7 dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng dễ nhầm với cảm lạnh

Nghẹt mũi, hắt hơi, chảy nước mũi hay đau nhức vùng mặt là những dấu hiệu của viêm xoang mũi dị ứng nhưng rất dễ bị nhầm với cảm lạnh. Sự nhầm lẫn này có thể khiến người bệnh tự điều trị sai cách, làm triệu chứng kéo dài và tái phát nhiều lần. Vì vậy, nhận biết đúng các biểu hiện đặc trưng sẽ giúp người bệnh chủ động kiểm soát bệnh sớm và bảo vệ sức khỏe đường hô hấp tốt hơn.

Dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng là gì?

Dấu hiệu bị viêm xoang mũi dị ứng là các biểu hiện xảy ra khi niêm mạc mũi - xoang phản ứng quá mức với dị nguyên như bụi, phấn hoa, nấm mốc, lông động vật, khói thuốc hoặc thay đổi thời tiết. Các triệu chứng thường liên quan đến phản ứng dị ứng ở đường hô hấp trên, đồng thời có thể kèm cảm giác nặng vùng xoang nếu niêm mạc phù nề làm cản trở dẫn lưu dịch. Người bệnh cần chú ý những dấu hiệu sau để nhận biết sớm và tránh nhầm lẫn với cảm lạnh hoặc viêm xoang nhiễm khuẩn.

Nghẹt mũi kéo dài

Nghẹt mũi là một trong những dấu hiệu thường gặp nhất của viêm xoang mũi dị ứng. Tình trạng này xuất hiện khi niêm mạc mũi bị sưng nề, làm hẹp đường thở qua mũi và khiến người bệnh có cảm giác bí tắc, khó hít thở. Nghẹt mũi có thể xảy ra từng bên hoặc cả hai bên, thường rõ hơn vào sáng sớm, khi trời lạnh hoặc sau khi tiếp xúc với bụi, phấn hoa, lông thú.

Chảy nước mũi trong, loãng

Ở người bị viêm xoang mũi dị ứng, dịch mũi thường trong, loãng và chảy nhiều. Đây là biểu hiện điển hình của phản ứng dị ứng, khác với dịch mũi đặc, vàng xanh hoặc có mùi hôi thường gặp trong viêm xoang nhiễm khuẩn. Tình trạng chảy nước mũi có thể tăng lên khi người bệnh gặp dị nguyên hoặc sau khi ngủ dậy. Dịch cũng có thể chảy xuống họng, gây vướng họng, khạc đờm trong hoặc ho khan kéo dài, nhất là về đêm.

Hắt hơi liên tục

Hắt hơi từng tràng, đặc biệt vào buổi sáng, là dấu hiệu gợi ý mạnh đến cơ chế dị ứng. Khi dị nguyên tiếp xúc với niêm mạc mũi, cơ thể giải phóng các chất trung gian gây viêm, kích thích phản xạ hắt hơi nhằm loại bỏ tác nhân kích ứng ra khỏi đường hô hấp.

Khác với hắt hơi thoáng qua do cảm lạnh, hắt hơi trong viêm xoang mũi dị ứng thường lặp lại nhiều lần, đi kèm ngứa mũi, chảy nước mũi trong và cay mắt. Triệu chứng này có thể giảm khi tránh được yếu tố gây dị ứng nhưng dễ tái phát nếu người bệnh tiếp tục tiếp xúc với môi trường kích thích.

Ngứa mũi, ngứa mắt và chảy nước mắt

Ngứa mũi là biểu hiện đặc trưng của phản ứng dị ứng đường hô hấp. Người bệnh có thể cảm thấy nhột, cay hoặc ngứa sâu trong mũi, kèm ngứa mắt, đỏ mắt và chảy nước mắt. Một số trường hợp còn có cảm giác ngứa họng hoặc rát nhẹ vùng vòm họng.

Đau nhức vùng trán, má hoặc quanh hốc mắt

Khi niêm mạc mũi - xoang phù nề, đường dẫn lưu của xoang có thể bị cản trở, làm tăng cảm giác căng tức ở vùng mặt. Người bệnh thường thấy nặng hoặc đau âm ỉ ở trán, hai bên má, sống mũi hoặc quanh hốc mắt. Cảm giác này có thể tăng khi cúi đầu, nằm xuống hoặc sau khi tiếp xúc với dị nguyên trong thời gian dài.

