Uống rượu bia thường xuyên, bổ sung vitamin tổng hợp có giúp cơ thể khỏe hơn?

Sau những cuộc nhậu kéo dài, không ít người chọn cách uống thêm một viên vitamin tổng hợp với hy vọng bù đắp những gì cơ thể vừa mất đi hoặc giảm bớt tác hại của cồn. Đây thường là một giải pháp tâm lý giúp họ cảm thấy an tâm hơn về sức khỏe của mình.

Tuy nhiên, thực tế y khoa không đơn giản như việc bù trừ. Theo Thạc sĩ - Bác sĩ Tôn Thất Cảnh Trí, thuộc Đội ngũ chuyên môn Long Châu, vitamin tổng hợp không có khả năng trung hòa ethanol hay ngăn chặn các tổn thương mà rượu bia gây ra cho gan và hệ thần kinh. Thậm chí, việc tự ý bổ sung liều cao khi gan đang bị tổn thương có thể gây ra những phản ứng ngược nguy hiểm.

Để hiểu rõ tại sao vitamin không phải là chiếc gậy cứu sinh sau mỗi cuộc nhậu, chúng ta cần xem xét cách thức rượu bia thực sự tác động đến kho dự trữ vi chất trong cơ thể.

Rượu bia tác động thế nào đến mức vitamin trong cơ thể?

Việc sử dụng rượu bia thường xuyên ở mức nhiều hoặc kéo dài có thể làm tăng nguy cơ thiếu hụt một số vitamin, đặc biệt vitamin B1.

Một trong những tác động rõ rệt nhất là sự ức chế hấp thu. Ethanol có khả năng tác động trực tiếp lên quá trình vận chuyển tại ruột, từ đó ngăn cản cơ thể hấp thu thiamine (vitamin B1) từ thực phẩm. Bên cạnh đó, tình trạng suy dinh dưỡng thường đi kèm ở những người lạm dụng rượu bia càng khiến quá trình hấp thu này trở nên khó khăn hơn.

Không chỉ dừng lại ở việc ngăn chặn đầu vào, việc lạm dụng rượu kéo dài còn có thể làm giảm dự trữ và ảnh hưởng đến quá trình sử dụng một số vitamin trong cơ thể. Việc tiêu thụ ethanol mãn tính được ghi nhận làm giảm nồng độ thiamine trong cơ thể.

Những thay đổi về hấp thu, dự trữ và sử dụng vitamin có thể góp phần gây thiếu hụt vi chất, đặc biệt ở người lạm dụng rượu kéo dài.

Vitamin tổng hợp có giúp "trung hòa" tác hại của rượu bia?

Nhiều người cho rằng uống vitamin tổng hợp có thể hoạt động như một lớp màng lọc, giúp đào thải độc tố và bảo vệ gan trước tác động của cồn. Tuy nhiên, cách hiểu này chưa phản ánh đúng cơ chế sinh học của cơ thể.

Vitamin là những chất hỗ trợ cho các phản ứng hóa sinh trong cơ thể, chúng không phải là chất đối kháng hay thuốc giải độc có khả năng trung hòa ethanol. Khi cồn đi vào cơ thể, nó gây ra các phản ứng oxy hóa và tổn thương tế bào gan thông qua nhiều cơ chế phức tạp. Việc bổ sung vitamin sau đó không thể đảo ngược hoặc xóa bỏ những tổn thương đã xảy ra trong quá trình uống.

Vì vậy, việc uống vitamin tổng hợp sau nhậu không có tác dụng trung hòa ethanol hoặc ngăn ngừa trực tiếp tổn thương gan và hệ thần kinh do rượu bia. Tuy nhiên, ở những người lạm dụng rượu kéo dài có nguy cơ thiếu vitamin B1, việc bổ sung thiamine theo chỉ định y tế có vai trò quan trọng trong phòng ngừa và điều trị các biến chứng thần kinh do thiếu vitamin này.

Khi nào nên cân nhắc bổ sung vitamin cho người uống rượu bia?

Việc bổ sung vi chất là cần thiết, nhưng không phải ai uống rượu bia cũng cần dùng vitamin tổng hợp liều cao và không nên tự quyết định tại nhà.

