Tác dụng phụ khi uống vitamin A liều cao kéo dài là gì?

Vitamin A đóng vai trò thiết yếu đối với thị lực, miễn dịch và sự phát triển của cơ thể. Tuy nhiên, việc bổ sung vitamin A liều cao trong thời gian dài nếu không được kiểm soát có thể gây ra nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tổng thể.

Tác dụng phụ khi uống vitamin A liều cao kéo dài

Việc sử dụng vitamin A với liều cao trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc vitamin A, gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe.

Những tác hại và độc tính tiềm ẩn khi bổ sung vitamin A liều cao kéo dài có thể kể đến như sau:

Tình trạng dư thừa vitamin A

Khi cơ thể tiếp nhận vitamin A vượt quá nhu cầu trong thời gian dài, người dùng có thể gặp các biểu hiện như:

• Đau đầu, choáng váng;
• Buồn nôn, nôn ói;
• Cảm giác mệt mỏi kéo dài;
• Thị lực suy giảm, nhìn mờ;
• Da khô ráp, ngứa ngáy, bong tróc;
• Đau xương, đau cơ và khớp;
• Rụng tóc;
• Gan và lách to bất thường.

Tổn hại chức năng gan

Gan là cơ quan chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi vitamin A được tích lũy quá mức. Việc dùng vitamin A liều cao kéo dài có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến suy gan cấp nếu vượt ngưỡng an toàn trong thời gian dài.

Nguy cơ trong thai kỳ

Phụ nữ mang thai sử dụng vitamin A liều cao có thể đối mặt với nguy cơ dị tật bẩm sinh ở thai nhi, đặc biệt là các bất thường liên quan đến hộp sọ, não bộ và tủy sống. Việc lạm dụng kéo dài còn làm gia tăng nguy cơ biến chứng thai kỳ.

Loãng xương và tăng nguy cơ gãy xương

Vitamin A liều cao có thể làm gián đoạn quá trình chuyển hóa canxi, từ đó khiến mật độ xương suy giảm, xương trở nên yếu và dễ gãy. Điều này cho thấy việc kiểm soát lượng vitamin A nạp vào cơ thể là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe xương.

Biến đổi trên da

Việc bổ sung quá nhiều vitamin A dễ gây ra các thay đổi tiêu cực trên da như viêm da, khô da, bong vảy, kích ứng. Dù vitamin A cần thiết cho làn da khỏe mạnh, nhưng dư thừa lại gây tác dụng ngược.

Rối loạn hệ thần kinh

Vitamin A liều cao có thể tác động xấu đến hệ thần kinh trung ương, gây tăng áp lực nội sọ, rối loạn khả năng phối hợp và giữ thăng bằng, suy giảm nhận thức, thậm chí liên quan đến các bệnh lý thần kinh và não gan.

Đối tượng nào nên và không nên bổ sung vitamin A liều cao?

Những đối tượng cần được bổ sung vitamin A liều cao

Việc sử dụng vitamin A với liều lượng cao cần được xem xét cẩn trọng và chỉ áp dụng cho một số nhóm có nhu cầu đặc biệt. Các đối tượng có thể được chỉ định bổ sung vitamin A liều cao bao gồm:

• Phụ nữ mang thai và đang cho con bú: Trong giai đoạn thai kỳ và nuôi con bằng sữa mẹ, nhu cầu vitamin A của cơ thể tăng cao. Vitamin A giữ vai trò thiết yếu đối với sự phát triển toàn diện của thai nhi, nhất là sự hình thành hệ thần kinh và thị giác. Lưu ý: Phụ nữ mang thai chỉ được bổ sung vitamin A liều cao khi có chỉ định y tế cụ thể để tránh gây dị tật thai nhi.
• Người bị thiếu hụt vitamin A: Những trường hợp thiếu vitamin A do chế độ dinh dưỡng không đầy đủ hoặc rối loạn hấp thu có thể cần bổ sung vitamin A liều cao, tuy nhiên phải thực hiện dưới sự theo dõi và hướng dẫn của bác sĩ.
• Trẻ em và thanh thiếu niên: Vitamin A góp phần quan trọng vào quá trình tăng trưởng, phát triển thể chất và tăng cường hệ miễn dịch ở trẻ em và thanh thiếu niên. Dù vậy, việc bổ sung liều cao chỉ nên tiến hành khi có chỉ định y tế.
• Người cao tuổi: Ở người lớn tuổi, vitamin A giúp duy trì chức năng thị giác và hỗ trợ hệ miễn dịch, do đó trong một số trường hợp có thể được cân nhắc bổ sung với liều cao phù hợp.
• Người có chế độ sinh hoạt đặc thù: Những người ăn chay trường, tuân thủ chế độ ăn hạn chế hoặc có thói quen sinh hoạt đặc biệt khiến lượng vitamin A nạp vào không đáp ứng nhu cầu có thể cần bổ sung vitamin A liều cao theo hướng dẫn chuyên môn.

