Vắc xin tay chân miệng đã có ở Việt Nam chưa?

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt ở trẻ dưới 5 tuổi và có thể gây ra các đợt bùng phát tại nhiều quốc gia, trong đó có các nước khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Phần lớn trường hợp bệnh diễn biến nhẹ, nhưng một số trường hợp có thể xuất hiện biến chứng nặng. Bên cạnh các biện pháp vệ sinh, phòng lây nhiễm, vắc xin EV-A71 là một trong những biện pháp chủ động giúp phòng bệnh do EV-A71.

Tổng quan về tay chân miệng và nhu cầu vắc xin tay chân miệng

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do nhiều loại enterovirus gây ra, trong đó EV-A71, Coxsackievirus A16, A6 và một số enterovirus khác là những tác nhân quan trọng.. Bệnh lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc với nước bọt, dịch tiết đường hô hấp, dịch từ mụn nước, phân của người bệnh hoặc các đồ vật, bề mặt bị nhiễm virus. Khi nhiễm virus, trẻ thường xuất hiện các triệu chứng khởi phát như sốt, đau rát cổ họng và cảm giác mệt mỏi. Sau đó, các biểu hiện điển hình như nổi ban hoặc vết loét đau đớn có thể xuất hiện ở bàn tay, bàn chân và trong khoang miệng, khiến trẻ khó chịu và quấy khóc.

Dù đa số trường hợp bệnh diễn biến nhẹ và tự khỏi trong khoảng 7 - 10 ngày, một số trường hợp hiếm có thể xuất hiện biến chứng nặng như viêm màng não, viêm não hoặc các biến chứng tim phổi, đặc biệt khi nhiễm EV-A71.

Sự xuất hiện của các biến chứng nặng, đặc biệt ở trẻ nhiễm EV-A71, cho thấy vai trò của các biện pháp phòng bệnh chủ động. Vắc xin EV-A71 giúp tạo miễn dịch phòng bệnh do EV-A71, bên cạnh việc duy trì các biện pháp vệ sinh và phòng lây nhiễm.

Quá trình nghiên cứu và phát triển vắc xin tay chân miệng

Tiến trình nghiên cứu vắc xin tay chân miệng

Phát triển vắc xin tay chân miệng gặp nhiều thách thức do bệnh có thể do nhiều enterovirus gây ra, trong đó EV-A71, Coxsackievirus A16, A6 và A10 là những tác nhân quan trọng. Vì vậy, nghiên cứu hiện nay hướng đến phát triển vắc xin có khả năng bảo vệ trước nhiều chủng virus hơn.

Các hướng nghiên cứu gồm:

• Vắc xin virus bất hoạt: Là nền tảng có bằng chứng lâm sàng rõ nhất đối với EV-A71. Ba vắc xin EV-A71 đã được cấp phép tại Trung Quốc và cho thấy hiệu quả bảo vệ cao.
• Vắc xin tái tổ hợp, tiểu đơn vị và VLP: Đang được nghiên cứu nhằm tạo ra các vắc xin an toàn và có khả năng mở rộng phạm vi bảo vệ.
• Vắc xin đa giá: Hướng tới phòng đồng thời EV-A71 và các enterovirus khác như Coxsackievirus A16; hiện vẫn đang trong quá trình nghiên cứu.

Tại Việt Nam, vắc xin EV-A71 bất hoạt Envacgen đã được Bộ Y tế cấp phép lưu hành vào tháng 3/2026. Tuy nhiên, vắc xin EV-A71 không phòng được tất cả các tác nhân gây bệnh tay chân miệng.

Hiệu quả và an toàn của vắc xin EV-A71

Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy vắc xin EV-A71 có hiệu quả cao trong phòng bệnh do EV-A71. Sau khi hoàn thành phác đồ tiêm, vắc xin giúp tạo miễn dịch chủ động, góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng nặng liên quan đến EV-A71. Vắc xin được dung nạp tốt, các phản ứng sau tiêm thường gặp chủ yếu ở mức độ nhẹ và tự giới hạn.

