Ăn nhiều hải sản có bị gout không? Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ mắc bệnh gout?

Hải sản là một phần không thể thiếu trong nhiều bữa ăn nhờ hương vị thơm ngon và giá trị dinh dưỡng. Tuy nhiên, đối với những người đang lo ngại về bệnh gout, câu hỏi về việc tiêu thụ hải sản luôn là một nỗi trăn trở lớn.

Ăn nhiều hải sản có bị gout không?

Gout là một dạng viêm khớp gây đau đớn, xảy ra khi nồng độ axit uric trong máu tăng quá cao. Axit uric là sản phẩm cuối cùng của quá trình chuyển hóa purine, một hợp chất tự nhiên có trong cơ thể và trong nhiều loại thực phẩm chúng ta ăn hàng ngày.

khi nồng độ urate trong máu tăng và đủ cao để hình thành tinh thể, chúng có thể kết tinh thành các tinh thể muối urat sắc nhọn, lắng đọng tại các khớp và mô mềm. Đây chính là nguyên nhân gây ra các cơn gout cấp với triệu chứng sưng, nóng, đỏ và đau dữ dội.

Một số loại hải sản có hàm lượng purine cao, do đó, việc tiêu thụ một lượng lớn hải sản sẽ cung cấp cho cơ thể một lượng lớn purine, góp phần làm tăng nồng độ urate máu. Nếu cơ thể không đào thải kịp, nồng độ axit uric trong máu sẽ tăng vọt, tạo điều kiện thuận lợi cho sự hình thành tinh thể urat.

Vì vậy, câu trả lời cho thắc mắc ăn nhiều hải sản có bị gout hay không là: Việc ăn quá nhiều hải sản không trực tiếp gây ra bệnh gout ở người khỏe mạnh. Đối với những người đã có sẵn cơ địa tăng axit uric máu hoặc đã được chẩn đoán mắc bệnh gout, ăn nhiều hải sản có thể là tác nhân khởi phát các cơn đau cấp và có thể góp phần làm tăng nguy cơ khởi phát cơn gout ở người đã mắc bệnh.

Những loại hải sản người có nguy cơ gout cần lưu ý

Không phải tất cả các loại hải sản đều có hàm lượng purine giống nhau. Một số loại chứa nhiều purine hơn và có thể góp phần làm tăng nồng độ acid uric. Vì vậy, người mắc gout hoặc có nguy cơ tăng acid uric nên lưu ý khẩu phần và tần suất sử dụng các thực phẩm này:

• Nhóm hải sản có vỏ (Shellfish): Tôm, cua, sò, hàu, vẹm và các loại nhuyễn thể có hàm lượng purine khác nhau tùy loài. Người mắc gout nên sử dụng với khẩu phần phù hợp thay vì kiêng hoàn toàn.
• Các loại cá béo và cá nhỏ: Một số loại cá như cá mòi, cá cơm, cá trích và cá thu có hàm lượng purine rất cao. Các sản phẩm đóng hộp từ những loại cá này cũng cần được lưu ý.
• Một số bộ phận của cá: Trứng cá, cá milt và gan cá có thể chứa nhiều purine hơn phần thịt cá, vì vậy nên hạn chế khi cần kiểm soát acid uric.

Người mắc gout không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn hải sản khỏi chế độ ăn. Thay vào đó, nên kiểm soát khẩu phần, lựa chọn đa dạng thực phẩm và duy trì chế độ ăn cân bằng để hỗ trợ kiểm soát bệnh.

Ngoài hải sản, những yếu tố nào làm tăng nguy cơ gout?

Việc kiểm soát bệnh gout không chỉ dừng lại ở việc hạn chế hải sản. Có rất nhiều yếu tố khác trong chế độ ăn uống và lối sống có thể làm tăng nồng độ axit uric và thúc đẩy các cơn gout cấp. Nhận diện toàn diện các yếu tố này sẽ giúp việc phòng ngừa và điều trị trở nên hiệu quả hơn.

Các nhóm thực phẩm khác cũng giàu purine bao gồm:

• Thịt đỏ: Các loại thịt như thịt bò, thịt lợn, thịt cừu, thịt bê đều chứa nhiều purine.
• Nội tạng động vật: Gan, thận, tim, óc, lòng là những thực phẩm có hàm lượng purine cực kỳ cao và người có gout nên hạn chế các thực phẩm này.
• Đồ uống có cồn: Đặc biệt là bia và rượu mạnh, có thể làm tăng nồng độ urate và nguy cơ xuất hiện cơn gout. Vì vậy, người mắc gout nên hạn chế hoặc tránh đồ uống có cồn.
• Đồ uống và thực phẩm nhiều đường fructose: Nước ngọt có đường, một số đồ uống chứa siro ngô hàm lượng fructose cao (HFCS) có thể làm tăng nồng độ urate và nguy cơ gout.
• Một số thuốc: Một số thuốc, đặc biệt là thuốc lợi tiểu, có thể làm tăng nồng độ urate và nguy cơ gout.
• Tình trạng thừa cân, béo phì: Có liên quan đến tăng nồng độ urate và nguy cơ mắc gout.
• Tiền sử gia đình: Yếu tố di truyền có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể chuyển hóa purine.
• Một số bệnh lý nền: Bệnh thận mạn tính, tăng huyết áp, đái tháo đường và hội chứng chuyển hóa có liên quan đến nguy cơ gout.