Những nhóm đối tượng có nguy cơ thiếu hụt cao

Không phải mọi trường hợp uống rượu bia đều dẫn đến thiếu hụt vi chất nghiêm trọng. Việc can thiệp dinh dưỡng thường được cân nhắc cho những nhóm đối tượng cụ thể:

• Người nghiện rượu hoặc uống rượu bia với số lượng lớn, kéo dài.
• Người có chế độ ăn uống kém, kiêng khem quá mức hoặc bị suy dinh dưỡng.
• Người mắc bệnh lý gây kém hấp thu.
• Người đã có bằng chứng thiếu hụt đơn vi chất cụ thể như thiếu vitamin B12, vitamin D3 hoặc kẽm.

"Quyết định bổ sung vitamin không nên dựa trên cảm giác "thấy mệt" sau nhậu mà phải dựa trên đánh giá lâm sàng. Việc xác định đúng loại vi chất thiếu hụt và liều lượng phù hợp thông qua thăm khám là bước quan trọng để tăng độ an toàn và hiệu quả, tránh việc nạp vào cơ thể những chất không cần thiết." - Thạc sĩ - Bác sĩ Trí nhấn mạnh.

Những rủi ro khi tự ý bổ sung vitamin tổng hợp

Khi tự ý mua các loại vitamin tổng hợp liều cao, người uống rượu bia thường xuyên có thể đối mặt với những rủi ro không ngờ, đặc biệt là khi chức năng gan đã bị suy giảm.

Một ví dụ điển hình là vitamin A. Trong khi cơ thể cần vitamin A để duy trì thị lực và miễn dịch, nhưng ở những bệnh nhân mắc bệnh gan do rượu, việc nạp liều cao vitamin A lại có thể dẫn đến độc tính. Điều này xảy ra do vitamin A dạng retinol được dự trữ chủ yếu tại gan; sử dụng liều cao kéo dài có thể gây độc cho gan, đặc biệt ở người uống nhiều rượu hoặc đã mắc bệnh gan.

Ngoài ra, việc tự ý dùng các sản phẩm bổ sung không rõ hàm lượng dễ dẫn đến tình trạng dùng trùng thành phần hoặc quá liều, làm tăng nguy cơ tác dụng không mong muốn, trong đó có tổn thương gan do một số vitamin dùng quá mức.

Lời khuyên để bảo vệ sức khỏe bền vững cho người uống rượu bia

Thay vì tìm kiếm một viên thuốc để bù đắp cho những cuộc nhậu, cách bảo vệ sức khỏe bền vững nhất là thay đổi từ gốc rễ thói quen sinh hoạt.

Để giảm thiểu rủi ro cho tim mạch và các cơ quan nội tạng, khuyến cáo quan trọng nhất là hạn chế lượng rượu bia tiêu thụ,. Song song đó, việc xây dựng một mô hình ăn uống lành mạnh sẽ giúp cơ thể tự phục hồi tốt hơn:

• Bảo đảm cung cấp đủ năng lượng và protein phù hợp với nhu cầu, đặc biệt ở người suy dinh dưỡng.
• Tăng cường đa dạng rau quả, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn protein lành mạnh từ thực vật hoặc cá.
• Hạn chế thực phẩm siêu chế biến, giảm lượng đường và muối trong khẩu phần ăn.

Quay lại với thói quen uống vitamin sau mỗi lần nhậu, hãy nhớ rằng không có loại vi chất nào có thể thay thế cho một lá gan khỏe mạnh. Cách bảo vệ tốt nhất không nằm ở viên thuốc bổ sung, mà nằm ở việc giảm lượng cồn đưa vào cơ thể và cải thiện chất lượng dinh dưỡng hàng ngày.

Hãy trao đổi với bác sĩ chuyên khoa để đánh giá tình trạng gan và mức độ thiếu hụt vi chất trước khi quyết định sử dụng bất kỳ loại vitamin tổng hợp nào.

Tình huống mở đầu mang tính minh họa, không đại diện cho một cá nhân cụ thể.