Tìm hiểu chi tiết về EV71 - Thủ phạm gây bệnh chân tay miệng

EV71 là một trong những tác nhân thường gặp gây bệnh tay chân miệng, đặc biệt ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi. Virus này có khả năng lây lan nhanh trong môi trường tập thể như trường học, nhà trẻ. Hiểu rõ EV71 là gì, dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa giúp cha mẹ chủ động bảo vệ sức khỏe cho trẻ.

EV71 là gì?

EV71 (Enterovirus 71) là một loại virus thuộc nhóm Enterovirus, có khả năng gây nhiễm và mắc bệnh trên người. Virus này thường được biết đến nhiều nhất với vai trò là một trong những nguyên nhân gây bệnh tay chân miệng, đặc biệt tại nhóm trẻ nhỏ.

Bệnh tay chân miệng do EV71 gây ra thường biểu hiện bằng các tổn thương dạng phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, khuỷu tay và các vết loét trong miệng. Phần lớn trường hợp bệnh có thể tự khỏi khi được chăm sóc đúng cách, tuy nhiên một số trẻ nhiễm EV71 có thể xuất hiện biến chứng, có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh hoặc tim mạch.

EV71 có đặc điểm lây truyền khá dễ dàng, nhất là trong môi trường có nhiều trẻ tiếp xúc gần. Virus có thể tồn tại trong dịch xuất tiết, phân của người nhiễm bệnh và lây sang người khác thông qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp qua các bề mặt tiếp xúc bị nhiễm vi rút.

Mức độ nguy hiểm khi nhiễm EV71 phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ tuổi, tình trạng miễn dịch, khả năng theo dõi và phát hiện, xử trí sớm các dấu hiệu bất thường. Vì vậy, cha mẹ cần nắm được các biểu hiện của bệnh để có hướng xử lý phù hợp.

Nhiễm EV71 gây ra bệnh gì?

Nhiễm EV71 thường liên quan đến mắc bệnh tay chân miệng, một bệnh truyền nhiễm phổ biến ở trẻ em. Bệnh thường xuất hiện nhiều ở trẻ dưới 5 tuổi do hệ miễn dịch của trẻ chưa phát triển hoàn thiện và khả năng tiếp xúc với nguồn lây cao hơn.

Khi nhiễm virus EV71, trẻ có thể xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau họng, chán ăn, sau đó hình thành các nốt phỏng nước ở tay, chân hoặc vết loét trong miệng. Những tổn thương này thường gây khó chịu, khiến trẻ đau khi ăn uống.

Ngoài bệnh tay chân miệng thông thường, EV71 được quan tâm vì có thể liên quan đến một số trường hợp bệnh diễn tiến nặng. Trẻ có thể gặp các vấn đề liên quan đến biến chứng trên hệ thần kinh như viêm não, viêm màng não hoặc rối loạn vận động nếu không được phát hiện và theo dõi kịp thời.

Tuy nhiên, không phải trẻ nào nhiễm EV71 cũng gặp biến chứng. Việc nhận biết dấu hiệu cảnh báo và đưa trẻ đi khám khi cần thiết đóng vai trò quan trọng trong quá trình chăm sóc.

Phân biệt EV71 và Coxsackievirus A16

EV71 và Coxsackievirus A16 đều thuộc nhóm Enterovirus và là hai tác nhân thường được nhắc đến trong bệnh tay chân miệng. Tuy nhiên, hai loại virus này có một số điểm khác biệt về khả năng gây bệnh.

Việc xác định trẻ nhiễm chủng virus nào thường cần dựa trên đánh giá y tế và xét nghiệm khi cần thiết. Cha mẹ không nên chỉ dựa vào biểu hiện bên ngoài để tự đánh giá mức độ nguy hiểm của bệnh.

Virus EV71 lây lan như thế nào?

EV71 có khả năng lây truyền qua nhiều con đường khác nhau, khiến bệnh dễ lan rộng trong môi trường có nhiều trẻ nhỏ. Virus có thể tồn tại trong dịch tiết đường hô hấp, nước bọt, dịch từ các nốt phỏng nước hoặc phân của người nhiễm bệnh.

Các con đường lây truyền thường gặp gồm:

• Tiếp xúc trực tiếp với người mắc bệnh thông qua nước bọt, dịch tiết hoặc dịch từ tổn thương trên da.
• Chạm vào đồ chơi, vật dụng có chứa virus sau đó đưa tay lên miệng.
• Không rửa tay sạch sau khi đi vệ sinh hoặc sau khi chăm sóc trẻ bệnh.

