5 nhóm người nên bổ sung vitamin A để bảo vệ sức khỏe

Dù là vi chất quen thuộc, vitamin A lại thường bị thiếu hụt ở nhiều người mà không được nhận biết sớm. Điều này có thể ảnh hưởng đến mắt, hệ miễn dịch và quá trình phát triển của cơ thể. Vậy đâu là 5 nhóm người cần bổ sung vitamin A và cách sử dụng sao cho hợp lý? Hãy cùng tìm hiểu ngay sau đây.

Vitamin A là vi chất tan trong chất béo, đóng vai trò thiết yếu trong duy trì chức năng thị giác, tăng cường miễn dịch và bảo vệ tính toàn vẹn của biểu mô da, niêm mạc.

5 nhóm người nên bổ sung vitamin A để bảo vệ sức khỏe

Phụ nữ mang thai và cho con bú

Trong thai kỳ và giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ, nhu cầu vitamin A tăng nhằm hỗ trợ sự phát triển của thai nhi và trẻ sơ sinh, đặc biệt là hệ thị giác và miễn dịch. Tuy nhiên, do vitamin A có khả năng tích lũy trong gan, bổ sung quá liều có thể gây độc tính, ảnh hưởng đến sự phát triển của thai. Vì vậy, nhóm đối tượng này nên ưu tiên nguồn vitamin A từ thực phẩm tự nhiên (gan, trứng, sữa, rau củ màu cam, xanh đậm) và chỉ sử dụng chế phẩm bổ sung khi có chỉ định của bác sĩ.

Trẻ sinh non

Trẻ sinh non thường có dự trữ vitamin A thấp do thời gian tích lũy trong tử cung bị rút ngắn. Điều này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của phổi và hệ miễn dịch. Tuy nhiên, trong điều kiện được nuôi dưỡng đầy đủ bằng sữa mẹ hoặc sữa công thức tăng cường vi chất, có thể giúp cải thiện sự thiếu hụt vitamin A. Một số trường hợp đặc biệt có thể cần bổ sung vitamin A theo phác đồ điều trị nhằm hỗ trợ phát triển hô hấp.

Trẻ dưới 5 tuổi có nguy cơ suy dinh dưỡng hoặc nhiễm trùng tái diễn

Trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 5 tuổi, là nhóm dễ bị thiếu vitamin A do nhu cầu cao và chế độ ăn chưa đa dạng. Những trẻ bị suy dinh dưỡng, tiêu chảy kéo dài, nhiễm trùng tái phát hoặc mắc bệnh sởi có nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng. Theo khuyến cáo y tế, bổ sung vitamin A định kỳ có thể giúp giảm tỷ lệ biến chứng, tăng cường miễn dịch và cải thiện sức khỏe tổng thể ở nhóm này.

Người mắc bệnh gây kém hấp thu chất béo

Các bệnh lý như xơ nang làm suy giảm chức năng tụy và cản trở hấp thu chất béo. Điều này khiến người bệnh dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt kéo dài, ảnh hưởng đến thị lực và sức đề kháng. Trong thực hành lâm sàng, bổ sung vitamin A là một phần trong phác đồ dinh dưỡng nhằm đảm bảo nhu cầu vi chất và hỗ trợ chức năng cơ thể.

Người mắc rối loạn tiêu hóa mạn tính

Các bệnh lý như viêm ruột mạn tính (ví dụ bệnh Crohn, viêm loét đại tràng) có thể làm tổn thương niêm mạc ruột, từ đó giảm khả năng hấp thu vitamin tan trong dầu. Thiếu hụt kéo dài có thể gây khô da, khô mắt và suy giảm miễn dịch. Tuy nhiên, việc bổ sung cần được cá nhân hóa, dựa trên mức độ bệnh và đánh giá dinh dưỡng, vì không phải mọi trường hợp đều cần can thiệp bằng thực phẩm chức năng.

Các nguồn bổ sung vitamin A

Vitamin A có thể được cung cấp dưới nhiều dạng khác nhau, bao gồm dạng đơn lẻ hoặc phối hợp trong các chế phẩm đa vi chất.

• Retinol (vitamin A dạng hoạt động): Đây là dạng vitamin A đã được hoạt hóa sinh học, có sẵn trong các thực phẩm nguồn gốc động vật và trong một số chế phẩm bổ sung. Retinol có khả năng được cơ thể hấp thu và sử dụng trực tiếp.
• Beta-caroten (tiền vitamin A): Là carotenoid có nguồn gốc từ thực vật, beta-caroten cần được chuyển hóa thành retinol trong cơ thể. Hiệu suất chuyển đổi không hoàn toàn, do đó lượng beta-caroten cần cung cấp thường cao hơn so với retinol để đạt hiệu quả sinh học tương đương.
• Dầu gan cá (điển hình là dầu gan cá tuyết): Đây là nguồn tự nhiên giàu vitamin A. Trung bình, một thìa cà phê dầu gan cá tuyết có thể cung cấp khoảng 1.300-1.400 µg retinol, tương đương hoặc vượt mức nhu cầu khuyến nghị hằng ngày ở người trưởng thành. Tuy nhiên, cần thận trọng khi sử dụng kéo dài do nguy cơ tích lũy và gây độc.
• Chế phẩm đa vitamin (multivitamin): Nhiều sản phẩm đa vi chất có chứa vitamin A dưới dạng retinol, beta-caroten hoặc kết hợp cả hai. Đây là lựa chọn thuận tiện để bổ sung vi chất, đặc biệt ở những đối tượng có nguy cơ thiếu hụt nhiều loại vitamin và khoáng chất.

Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn nhận diện rõ 5 nhóm người nên bổ sung vitamin A để bảo vệ sức khỏe một cách khoa học và an toàn. Bổ sung vitamin A cần được cá thể hóa theo từng đối tượng, tình trạng dinh dưỡng và bệnh lý đi kèm, tránh lạm dụng gây tích lũy và độc tính. Tốt nhất, bạn nên ưu tiên nguồn vitamin A từ thực phẩm tự nhiên và tham khảo ý kiến bác sĩ khi có nhu cầu sử dụng chế phẩm bổ sung, nhằm đảm bảo hiệu quả và hạn chế rủi ro không mong muốn.