Ung thư da giai đoạn đầu: Dấu hiệu và cách điều trị

Nhiều người cho rằng những vết thâm, nốt ruồi hay mảng da bong tróc chỉ là vấn đề da liễu thông thường. Tuy nhiên, đây có thể là những tín hiệu cảnh báo ung thư da giai đoạn sớm. Phát hiện kịp thời không chỉ giúp tăng khả năng chữa khỏi mà còn giảm thiểu ảnh hưởng thẩm mỹ và chi phí điều trị.

Ung thư da giai đoạn đầu là gì?

Ung thư da giai đoạn đầu là thời điểm các tế bào da bắt đầu biến đổi bất thường nhưng khối u vẫn còn khu trú tại da và chưa lan rộng sang mô sâu hay cơ quan khác. Ở giai đoạn này, các dấu hiệu thường biểu hiện qua những thay đổi nhỏ về màu sắc, hình dạng hoặc cấu trúc của da, vì vậy rất dễ bị nhầm lẫn với các vấn đề da liễu thông thường.

Về cơ chế, làn da khỏe mạnh luôn có chu kỳ tái tạo tự nhiên: Các tế bào già chết đi và được thay thế bằng tế bào mới. Tuy nhiên, khi quá trình phân chia tế bào bị rối loạn do tác động của tia UV, yếu tố di truyền hoặc môi trường, các tế bào da có thể tăng sinh mất kiểm soát. Sự tích tụ dần của các tế bào bất thường này sẽ hình thành tổn thương tiền ung thư và tiến triển thành ung thư da nếu không được phát hiện sớm.

Điểm tích cực là ung thư da ở giai đoạn sớm thường chưa xâm lấn sâu, khả năng điều trị khỏi rất cao và ít để lại biến chứng nếu được can thiệp kịp thời. Vì vậy, việc quan sát những thay đổi bất thường trên da và khám chuyên khoa sớm đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Dấu hiệu ung thư giai đoạn đầu

Ung thư da giai đoạn sớm thường không gây đau và dễ bị nhầm với các vấn đề da liễu thông thường, khiến nhiều người chủ quan bỏ qua. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường trên da đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán và điều trị kịp thời. Dưới đây là 5 dấu hiệu cảnh báo thường gặp:

Da thô ráp, đóng vảy, sần sùi

Những vùng da chuyển sang màu hồng hoặc đỏ sậm, sờ thấy khô ráp, bong vảy hoặc sần nhẹ có thể là dấu hiệu sớm của ung thư da. Các tổn thương này thường xuất hiện ở vùng da tiếp xúc nhiều với ánh nắng như mặt, da đầu, cổ và cánh tay.

Tình trạng dày sừng bất thường

Dày sừng là hiện tượng da dày lên, sạm màu hoặc bong tróc giống bệnh da liễu thông thường. Tuy nhiên, nếu vùng da dày sừng kéo dài, không cải thiện hoặc lan rộng, đây có thể là dấu hiệu tiền ung thư cần được kiểm tra.

Xuất hiện khối u nhỏ màu đỏ hoặc tím

Những nốt u nhỏ có màu đỏ, hồng hoặc bầm tím có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể. Các khối u này thường không đau nhưng có xu hướng tồn tại lâu, lớn dần theo thời gian.

Nốt ruồi thay đổi bất thường

Nốt ruồi mới xuất hiện hoặc nốt ruồi cũ thay đổi về kích thước, màu sắc, bờ viền không đều, ngứa, đau hoặc chảy máu là dấu hiệu cảnh báo quan trọng của ung thư da, đặc biệt là melanoma.

Nốt u tròn lõm ở giữa

Một số tổn thương có hình tròn, hơi mềm giống mụn nhưng phần giữa lõm xuống và không có nhân mụn. Đây có thể là biểu hiện sớm của ung thư da tế bào đáy.

Nếu nhận thấy một hoặc nhiều dấu hiệu trên kéo dài hoặc không cải thiện, bạn nên đi khám chuyên khoa da liễu để được kiểm tra và chẩn đoán kịp thời.

Nguyên tắc lựa chọn phương pháp điều trị ung thư da giai đoạn sớm

Khi được chẩn đoán ung thư da giai đoạn sớm, người bệnh sẽ được hội chẩn bởi nhiều chuyên khoa như Ung bướu, Da liễu, Giải phẫu bệnh, Xạ trị hoặc Thẩm mỹ tạo hình. Mục tiêu không chỉ là loại bỏ hoàn toàn khối u mà còn đảm bảo yếu tố thẩm mỹ và chức năng da sau điều trị.