Tuy nhiên, vắc xin EV-A71 không phòng ngừa tất cả các trường hợp tay chân miệng do bệnh có thể do nhiều loại enterovirus gây ra. Vì vậy, phụ huynh vẫn cần kết hợp tiêm chủng với rửa tay thường xuyên, vệ sinh đồ chơi, vật dụng và bề mặt tiếp xúc, đồng thời hạn chế cho trẻ tiếp xúc với nguồn lây.

Những khó khăn hiện tại và triển vọng tương lai của vắc xin tay chân miệng

Những khó khăn hiện tại

Việc phát triển vắc xin đa giá chống lại nhiều chủng virus là một thách thức lớn. Bên cạnh đó, vấn đề chi phí, chuỗi cung ứng và khả năng tiếp cận vắc xin tay chân miệng tại các nước đang phát triển cũng là rào cản cần giải quyết.

Triển vọng tương lai

Công nghệ mRNA cũng là một hướng nghiên cứu tiềm năng, nhưng vẫn cần thêm bằng chứng về hiệu quả và tính an toàn đối với vắc xin phòng bệnh tay chân miệng. Trong tương lai, các hướng nghiên cứu đang tập trung mở rộng phạm vi bảo vệ, trong đó có phát triển vắc xin đa giá nhằm phòng ngừa nhiều enterovirus gây bệnh tay chân miệng.

Vắc xin tay chân miệng đã có mặt tại Việt Nam chưa?

Vắc xin phòng bệnh do Enterovirus A71 (EV-A71) đã được nghiên cứu và cho thấy hiệu quả cao trong phòng bệnh do EV-A71 qua các thử nghiệm lâm sàng. Đây là một trong những tác nhân quan trọng có thể gây bệnh tay chân miệng và liên quan đến các biến chứng nặng.

Tại Việt Nam, vắc xin EV-A71 đã được Bộ Y tế cấp phép lưu hành. Trong thời gian tới, Tiêm chủng Long Châu dự kiến triển khai vắc xin Envacgen phòng bệnh do virus EV-A71 – một trong những tác nhân quan trọng gây bệnh tay chân miệng và có liên quan đến các biến chứng nặng ở trẻ nhỏ. Thông tin về thời điểm triển khai và lịch tiêm sẽ được cập nhật khi vắc xin chính thức được cung cấp tại hệ thống.

Vì sao nên tiêm vắc xin tại Trung tâm Tiêm chủng Long Châu?

Tiêm chủng là biện pháp phòng ngừa hiệu quả không chỉ đối với bệnh tay chân miệng mà còn với nhiều bệnh khác.

Trung tâm Tiêm chủng Long Châu không chỉ cung cấp các loại vắc xin chất lượng cao, mà còn mang đến dịch vụ chăm sóc toàn diện cho khách hàng, bao gồm:

• Đội ngũ y tế chuyên nghiệp: Các bác sĩ, điều dưỡng giàu kinh nghiệm trực tiếp tư vấn và theo dõi quá trình tiêm chủng.
• Vắc xin đạt chuẩn: Tất cả vắc xin được bảo quản nghiêm ngặt trong điều kiện nhiệt độ tiêu chuẩn, đảm bảo chất lượng.
• Chăm sóc sau tiêm: Trẻ được theo dõi kỹ lưỡng để xử lý kịp thời bất kỳ phản ứng nào sau tiêm.

Vắc xin tay chân miệng đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là ở trẻ nhỏ. Vắc xin EV-A71 giúp cơ thể tạo miễn dịch chủ động, góp phần phòng bệnh do EV-A71 và phòng ngừa các biến chứng nặng liên quan đến nhiễm EV-A71. Bên cạnh tiêm chủng, phụ huynh nên duy trì thói quen rửa tay, vệ sinh đồ chơi, vật dụng và hạn chế tiếp xúc với nguồn lây để chủ động bảo vệ trẻ.

Trung tâm Tiêm chủng Long Châu luôn sẵn sàng đồng hành cùng phụ huynh trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho con em. Để cập nhật thông tin mới nhất về vắc xin Envacgen và thời điểm triển khai, Quý phụ huynh có thể liên hệ Tiêm chủng Long Châu hoặc Hotline 1800 6928 để được tư vấn và hỗ trợ chi tiết.

Xem thêm:

• Trẻ bị tay chân miệng nên ăn gì, kiêng gì?
• Vì sao trẻ bị tay chân miệng nhưng không sốt?