Những trường hợp không nên bổ sung vitamin A liều cao

Không nên bổ sung vitamin A liều cao đối với những đối tượng sau:

• Trẻ dưới 6 tháng tuổi: Ở độ tuổi này, trẻ chủ yếu được nuôi bằng sữa mẹ hoặc sữa công thức, trong đó đã cung cấp đủ lượng vitamin A cần thiết, vì vậy không cần bổ sung thêm từ các nguồn khác.
• Trẻ từ 6 tháng đến 3 tuổi: Việc sử dụng vitamin A liều cao cho nhóm tuổi này chỉ nên thực hiện khi có chỉ định cụ thể của bác sĩ chuyên khoa, nhằm tránh nguy cơ quá liều và ngộ độc.

Những lưu ý khi bổ sung vitamin A liều cao

Khi sử dụng vitamin A với liều cao, bạn cần đặc biệt lưu ý các vấn đề sau:

• Việc bổ sung vitamin A không thông qua thực phẩm tự nhiên phải có chỉ định và hướng dẫn cụ thể từ bác sĩ chuyên khoa; tuyệt đối không tự ý sử dụng để tránh gây hại cho sức khỏe.
• Dùng vitamin A liều cao có thể gây ra các tác dụng không mong muốn như đau bụng, đau đầu, buồn nôn, nôn ói hoặc phản ứng dị ứng; khi xuất hiện các biểu hiện này, cần ngưng sử dụng và liên hệ ngay với bác sĩ để được xử trí kịp thời.
• Phụ nữ mang thai cần hết sức thận trọng khi bổ sung vitamin A liều cao và chỉ nên dùng theo hướng dẫn y tế, bởi nguy cơ quá liều có thể gây dị tật thai nhi hoặc ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ và tủy sống.
• Dư thừa vitamin A trong cơ thể có thể làm xương yếu, tăng nguy cơ gãy xương và loãng xương.
• Lạm dụng vitamin A kéo dài có thể khiến da khô, bong tróc, kích ứng, ngứa và tăng nhạy cảm với ánh sáng.
• Do vitamin A được dự trữ chủ yếu tại gan, những người mắc bệnh lý gan cần cân nhắc kỹ và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
• Nếu đang dùng thuốc, thực phẩm chức năng hoặc áp dụng bất kỳ phương pháp điều trị nào, bạn nên thông báo cho bác sĩ trước khi bổ sung vitamin A để tránh tương tác bất lợi.
• Không nên sử dụng các sản phẩm bổ sung vitamin A để thay thế chế độ ăn uống hằng ngày; ưu tiên bổ sung vitamin A từ nguồn thực phẩm tự nhiên như rau củ, trái cây, thịt, cá, sữa và các chế phẩm từ sữa.

Qua những nội dung đã trình bày, Nhà thuốc Long Châu đã cung cấp cho bạn đọc cái nhìn tổng quan về tác dụng phụ khi uống vitamin A liều cao trong thời gian dài. Hy vọng bài viết giúp bạn hiểu rõ hơn cách sử dụng vitamin A an toàn, hợp lý và hiệu quả. Chúc bạn luôn dồi dào sức khỏe và chủ động bảo vệ cơ thể mỗi ngày.