Tình trạng trẻ sơ sinh rụng tóc vành khăn là gì? Nguyên nhân nào gây ra tình trạng này?

Tình trạng rụng tóc hình vành khăn ở trẻ sơ sinh thường khiến cha mẹ lo lắng trong những tháng đầu đời. Đây có thể là phản ứng sinh lý bình thường do ma sát khi nằm, nhưng cũng có thể liên quan đến thiếu vitamin D hoặc các vấn đề dinh dưỡng khác cần được theo dõi.

Trẻ sơ sinh rụng tóc vành khăn là gì?

Rụng tóc vành khăn ở trẻ sơ sinh chỉ tình trạng tóc rụng thành một dải mảnh hình vòng cung quanh vùng chẩm (sau đầu), tạo nên hình ảnh giống như một “vành khăn” bao quanh đầu trẻ. Đây là biểu hiện thường xuất hiện trong giai đoạn vài tháng đầu sau sinh, khi trẻ bắt đầu phát triển về cả vận động và thể chất.

Hiện tượng này được xem là một dạng rụng tóc khu trú, đặc trưng bởi vùng tóc mỏng hoặc rụng hoàn toàn ở một khu vực giới hạn, trong khi các vùng tóc khác vẫn phát triển bình thường. Tóc ở phần đỉnh đầu, hai bên và phía trước thường không bị ảnh hưởng.

Rụng tóc vành khăn không đi kèm tổn thương da, không gây ngứa hay đau, và da đầu ở vùng rụng vẫn mềm mại, không bong tróc hay viêm đỏ. Đa số trường hợp có thể quan sát thấy hiện tượng này rõ rệt khi trẻ khoảng 2 - 4 tháng tuổi.

Nguyên nhân nào khiến trẻ rụng tóc vành khăn?

Rụng tóc vành khăn ở trẻ sơ sinh có thể do nhiều yếu tố khác nhau gây ra, từ sinh lý bình thường đến dấu hiệu của thiếu hụt vi chất. Dưới đây là các nguyên nhân phổ biến nhất cần được lưu ý:

Ma sát khi nằm nhiều

Trẻ sơ sinh dành phần lớn thời gian trong ngày để nằm ngửa, đặc biệt trong giai đoạn chưa biết lẫy. Khi phần sau đầu thường xuyên tiếp xúc và cọ xát với bề mặt giường, nệm hoặc gối, các nang tóc yếu ớt dễ bị tổn thương, dẫn đến rụng tóc tại vùng tiếp xúc. Đây là nguyên nhân sinh lý thường gặp và thường không đáng lo ngại.

Rụng tóc sinh lý

Trong những tháng đầu đời, trẻ trải qua quá trình chuyển đổi từ tóc tơ bẩm sinh sang tóc trưởng thành. Giai đoạn này có thể đi kèm hiện tượng rụng tóc lan tỏa hoặc khu trú ở một số vùng như sau đầu, tạo nên hình ảnh rụng tóc vành khăn. Đây là hiện tượng sinh lý hoàn toàn bình thường và tóc sẽ mọc lại theo chu kỳ phát triển mới.

Thiếu vitamin D

Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa canxi và phát triển mô xương, đồng thời ảnh hưởng đến sức khỏe của tóc. Thiếu vitamin D có thể dẫn đến rối loạn chuyển hóa, trong đó có biểu hiện rụng tóc hình vành khăn kèm theo các dấu hiệu khác như ra mồ hôi trộm, chậm mọc răng, thóp rộng,...

Thiếu canxi

Canxi là khoáng chất thiết yếu cho quá trình phát triển toàn diện của trẻ sơ sinh, đặc biệt là hệ xương và tóc. Khi trẻ không được cung cấp đủ canxi qua sữa mẹ hoặc sữa công thức, cơ thể có thể phản ứng bằng các dấu hiệu như rụng tóc sau đầu, dễ giật mình, ngủ không yên giấc. Thiếu canxi và thiếu vitamin D thường xuất hiện đồng thời.

Một số nguyên nhân khác

Ngoài các yếu tố phổ biến nêu trên, rụng tóc vành khăn ở trẻ cũng có thể liên quan đến các nguyên nhân ít gặp hơn như rối loạn nội tiết bẩm sinh, bệnh lý da đầu (nấm, viêm), hoặc tác dụng phụ của thuốc. Tuy nhiên, các nguyên nhân này thường đi kèm triệu chứng rõ ràng và cần được bác sĩ chuyên khoa da liễu hoặc nhi khoa đánh giá cụ thể.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám bác sĩ?

Mặc dù rụng tóc vành khăn ở trẻ sơ sinh thường là hiện tượng sinh lý lành tính, cha mẹ vẫn nên cảnh giác với những dấu hiệu bất thường đi kèm để kịp thời đưa trẻ đi khám. Dưới đây là một số trường hợp nên được thăm khám y tế:

• Rụng tóc lan rộng hoặc không khu trú: Nếu tóc rụng không chỉ ở vùng sau đầu mà lan ra khắp da đầu hoặc các vùng khác trên cơ thể, đây có thể là dấu hiệu của rối loạn dinh dưỡng hoặc bệnh lý da liễu.
• Kèm theo các biểu hiện thiếu vi chất: Trẻ có dấu hiệu như đổ mồ hôi trộm nhiều (đặc biệt vào ban đêm), ngủ không yên, hay quấy khóc, thóp rộng bất thường, chậm mọc răng, hoặc dễ bị giật mình, nên được khám để đánh giá nguy cơ thiếu vitamin D và canxi.
• Tóc không mọc lại sau nhiều tháng: Nếu tóc rụng mà sau 4 - 6 tháng vẫn không có dấu hiệu mọc lại, cha mẹ nên đưa trẻ đến bác sĩ để kiểm tra chức năng da đầu và nang tóc.
• Da đầu có dấu hiệu bất thường: Xuất hiện các vùng đỏ, bong vảy, viêm, sưng tấy hoặc có tổn thương dạng mảng tròn có vảy (nghi ngờ nấm da đầu), cần được khám sớm để điều trị kịp thời.
• Có tiền sử bệnh lý bẩm sinh hoặc dùng thuốc: Những trẻ có bệnh nền hoặc đang sử dụng thuốc điều trị dài ngày cần được theo dõi sát nếu có biểu hiện rụng tóc bất thường.

Tình trạng trẻ sơ sinh rụng tóc vành khăn tuy phổ biến và phần lớn mang tính chất sinh lý, nhưng vẫn cần được cha mẹ theo dõi cẩn thận để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Việc hiểu rõ đặc điểm và nguyên nhân gây rụng tóc giúp cha mẹ yên tâm hơn trong quá trình chăm sóc trẻ, đồng thời chủ động đưa trẻ đi khám khi cần thiết nhằm đảm bảo sự phát triển khỏe mạnh và toàn diện ngay từ những năm đầu đời.