Cách ăn uống giúp kiểm soát axit uric

Xây dựng một chế độ ăn uống khoa học là nền tảng vững chắc để chung sống hòa bình với bệnh gout. Mục tiêu chính là giảm lượng purine nạp vào và duy trì cân nặng hợp lý.

Dưới đây là những nguyên tắc quan trọng bạn nên áp dụng:

• Kiểm soát khẩu phần đạm: Không cần loại bỏ hoàn toàn hải sản và thịt đỏ, nhưng nên hạn chế khẩu phần, đặc biệt với các thực phẩm giàu purine. Đồng thời, nên đa dạng nguồn protein từ thịt nạc, trứng, sữa, các loại đậu và hạt để xây dựng chế độ ăn cân bằng.
• Ưu tiên thực phẩm lành mạnh: Tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu trong chế độ ăn cân bằng. Sữa và các sản phẩm từ sữa ít béo cũng có thể được lựa chọn như một nguồn protein phù hợp.
• Chọn nguồn đạm thay thế: Thịt gà (bỏ da), trứng, các loại hạt và bơ đậu phộng là những nguồn protein tốt, ít purine hơn so với thịt đỏ và hải sản.
• Uống đủ nước: Nước lọc là lựa chọn phù hợp. Duy trì lượng nước đầy đủ theo nhu cầu của cơ thể có thể hỗ trợ quá trình bài tiết urate qua nước tiểu. Người mắc bệnh thận, tim mạch hoặc đang được bác sĩ yêu cầu hạn chế nước cần tuân thủ lượng dịch được khuyến nghị riêng.
• Ưu tiên cách chế biến lành mạnh: Hấp, luộc hoặc nướng thay cho chiên, xào nhiều dầu mỡ để hạn chế lượng chất béo và năng lượng dư thừa, góp phần duy trì chế độ ăn cân bằng và cân nặng hợp lý.

Những thay đổi trong chế độ ăn có thể hỗ trợ kiểm soát nồng độ acid uric và giảm nguy cơ xuất hiện các cơn gout. Tuy nhiên, chế độ ăn chỉ là một phần trong quản lý bệnh; người mắc gout cần kết hợp với kiểm soát cân nặng, lối sống lành mạnh và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ khi cần thiết.

Khi nào nên kiểm tra axit uric hoặc đi khám?

Việc chủ động theo dõi sức khỏe và nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo là vô cùng quan trọng, giúp can thiệp kịp thời và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm của bệnh gout. Bạn nên tìm đến bác sĩ để được tư vấn và thăm khám nếu gặp phải các tình huống sau:

• Xuất hiện cơn đau khớp đột ngột và dữ dội: Đây là triệu chứng điển hình nhất của gout. Cơn đau thường khởi phát vào ban đêm, tập trung ở một khớp, phổ biến nhất là khớp ngón chân cái.
• Các dấu hiệu viêm tại khớp: Khớp bị ảnh hưởng trở nên sưng to, căng bóng, nóng rát, đỏ ửng và cực kỳ nhạy cảm khi chạm vào.
• Sốt nhẹ và mệt mỏi: Đôi khi, cơn gout cấp có thể đi kèm với các triệu chứng toàn thân như sốt, ớn lạnh và cảm giác không khỏe.

Ngoài ra, những người có yếu tố nguy cơ cao như có người thân trong gia đình bị gout, thừa cân, béo phì, hoặc mắc các bệnh lý nền như tăng huyết áp, tiểu đường cũng nên định kỳ kiểm tra nồng độ axit uric trong máu. Xét nghiệm này rất đơn giản và giúp phát hiện sớm tình trạng tăng axit uric máu trước khi các triệu chứng lâm sàng xuất hiện. Đừng tự chẩn đoán hay điều trị tại nhà. Việc thăm khám với bác sĩ, đặc biệt là chuyên khoa Cơ xương khớp, sẽ giúp bạn có chẩn đoán chính xác và một phác đồ điều trị phù hợp, an toàn.

Như vậy, với câu hỏi ăn nhiều hải sản có bị gout không, hải sản không phải là nguyên nhân duy nhất gây bệnh nhưng việc tiêu thụ quá nhiều, đặc biệt các loại giàu purine, có thể làm tăng axit uric và góp phần khởi phát cơn gout ở người có nguy cơ. Vì vậy, bạn nên kiểm soát khẩu phần, duy trì chế độ ăn cân bằng, hạn chế rượu bia, uống đủ nước và giữ cân nặng hợp lý. Nếu xuất hiện đau, sưng, nóng đỏ khớp hoặc có nhiều yếu tố nguy cơ, hãy đi khám để được đánh giá và hướng dẫn kiểm soát bệnh phù hợp.