm không mang thai. Do đó, các cơ quan y tế ưu tiên nguyên tắc thận trọng để đảm bảo an toàn tối đa cho thai nhi.
Trong một số trường hợp rất đặc biệt, nếu thai phụ thuộc nhóm nguy cơ cao mắc bệnh do phế cầu (ví dụ: Suy giảm miễn dịch, bệnh phổi mạn tính, bệnh tim mạch…), bác sĩ có thể cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ trước khi đưa ra quyết định tiêm. Tuy nhiên, đa số phụ nữ nên hoàn tất tiêm Prevenar 13 trước khi mang thai để đạt hiệu quả bảo vệ tốt nhất.
Pneumovax 23 là vắc xin phế cầu polysaccharide, thường được chỉ định cho người trưởng thành hoặc người có nguy cơ cao mắc bệnh phế cầu xâm lấn. Tương tự Prevenar 13, loại vắc xin này không nằm trong danh mục vắc xin khuyến cáo tiêm thường quy trong thai kỳ. Lý do chính vẫn là thiếu dữ liệu đầy đủ về độ an toàn trên phụ nữ mang thai.

Trong những tình huống đặc biệt, khi thai phụ có nguy cơ rất cao mắc bệnh nặng (chẳng hạn mắc bệnh mạn tính nghiêm trọng hoặc suy giảm miễn dịch), bác sĩ có thể xem xét chỉ định Pneumovax 23 nếu lợi ích bảo vệ sức khỏe cho mẹ được đánh giá là vượt trội so với nguy cơ tiềm ẩn. Tuy vậy, trong đa số trường hợp, phụ nữ nên trì hoãn việc tiêm cho đến sau khi sinh hoặc hoàn thành tiêm phòng trước khi mang thai.
Lỡ tiêm vắc xin phế cầu trước khi biết mình mang thai là tình huống khiến nhiều phụ nữ lo lắng, nhưng thực tế bạn không cần quá hoang mang. Vắc xin phế cầu là vắc xin bất hoạt, không chứa vi khuẩn sống, nên nguy cơ gây hại cho thai nhi được đánh giá là rất thấp. Cho đến nay, chưa có bằng chứng cho thấy việc tiêm nhầm vắc xin phế cầu trong giai đoạn đầu thai kỳ gây dị tật bẩm sinh hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến thai nhi.
Nếu rơi vào trường hợp này, thai phụ nên thông báo cho bác sĩ để được tư vấn và theo dõi thai kỳ theo đúng lịch khám định kỳ. Việc theo dõi đầy đủ sẽ giúp đảm bảo thai kỳ diễn ra an toàn và khỏe mạnh. Quan trọng nhất, phụ nữ nên chủ động hoàn thành các mũi tiêm cần thiết trước khi mang thai để hạn chế những lo lắng không đáng có trong tương lai.
Hy vọng qua nội dung bài viết bạn đã có thêm thông tin phụ nữ mang thai có tiêm vắc xin phế cầu được không. Vắc xin phế cầu đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa bệnh nhiễm trùng nguy hiểm, nhưng đối với phụ nữ mang thai, việc tiêm cần được cân nhắc thận trọng và tư vấn bởi bác sĩ. Chủ động tiêm phòng trước khi mang thai, khám và theo dõi thai kỳ đầy đủ sẽ giúp mẹ an tâm hơn trong suốt hành trình mang thai, đồng thời tạo nền tảng sức khỏe vững chắc cho em bé ngay từ những ngày đầu đời.
Dược sĩ Đại họcNgô Kim Thúy
Tốt nghiệp loại giỏi trường Đại học Y Dược Huế. Từng tham gia nghiên cứu khoa học đề tài về Dược liệu. Nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực Dược phẩm. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.