Việc lựa chọn phương pháp phụ thuộc vào loại ung thư da (tế bào đáy, tế bào vảy hay hắc tố), kích thước và độ xâm lấn của khối u, vị trí tổn thương cũng như tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh. Ở giai đoạn sớm, cơ hội điều trị khỏi rất cao nếu can thiệp kịp thời và đúng cách.

Phẫu thuật cắt bỏ

Phẫu thuật cắt bỏ là phương pháp điều trị phổ biến và hiệu quả nhất trong ung thư da giai đoạn đầu. Bác sĩ sẽ loại bỏ khối u cùng một phần mô lành xung quanh nhằm đảm bảo không còn tế bào ung thư sót lại.

Thủ thuật thường được thực hiện dưới gây tê tại chỗ, thời gian hồi phục nhanh. Trong một số trường hợp tổn thương lớn, bác sĩ có thể ghép da từ vùng khác như đùi hoặc bụng để phục hồi thẩm mỹ.

Phẫu thuật vi mô Mohs

Phẫu thuật Mohs thường được chỉ định cho ung thư da không phải hắc tố, đặc biệt ở vùng mặt, mũi hoặc quanh mắt – nơi cần bảo tồn tối đa mô lành. Bác sĩ sẽ cắt bỏ từng lớp mô mỏng và kiểm tra ngay dưới kính hiển vi cho đến khi không còn tế bào ung thư.

Phương pháp này giúp giảm nguy cơ tái phát và hạn chế sẹo, phù hợp với các khối u có nguy cơ tái phát cao.

Nạo và đốt điện

Với những tổn thương nhỏ, bác sĩ có thể sử dụng dụng cụ chuyên biệt để nạo bỏ khối u, sau đó đốt điện nhằm tiêu diệt tế bào ung thư còn sót. Thủ thuật có thể lặp lại 2 - 3 lần để đảm bảo sạch tổn thương. Đây là phương pháp đơn giản, ít xâm lấn và thời gian thực hiện nhanh.

Áp lạnh

Liệu pháp áp lạnh sử dụng nitơ lỏng để đóng băng và phá hủy tế bào ung thư da giai đoạn sớm, đặc biệt với ung thư không phải hắc tố. Sau điều trị, vùng da sẽ đóng vảy và bong ra trong vài tuần. Phương pháp này đơn giản nhưng có thể để lại sẹo trắng nhỏ.

Điều trị tại chỗ bằng kem đặc trị

Với các tổn thương còn khu trú ở lớp biểu bì như bệnh Bowen hoặc ung thư da giai đoạn rất sớm, bác sĩ có thể chỉ định kem chứa 5-fluorouracil hoặc imiquimod. Các loại kem này giúp tiêu diệt tế bào ung thư hoặc kích thích miễn dịch tại chỗ. Tuy nhiên, người bệnh có thể gặp tình trạng đỏ da, bong tróc hoặc rát nhẹ trong quá trình sử dụng.

Liệu pháp quang động (PDT)

PDT là phương pháp bôi thuốc nhạy sáng lên vùng da bệnh, sau đó chiếu ánh sáng cường độ cao để tiêu diệt tế bào ung thư. Phương pháp này thường áp dụng cho ung thư tế bào đáy hoặc dày sừng quang hóa. Sau điều trị có thể xuất hiện cảm giác nóng rát nhẹ.

Xạ trị và điện hóa trị liệu

Xạ trị được chỉ định khi bệnh nhân không thể phẫu thuật hoặc cần điều trị bổ trợ nhằm giảm nguy cơ tái phát. Trong những trường hợp đặc biệt không đáp ứng với phương pháp thông thường, điện hóa trị liệu có thể được cân nhắc nhằm tăng hiệu quả tiêu diệt tế bào ung thư.

Việc phát hiện sớm và điều trị tại cơ sở chuyên khoa có phối hợp liên ngành sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị và tối ưu tính thẩm mỹ cho người bệnh ung thư da giai đoạn sớm.

Ung thư da giai đoạn đầu hoàn toàn có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện và điều trị đúng thời điểm. Quan sát làn da thường xuyên, thăm khám định kỳ và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp giảm nguy cơ tiến triển bệnh và bảo vệ sức khỏe lâu dài.