Trẻ đi nhà trẻ, mẫu giáo thường có nguy cơ lây nhiễm cao hơn do thường xuyên tiếp xúc gần, dùng chung đồ chơi và sinh hoạt trong không gian tập thể.

Để hạn chế lây lan, việc vệ sinh tay, làm sạch đồ dùng của trẻ và phát hiện sớm trẻ có dấu hiệu bệnh là những biện pháp quan trọng.

Ai có nguy cơ nhiễm Enterovirus 71 cao?

Nhóm có nguy cơ nhiễm EV71 cao nhất là trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 5 tuổi. Đây là nhóm tuổi thường xuyên mắc bệnh tay chân miệng do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và khả năng tiếp xúc với nguồn lây trong sinh hoạt hằng ngày.

Một số nhóm có nguy cơ cao hơn gồm:

• Trẻ đi nhà trẻ, mẫu giáo hoặc sinh hoạt tại nơi tập trung đông người.
• Trẻ thường xuyên tiếp xúc với người mắc bệnh tay chân miệng.
• Người chăm sóc trẻ nhưng chưa thực hiện tốt vệ sinh tay.

Cha mẹ nên chú ý theo dõi sức khỏe của trẻ khi trong gia đình hoặc lớp học có người mắc bệnh. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường giúp hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển nặng.

Dấu hiệu cảnh báo khi nhiễm EV71 qua từng giai đoạn

Nhiễm EV71 có thể diễn biến qua nhiều giai đoạn với biểu hiện khác nhau. Theo dõi sát tình trạng của trẻ giúp cha mẹ phát hiện sớm dấu hiệu bất thường và đưa trẻ đi khám khi cần.

Giai đoạn ủ bệnh

Trong giai đoạn này, virus đang nhân lên trong cơ thể nhưng trẻ thường chưa có biểu hiện rõ ràng. Thời gian ủ bệnh có thể khác nhau tùy từng trường hợp.

Dù chưa xuất hiện triệu chứng, trẻ nhiễm virus vẫn có khả năng lây truyền cho người khác. Vì vậy, vệ sinh tay và hạn chế tiếp xúc gần với trẻ có nguy cơ là điều cần thiết.

Giai đoạn khởi phát

Ở giai đoạn đầu, trẻ có thể xuất hiện các triệu chứng không đặc hiệu như sốt, mệt mỏi, đau họng, giảm ăn hoặc quấy khóc.

Những biểu hiện này dễ nhầm với nhiều bệnh nhiễm virus khác. Cha mẹ cần tiếp tục theo dõi nếu trẻ xuất hiện thêm dấu hiệu đặc trưng như tổn thương trong miệng hoặc phát ban dạng phỏng nước.

Giai đoạn toàn phát

Đây là giai đoạn các triệu chứng điển hình của bệnh tay chân miệng xuất hiện rõ hơn. Trẻ có thể có các nốt phỏng nước ở tay, chân, miệng hoặc các vùng da khác.

Ngoài các biểu hiện trên da, cha mẹ cần chú ý những dấu hiệu nặng, bất thường như sốt cao kéo dài, trẻ ngủ li bì, giật mình nhiều hoặc run tay chân để đưa trẻ đi khám sớm.

Các biến chứng nguy hiểm khi nhiễm Enterovirus 71

Trong một số trường hợp, nhiễm EV71 có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng hơn so với các tác nhân gây tay chân miệng khác. Những biến chứng này thường liên quan đến hệ thần kinh và tim mạch.

Một số biến chứng có thể gặp gồm:

• Viêm não, viêm màng não.
• Rối loạn thần kinh.
• Rối loạn tuần hoàn, hô hấp, suy đa tạng… trong trường hợp bệnh nặng.

Cha mẹ cần đặc biệt lưu ý khi trẻ có biểu hiện bất thường như ngủ nhiều, khó đánh thức, giật mình liên tục, run tay chân hoặc khó thở.

Chẩn đoán nhiễm EV71

Chẩn đoán nhiễm EV71 thường dựa trên việc đánh giá triệu chứng lâm sàng, tiền sử dịch tễ tiếp xúc và tình trạng sức khỏe của trẻ.

Trong một số trường hợp cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm để xác định tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp tay chân miệng đều cần thực hiện xét nghiệm.

Cha mẹ không nên tự chẩn đoán hoặc tự đánh giá mức độ bệnh tại nhà chỉ dựa trên hình ảnh tổn thương ngoài da.

