Ung thư dạ dày có nên mổ không​? Các yếu tố cần cân nhắc

Trong điều trị ung thư dạ dày, phẫu thuật từ lâu đã được xem là một trong những phương pháp chính. Tuy nhiên, với sự phát triển của y học hiện đại và các phương pháp điều trị đa mô thức, quyết định có nên mổ hay không đã trở nên phức tạp và cần cá thể hóa hơn. Bài viết sẽ tập trung làm sáng tỏ thời điểm cần phẫu thuật, cũng như phân loại các giai đoạn và tình trạng bệnh nhân đòi hỏi phải có sự can thiệp của dao mổ.

Ung thư dạ dày có nên mổ không​?

Việc quyết định có nên mổ hay không, mổ vào thời điểm nào và mổ như thế nào sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào mục tiêu điều trị, giai đoạn bệnh và thể trạng của từng người. Dưới đây là mục tiêu phẫu thuật trong từng trường hợp cụ thể:

Mục tiêu chữa khỏi bệnh

Ở các giai đoạn mà ung thư chưa di căn xa, phẫu thuật được chỉ định để loại bỏ khối u khỏi cơ thể.

• Giai đoạn rất sớm: Khi khối u còn nhỏ và chỉ nằm nông ở lớp niêm mạc, bác sĩ có thể thực hiện cắt bỏ qua nội soi. Đây là kỹ thuật nhẹ nhàng, không cần mổ mở và bảo tồn được dạ dày.
• Giai đoạn khu trú (I và II): Lúc này phẫu thuật là phương pháp chính. Bác sĩ sẽ cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ dạ dày tùy vào vị trí khối u, kèm với đó là kỹ thuật nạo vét hạch bạch huyết để đảm bảo sạch tế bào ung thư ở các vùng lân cận.
• Giai đoạn tiến triển tại chỗ (II và III): Ở giai đoạn này, phẫu thuật đơn thuần thường không đủ. Bác sĩ thường kết hợp hóa trị trước để thu nhỏ khối u, sau đó mới phẫu thuật hoặc phẫu thuật trước rồi hóa trị bổ trợ sau để tiêu diệt các tế bào còn sót lại.

Mục tiêu giảm nhẹ triệu chứng

Khi ung thư đã bước sang giai đoạn cuối hoặc di căn xa, mục tiêu của phẫu thuật chuyển sang cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân bằng cách giải quyết các biến chứng nguy hiểm:

• Giải quyết tắc nghẽn: Nếu khối u quá lớn làm bít đường ăn uống, bác sĩ sẽ phẫu thuật để tạo một lối đi mới cho thức ăn hoặc đặt ống thông nuôi dưỡng.
• Cầm máu: Phẫu thuật giúp ngăn chặn tình trạng mất máu ồ ạt do khối u xâm lấn gây ra.
• Giảm đau: Giúp bệnh nhân bớt đau đớn và dễ chịu hơn trong những ngày tháng cuối.

Các phương pháp phẫu thuật ung thư dạ dày hiện nay

Dưới đây là các phương pháp phẫu thuật đang được áp dụng phổ biến:

Phẫu thuật nội soi loại bỏ khối u

Đây là phương pháp xâm lấn tối thiểu, thường được chỉ định cho các trường hợp ung thư dạ dày phát hiện ở giai đoạn rất sớm, khi khối u mới chỉ khu trú ở lớp niêm mạc và chưa ăn sâu vào thành dạ dày. Ưu điểm là không để lại sẹo ngoài da, bảo toàn được dạ dày. Tuy nhiên, kỹ thuật này đòi hỏi bác sĩ có tay nghề rất cao và trang thiết bị hiện đại.

Phẫu thuật cắt bán phần dạ dày

Phương pháp này chỉ cắt bỏ một phần của dạ dày, thường được áp dụng khi khối u nằm khu trú ở phần dưới hoặc phần trên của dạ dày. Bác sĩ sẽ cắt bỏ đoạn dạ dày chứa khối u, đôi khi kèm theo một phần thực quản hoặc đoạn đầu ruột non. Sau đó, phần dạ dày còn lại sẽ được khâu nối lại với ruột để tái lập lưu thông tiêu hóa. Các tổ chức mỡ và hạch bạch huyết lân cận cũng được lấy đi.

Vì vẫn giữ lại được một phần dạ dày, người bệnh sẽ ăn uống dễ dàng hơn và chức năng tiêu hóa ít bị xáo trộn so với việc cắt bỏ toàn bộ.

Phẫu thuật cắt toàn bộ dạ dày

Đây là chỉ định bắt buộc khi khối u đã lan rộng khắp dạ dày hoặc nằm ở vị trí cao, sát với thực quản. Sau phẫu thuật này, do không còn túi chứa thức ăn, người bệnh buộc phải thay đổi thói quen ăn uống như chia nhỏ bữa ăn thành nhiều lần trong ngày và ăn với lượng ít một.