Ho khan về đêm hoặc sáng sớm

Ho khan có thể xuất hiện khi dịch mũi chảy xuống thành sau họng, gây kích thích niêm mạc họng. Triệu chứng này thường rõ hơn vào ban đêm khi nằm hoặc vào sáng sớm sau khi ngủ dậy. Người bệnh có thể cảm thấy vướng họng, phải khạc nhổ nhiều nhưng đờm thường trong, không đặc mủ.

Giảm khứu giác và mệt mỏi

Khi niêm mạc mũi phù nề, luồng không khí đi lên vùng khứu giác bị hạn chế, khiến người bệnh ngửi kém hoặc giảm cảm nhận mùi tạm thời. Tắc nghẽn mũi kéo dài cũng làm giấc ngủ kém chất lượng, từ đó gây mệt mỏi, giảm tập trung và ăn uống kém ngon.

Nguyên nhân gây viêm xoang mũi dị ứng

Viêm xoang mũi dị ứng hình thành chủ yếu do niêm mạc mũi - xoang quá nhạy cảm với các dị nguyên trong môi trường. Khi cơ thể nhận diện nhầm các yếu tố này là tác nhân có hại, hệ miễn dịch sẽ kích hoạt phản ứng viêm, làm niêm mạc sưng nề, tăng tiết dịch và gây nghẹt mũi, hắt hơi, chảy nước mũi.

Các dị nguyên thường gặp gồm bụi nhà, mạt bụi, phấn hoa, nấm mốc, lông hoặc vảy da động vật, khói thuốc lá, khói bụi ô nhiễm và hóa chất có mùi mạnh. Một số sản phẩm sinh hoạt như nước hoa, dầu gội, xà phòng, nước xả vải hoặc chất tẩy rửa cũng có thể làm triệu chứng bùng phát ở người có cơ địa nhạy cảm.

Thay đổi thời tiết cũng là yếu tố dễ kích hoạt bệnh. Khi nhiệt độ, độ ẩm hoặc chất lượng không khí thay đổi đột ngột, niêm mạc mũi dễ bị kích ứng và phù nề. Đây là lý do nhiều người thường bị nghẹt mũi, hắt hơi, chảy nước mũi vào thời điểm giao mùa, sáng sớm hoặc khi chuyển từ môi trường nóng sang lạnh.

Ngoài yếu tố môi trường, cơ địa dị ứng giữ vai trò quan trọng. Người có tiền sử dị ứng, hen phế quản, viêm da cơ địa hoặc gia đình có người mắc bệnh dị ứng thường có nguy cơ cao hơn. Nếu viêm mũi dị ứng kéo dài không được kiểm soát, niêm mạc phù nề có thể làm bít tắc lỗ thông xoang, khiến dịch ứ lại trong xoang và làm triệu chứng mũi xoang kéo dài hoặc tái phát.

Cách phân biệt viêm xoang mũi dị ứng với các bệnh dễ nhầm lẫn

Viêm xoang mũi dị ứng có nhiều biểu hiện giống các bệnh đường hô hấp trên như cảm lạnh, viêm xoang nhiễm khuẩn hoặc viêm mũi vận mạch. Việc phân biệt đúng giúp người bệnh tránh tự dùng thuốc sai cách, đặc biệt là lạm dụng kháng sinh hoặc thuốc xịt thông mũi kéo dài.

Phân biệt với cảm lạnh thông thường

Cảm lạnh thường do virus gây ra và đa số tự cải thiện sau khoảng vài ngày đến một tuần. Người bệnh có thể nghẹt mũi, chảy mũi, đau họng, ho nhẹ, mệt mỏi và đôi khi sốt nhẹ. Dịch mũi trong giai đoạn đầu có thể trong, sau đó đặc hơn nhưng thường không kéo dài dai dẳng.