Cách điều trị khi nhiễm virus EV71

Hiện chưa có thuốc đặc hiệu giúp loại bỏ virus EV71. Việc điều trị chủ yếu tập trung vào chăm sóc triệu chứng, đảm bảo dinh dưỡng và theo dõi tình trạng của trẻ để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.

Một số biện pháp chăm sóc khi trẻ nhiễm EV71 gồm:

• Cho trẻ uống đủ nước để hạn chế nguy cơ mất nước.
• Hạ sốt theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
• Vệ sinh cơ thể, miệng và môi trường sinh hoạt sạch sẽ.
• Theo dõi các dấu hiệu cảnh báo như sốt cao kéo dài, li bì, giật mình nhiều hoặc khó thở.

Phụ huynh không nên tự ý dùng thuốc điều trị cho trẻ khi chưa có hướng dẫn phù hợp. Khi trẻ có biểu hiện bất thường, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Vắc xin phòng EV71 đã có tại Việt Nam chưa?

Có. Hiện nay, Việt Nam đã có vắc xin phòng bệnh tay chân miệng do virus Enterovirus 71 (EV71) gây ra. Đây là vắc xin được cấp phép lưu hành nhằm giúp phòng ngừa bệnh tay chân miệng do chủng EV71, đặc biệt là giảm nguy cơ mắc các thể bệnh nặng liên quan đến chủng virus này.

Vắc xin EV71 không phòng ngừa tất cả các tác nhân gây bệnh tay chân miệng mà tập trung vào chủng EV71. Vì vậy, sau khi tiêm chủng, trẻ vẫn cần duy trì các biện pháp phòng bệnh như rửa tay thường xuyên, vệ sinh đồ chơi, làm sạch môi trường sống và hạn chế tiếp xúc với người đang mắc bệnh.

Biện pháp phòng ngừa Enterovirus 71

EV71 có thể lây lan qua tiếp xúc với dịch tiết, phân hoặc vật dụng nhiễm virus. Thực hiện vệ sinh cá nhân và môi trường sống đúng cách giúp giảm nguy cơ lây nhiễm, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

Một số biện pháp phòng ngừa phổ thông EV71 bao gồm:

• Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi chăm sóc trẻ.
• Vệ sinh đồ chơi, vật dụng trẻ thường xuyên tiếp xúc.
• Không dùng chung đồ cá nhân với người đang mắc bệnh.
• Hạn chế cho trẻ tiếp xúc gần với người có dấu hiệu bệnh tay chân miệng.
• Theo dõi sức khỏe trẻ và đưa đi khám khi có triệu chứng bất thường.

Duy trì thói quen phòng bệnh hằng ngày giúp hạn chế sự lây lan của EV71 và bảo vệ sức khỏe cho trẻ. Bên cạnh đó, phụ huynh có thể tham khảo các biện pháp tiêm chủng phù hợp để tăng cường phòng ngừa.

Câu hỏi thường gặp về EV71

Nhiễm EV71 có nguy hiểm hơn các chủng khác không?

EV71 được quan tâm vì có thể liên quan đến một số trường hợp gây biến chứng nặng. Tuy nhiên, mức độ bệnh còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ tuổi, tình trạng sức khỏe và khả năng phát hiện bệnh sớm.

Nhiễm EV71 có chữa khỏi hoàn toàn không?

Phần lớn trẻ nhiễm EV71 có thể hồi phục khi được chăm sóc và theo dõi phù hợp. Điều quan trọng là phát hiện sớm các dấu hiệu, triệu chứng… bất thường để được chẩn đoán và xử trí kịp thời.

Trẻ đã tiêm vắc xin có còn nguy cơ nhiễm EV71 không?

Tiêm vắc xin giúp giảm nguy cơ mắc bệnh do EV71 nhưng không thay thế hoàn toàn các biện pháp phòng ngừa phổ thông khác. Trẻ vẫn cần duy trì giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường sống.

Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám ngay khi có các dấu hiệu như sốt cao kéo dài, ngủ li bì, khó đánh thức, giật mình liên tục, run tay chân hoặc khó thở…

EV71 là gì được nhiều phụ huynh quan tâm khi bệnh tay chân miệng có xu hướng xuất hiện ở trẻ nhỏ. Hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng ngừa giúp cha mẹ chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe cho trẻ.

Bên cạnh vệ sinh cá nhân và môi trường sống, phụ huynh có thể tìm hiểu thêm về tiêm vắc xin phòng bệnh tay chân miệng tại tất cả các trung tâm Tiêm chủng Long Châu trên toàn quốc để được tư vấn lịch tiêm và lựa chọn phù hợp.