Sự khác nhau giữa viêm khớp dạng thấp và Lupus mà bạn nên biết

Viêm khớp dạng thấp và Lupus đều là bệnh tự miễn mạn tính có thể gây đau nhức, sưng khớp và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Dù có nhiều triệu chứng tương đồng, hai bệnh này lại khác nhau về biểu hiện toàn thân, mức độ tổn thương cơ quan và hướng điều trị. Việc phân biệt đúng giữa viêm khớp dạng thấp và Lupus giúp người bệnh chủ động thăm khám sớm, hạn chế biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Triệu chứng của viêm khớp dạng thấp và Lupus ban đỏ

Sau đây là một số điểm khác biệt về triệu chứng của viêm khớp dạng thấp và Lupus ban đỏ mà bạn nên biết để phân biệt chúng:

Viêm khớp dạng thấp

Theo American College of Rheumatology cho biết, viêm khớp dạng thấp thường ảnh hưởng chủ yếu đến các khớp nhỏ như ngón tay, bàn tay và bàn chân, nhưng cũng có thể xuất hiện ở cổ tay, khuỷu tay hoặc nhiều vị trí khác trên cơ thể. Một đặc điểm điển hình của bệnh là triệu chứng thường xảy ra đối xứng ở hai bên. Chẳng hạn, nếu tay phải bị đau hoặc cứng khớp thì tay trái cũng dễ gặp tình trạng tương tự.

Các triệu chứng phổ biến gồm:

• Đau, sưng và nhạy cảm ở nhiều khớp cùng lúc;
• Cứng khớp, đặc biệt vào buổi sáng hoặc sau khi nghỉ ngơi lâu;
• Khó cử động hoặc giảm linh hoạt khi vận động;
• Biến dạng khớp nếu bệnh kéo dài nhiều năm.

Ngoài tổn thương tại khớp, viêm khớp dạng thấp còn có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác trong cơ thể với các biểu hiện như:

• Khô mắt, khô miệng;
• Xuất hiện các cục nhỏ dưới da gần khớp;
• Mệt mỏi, thiếu máu hoặc sụt cân;
• Đau ngực, khó thở;
• Tê hoặc châm chích ở bàn tay và ngón tay;

Triệu chứng có thể bùng phát theo từng đợt rồi giảm tạm thời.

Bệnh Lupus ban đỏ

Lupus có thể khởi phát từ từ hoặc xuất hiện đột ngột với mức độ nhẹ đến nghiêm trọng tùy từng người bệnh. Tương tự viêm khớp dạng thấp, Lupus thường diễn tiến theo từng giai đoạn bùng phát rồi thuyên giảm tạm thời.

Khi ảnh hưởng đến khớp, Lupus có thể gây đau, sưng và cứng khớp nên dễ bị nhầm lẫn với viêm khớp dạng thấp. Tuy nhiên, tình trạng viêm khớp ở người mắc Lupus thường nhẹ hơn và ít gây biến dạng khớp nghiêm trọng. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể gặp một số triệu chứng toàn thân như sốt nhẹ, sụt cân hoặc khô mắt.

Bên cạnh các biểu hiện ở khớp, Lupus còn có những dấu hiệu khá đặc trưng như phát ban hình cánh bướm ở vùng má và sống mũi, đau đầu hoặc tổn thương tại thận và nhiều cơ quan khác trong cơ thể.

Phân biệt qua nguyên nhân

Hiện nay, nguyên nhân chính xác gây viêm khớp dạng thấp (RA) vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng bệnh có liên quan đến sự kết hợp giữa yếu tố di truyền và các tác động từ môi trường. Một số yếu tố được cho là có thể làm tăng nguy cơ hoặc kích hoạt bệnh ở người có cơ địa nhạy cảm gồm nhiễm trùng, thay đổi hormone, căng thẳng kéo dài về thể chất hoặc tinh thần. Ngoài ra, theo Mayo Clinic, phụ nữ trong độ tuổi trung niên, người thừa cân hoặc có người thân mắc RA cũng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Tương tự, nguyên nhân gây bệnh Lupus hiện vẫn chưa được xác định hoàn toàn. Bệnh thường xuất hiện ở những người có cơ địa dễ mắc bệnh và chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau. Các yếu tố liên quan có thể gồm nhiễm trùng, rối loạn hormone, căng thẳng kéo dài, hút thuốc lá hoặc tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời. Một số loại thuốc như thuốc kháng sinh, thuốc chống co giật hay thuốc điều trị huyết áp cũng có thể kích hoạt Lupus ở một số trường hợp.

Cách phòng tránh bệnh viêm khớp dạng thấp và Lupus

Viêm khớp dạng thấp và Lupus ban đỏ đều là các bệnh tự miễn mạn tính nên hiện chưa có biện pháp phòng ngừa hoàn toàn. Tuy nhiên, duy trì lối sống lành mạnh có thể giúp giảm nguy cơ khởi phát bệnh và hạn chế các đợt bùng phát triệu chứng.

• Không hút thuốc lá: Hút thuốc được xem là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc viêm khớp dạng thấp và có thể khiến tình trạng viêm trở nên nghiêm trọng hơn.
• Hạn chế tiếp xúc ánh nắng mạnh: Tia UV có thể kích hoạt hoặc làm nặng thêm các triệu chứng Lupus. Người bệnh nên sử dụng kem chống nắng, mặc quần áo che chắn và tránh ra ngoài khi nắng gắt.
• Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh: Nên ưu tiên rau xanh, thực phẩm giàu Omega-3, vitamin D và canxi để hỗ trợ sức khỏe xương khớp và giảm viêm. Đồng thời, cần hạn chế rượu bia và thức ăn nhiều dầu mỡ.
• Kiểm soát cân nặng hợp lý: Thừa cân có thể làm tăng áp lực lên khớp và khiến các triệu chứng khó kiểm soát hơn.
• Tập luyện thường xuyên: Các hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga hoặc bơi lội giúp duy trì sự linh hoạt của cơ thể và cải thiện sức khỏe tổng thể.
• Khám sức khỏe định kỳ: Việc kiểm tra sức khỏe thường xuyên giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, đặc biệt ở những người có tiền sử gia đình mắc bệnh tự miễn.

Dù không thể phòng ngừa hoàn toàn, việc duy trì lối sống khoa học và theo dõi sức khỏe đều đặn có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như hạn chế biến chứng lâu dài.

Viêm khớp dạng thấp và Lupus đều là bệnh tự miễn mạn tính có nhiều điểm tương đồng về triệu chứng nhưng lại khác nhau về mức độ ảnh hưởng và hướng điều trị. Việc nhận biết đúng sự khác nhau giữa hai bệnh sẽ giúp người bệnh chủ động thăm khám, phát hiện sớm và điều trị phù hợp hơn. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường kéo dài như đau khớp, mệt mỏi hoặc phát ban, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra và tư vấn kịp thời.