Phẫu thuật giảm nhẹ triệu chứng

Đối với những trường hợp ung thư giai đoạn muộn, phẫu thuật vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện chất lượng sống và giải quyết các biến chứng:

• Phẫu thuật nối vị tràng: Nếu u gây tắc nghẽn đường ra của dạ dày, bác sĩ sẽ tạo một đường đi tắt, nối phần dạ dày phía trên khối u với ruột non để thức ăn có thể lưu thông.
• Cắt dạ dày làm sạch: Cắt bỏ phần dạ dày chứa u, dù không hết ung thư, nhằm mục đích cầm máu, giảm đau hoặc giải quyết tình trạng tắc nghẽn.
• Đặt ống nuôi ăn: Nếu bệnh nhân không thể ăn uống qua đường miệng, bác sĩ sẽ phẫu thuật nhỏ để đặt ống thông trực tiếp vào dạ dày hoặc ruột non, giúp đưa chất dinh dưỡng vào nuôi cơ thể.

Các yếu tố cân nhắc trước khi quyết định mổ ung thư dạ dày

Dù y học hiện đại đã giúp giảm thiểu đáng kể rủi ro, nhưng đây vẫn là một ca đại phẫu phức tạp đòi hỏi người bệnh và gia đình cần chuẩn bị tâm lý kỹ càng. Trước khi quyết định mổ, cần xem xét các yếu tố sau:

• Đủ điều kiện mổ: Bác sĩ sẽ phải đánh giá dựa trên vị trí khối u, u đã ăn sâu đến mức nào và lan rộng ra sao, tuổi tác, thể trạng, các bệnh lý nền như tim mạch, tiểu đường,… của người bệnh có đủ sức chịu đựng một cuộc đại phẫu hay không.
• Các biến chứng trong và sau mổ có thể xảy ra: Bao gồm chảy máu, hình thành cục máu đông hoặc vô tình làm tổn thương các cơ quan lân cận. Một rủi ro hiếm gặp nhưng nghiêm trọng là tình trạng rò rỉ dịch tiêu hóa tại các mối nối mới giữa thực quản, dạ dày và ruột.
• Tay nghề của phẫu thuật viên: Là yếu tố then chốt quyết định sự an toàn của ca mổ. Tỷ lệ tử vong và biến chứng sẽ thấp hơn rất nhiều nếu bạn được phẫu thuật bởi bác sĩ giàu kinh nghiệm tại các trung tâm y tế chuyên sâu, đặc biệt là trong những ca mổ phức tạp.
• Chăm sóc hậu phẫu: Người bệnh sẽ phải nhịn ăn uống qua đường miệng sau phẫu thuật một thời gian để hệ tiêu hóa nghỉ ngơi, hồi phục và giúp các bác sĩ kiểm tra chắc chắn rằng các vết khâu nối đã lành lặn, không bị rò rỉ.
• Phản ứng phụ sau phẫu thuật: Bao gồm buồn nôn, ợ nóng, đau bụng hoặc tiêu chảy sau khi ăn. Nguyên nhân là do thức ăn trôi xuống ruột quá nhanh khi không còn dạ dày giữ lại. Tình trạng này có thể cải thiện dần theo thời gian hoặc cần dùng thuốc hỗ trợ.
• Thay đổi thói quen ăn uống: Người bệnh cần phải chia nhỏ khẩu phần thành nhiều bữa trong ngày vì dung tích chứa của dạ dày đã bị thu hẹp hoặc không còn nữa.
• Nguy cơ suy dinh dưỡng cao: Do cơ thể giảm khả năng hấp thụ dưỡng chất, nhất là khi phải điều trị tiếp bằng hóa trị hoặc xạ trị. Để khắc phục, bác sĩ có thể đặt một ống thông nhỏ trực tiếp vào ruột non để bơm dinh dưỡng dạng lỏng nuôi cơ thể.
• Thiếu hụt vitamin trầm trọng: Đặc biệt là các loại vitamin cần dạ dày để hấp thụ như B12. Do đó, việc uống vitamin bổ sung hoặc tiêm định kỳ suốt đời là điều gần như bắt buộc để duy trì sức khỏe.

Bài viết đã giải đáp câu hỏi: “Ung thư dạ dày có nên mổ không​?”. Quyết định phẫu thuật ung thư dạ dày cần dựa trên sự đánh giá toàn diện về giai đoạn bệnh, tình trạng sức khỏe tổng thể của bệnh nhân và mục tiêu điều trị. Việc tham khảo ý kiến của đội ngũ y tế chuyên môn là bước quan trọng nhất để đưa ra quyết định điều trị tối ưu nhất cho từng người bệnh.