Tái đột quỵ: Nguy cơ cao nhất sau lần đầu, phòng ngừa thế nào để không lặp lại?

Vì sao đã qua cơn đột quỵ vẫn có thể bị lại?

Nhiều người sau khi xuất viện thấy nói chuyện tốt hơn, đi lại khá hơn liền nghĩ bệnh đã “xong”. Đây là cảm giác rất dễ hiểu. Khi triệu chứng giảm, não bộ đang hồi phục, người bệnh thường muốn quay lại nhịp sống cũ càng sớm càng tốt.

Nhưng đột quỵ không chỉ là một sự cố xảy ra trong vài giờ. Nó thường là dấu hiệu cho thấy mạch máu đã có vấn đề từ trước: huyết áp cao kéo dài, xơ vữa động mạch, rối loạn nhịp tim, đường huyết không ổn định hoặc thói quen sống chưa phù hợp. Nếu gốc rễ chưa được xử lý, nguy cơ tái phát vẫn còn.

Những ai dễ tái đột quỵ hơn?

Người kiểm soát huyết áp chưa tốt

Huyết áp cao là yếu tố nguy cơ quan trọng hàng đầu. Nhiều người uống thuốc vài tuần thấy chỉ số huyết áp được kiểm soát thì tự ngưng, hoặc chỉ uống khi thấy nhức đầu. Trong khi đó, tăng huyết áp nhiều khi không gây triệu chứng nhưng vẫn âm thầm làm tổn thương mạch máu não.

Người có rung nhĩ hoặc bệnh tim mạch

Rung nhĩ có thể hình thành huyết khối trong tim, sau đó gây thuyên tắc mạch não. Nếu không được phát hiện hoặc không dùng thuốc chống đông đúng chỉ định, nguy cơ tái đột quỵ có thể tăng đáng kể.

Người hút thuốc, ít vận động, ăn uống thiếu kiểm soát

Sau đột quỵ, không ít người rơi vào tâm lý chán nản, sợ vận động hoặc nghĩ “giờ có kiêng cũng muộn”. Chính giai đoạn này khiến việc tăng cân, đường huyết tăng, mỡ máu xấu đi và nguy cơ quay lại cao hơn.

Dấu hiệu cảnh báo tái đột quỵ cần đi cấp cứu ngay

Dù đã từng bị trước đó hay chưa, nếu xuất hiện đột ngột các biểu hiện sau, cần gọi cấp cứu ngay:

• Méo miệng, lệch mặt;
• Yếu hoặc tê một bên tay chân;
• Nói khó, nói ngọng;
• Mờ mắt, nhìn đôi;
• Chóng mặt dữ dội, mất thăng bằng;
• Đau đầu dữ dội bất thường.

Nhiều gia đình vì đã từng trải qua một lần nên muốn “quan sát thêm xem có tự hết không”. Đây là sai lầm nguy hiểm vì mỗi phút trì hoãn đều có thể làm mất thêm tế bào não.

Làm gì để phòng ngừa tái đột quỵ?

Uống thuốc đều và tái khám đúng hẹn

Thuốc chống kết tập tiểu cầu, chống đông, hạ huyết áp, statin hay thuốc tiểu đường đều có vai trò riêng tùy nguyên nhân đột quỵ. Không nên tự đổi thuốc, giảm liều hay dùng mẹo truyền miệng thay thế thuốc bác sĩ kê.

Theo dõi các chỉ số quan trọng

Người bệnh nên kiểm tra huyết áp tại nhà, xét nghiệm đường huyết, mỡ máu định kỳ và trao đổi với bác sĩ về mục tiêu điều trị cá nhân. Những con số này giúp phát hiện nguy cơ trước khi có triệu chứng.

Phục hồi chức năng và vận động an toàn

Đi bộ, tập phục hồi chức năng, tập thăng bằng hoặc các bài vận động phù hợp giúp cải thiện tuần hoàn, tăng sức cơ và giảm nguy cơ biến chứng nằm lâu. Điều quan trọng là tập đều, không cần quá sức.

Chăm sóc tinh thần

Lo âu, trầm cảm, mất ngủ sau đột quỵ rất thường gặp nhưng dễ bị bỏ qua. Khi tinh thần sa sút, người bệnh thường bỏ thuốc, ăn uống thất thường và ngại tái khám. Nếu kéo dài, nên trao đổi với nhân viên y tế để được hỗ trợ.

Điều quan trọng nhất sau cơn đột quỵ đầu tiên

Lần đột quỵ đầu tiên không nên được xem là dấu chấm hết, mà là tín hiệu để bắt đầu chăm sóc sức khỏe nghiêm túc hơn. Rất nhiều trường hợp tránh được tái phát nhờ uống thuốc đúng, kiểm soát bệnh nền và thay đổi thói quen sống mỗi ngày.

Chủ động từ hôm nay luôn dễ hơn nhiều so với phục hồi sau một cơn đột quỵ tiếp theo.