Trong khi đó, viêm xoang mũi dị ứng thường tái phát khi gặp dị nguyên, có thể lặp lại nhiều lần trong năm và nổi bật với ngứa mũi, hắt hơi từng tràng, ngứa mắt, chảy nước mắt. Người bệnh thường không sốt hoặc chỉ mệt do nghẹt mũi kéo dài, thay vì có biểu hiện nhiễm siêu vi toàn thân rõ như cảm lạnh.

Phân biệt với viêm xoang nhiễm khuẩn

Viêm xoang nhiễm khuẩn thường có biểu hiện nặng hơn. Người bệnh có thể sốt, đau nhức mặt rõ, đau tăng khi cúi đầu hoặc ấn vào vùng xoang, kèm dịch mũi đặc màu vàng xanh, đôi khi có mùi hôi. Một số trường hợp còn có hơi thở hôi, đau răng hàm trên hoặc cảm giác căng tức vùng mặt liên tục.

Ngược lại, viêm xoang mũi dị ứng thường gây dịch mũi trong, loãng, không mùi; triệu chứng ngứa mũi, ngứa mắt và hắt hơi nổi bật hơn. Đau vùng xoang nếu có thường âm ỉ, liên quan đến tắc nghẽn và phù nề niêm mạc. Tuy nhiên, người bị dị ứng kéo dài vẫn có thể bị bội nhiễm, vì vậy khi xuất hiện sốt, đau tăng hoặc dịch mũi đổi màu kéo dài, cần đi khám để được đánh giá.

Phân biệt với viêm mũi vận mạch

Viêm mũi vận mạch không phải do dị ứng mà liên quan đến sự rối loạn phản ứng của mạch máu và thần kinh ở niêm mạc mũi. Bệnh có thể gây nghẹt mũi, chảy nước mũi trong và khó chịu khi gặp thay đổi nhiệt độ, mùi mạnh, khói bụi, stress hoặc ăn đồ cay nóng.

Điểm khác biệt là viêm mũi vận mạch thường ít gây ngứa mũi, ngứa mắt và hắt hơi từng tràng như viêm xoang mũi dị ứng. Người bệnh cũng không nhất thiết có tiền sử dị ứng hoặc yếu tố kích hoạt rõ như phấn hoa, mạt bụi, lông động vật. Dù vậy, hai tình trạng này có thể biểu hiện gần giống nhau, nên nếu triệu chứng kéo dài, người bệnh cần khám chuyên khoa để xác định nguyên nhân.

Cách phòng ngừa viêm xoang mũi dị ứng tái phát

Viêm xoang mũi dị ứng có xu hướng tái phát nhiều lần nếu người bệnh thường xuyên tiếp xúc với dị nguyên hoặc không kiểm soát tốt yếu tố kích thích. Vì vậy, việc chủ động phòng ngừa đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát triệu chứng và giảm nguy cơ tiến triển mạn tính.

• Giữ không gian sống sạch sẽ, thông thoáng, hạn chế bụi và nấm mốc.
• Vệ sinh chăn ga, gối, rèm cửa định kỳ để giảm mạt bụi.
• Hạn chế tiếp xúc với phấn hoa, lông động vật, khói thuốc và hóa chất có mùi mạnh.
• Đeo khẩu trang khi ra ngoài hoặc làm việc trong môi trường ô nhiễm, nhiều bụi.
• Vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý để hỗ trợ làm sạch niêm mạc và loại bỏ dị nguyên.
• Không tự ý lạm dụng thuốc xịt thông mũi kéo dài khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
• Duy trì chế độ sinh hoạt lành mạnh như ngủ đủ giấc, uống đủ nước và tập luyện thể dục đều đặn.
• Tăng cường rau xanh, trái cây và thực phẩm hỗ trợ miễn dịch trong khẩu phần ăn hằng ngày.
• Chủ động thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng nếu triệu chứng tái phát nhiều lần hoặc kéo dài.

Dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng thường dễ bị nhầm với cảm lạnh hoặc viêm mũi thông thường, khiến nhiều người chủ quan và điều trị không đúng cách. Việc nhận biết sớm các triệu chứng đặc trưng như nghẹt mũi kéo dài, hắt hơi liên tục, chảy nước mũi trong hay đau vùng xoang sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả hơn. Nếu các triệu chứng kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, người bệnh nên thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.