Bà bầu bị thủy đậu có sao không? Nguy cơ với mẹ và thai nhi

Mang thai là một hành trình thiêng liêng nhưng cũng đầy thử thách, và việc mắc phải một căn bệnh truyền nhiễm như thủy đậu có thể làm gia tăng sự lo âu của các mẹ bầu. Hiểu rõ những tác động của bệnh sẽ giúp mẹ có sự chuẩn bị và xử trí tốt nhất để bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé.

Bà bầu bị thủy đậu có sao không?

Thủy đậu là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella Zoster gây ra. Đối với hầu hết mọi người, đây là một bệnh lành tính. Tuy nhiên, với phụ nữ mang thai, câu hỏi bà bầu bị thủy đậu có sao không lại trở nên vô cùng quan trọng. Mức độ nguy hiểm của bệnh phụ thuộc rất nhiều vào thời điểm mẹ bị nhiễm virus trong thai kỳ và tình trạng miễn dịch của người mẹ.

Nhìn chung, bệnh có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi. Đối với mẹ bầu, biến chứng nghiêm trọng nhất là viêm phổi do virus, có thể dẫn đến suy hô hấp cấp và đe dọa tính mạng, đặc biệt ở tam cá nguyệt thứ ba. Ngoài ra, các triệu chứng như sốt cao và mệt mỏi cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể của mẹ.

Nguy cơ mắc hội chứng thủy đậu bẩm sinh (trước tuần 20)

Giai đoạn trước tuần thứ 20 của thai kỳ là thời điểm nhạy cảm nhất, nếu mẹ bầu nhiễm virus trong khoảng thời gian này, đặc biệt là từ tuần 8 đến tuần 20, thai nhi có nguy cơ mắc hội chứng thủy đậu bẩm sinh (Congenital Varicella Syndrome - CVS) với tỷ lệ khoảng 0.4 - 2%.

Ảnh hưởng từ sau tuần thai thứ 20

Từ sau tuần thứ 20 trở đi, nguy cơ thai nhi bị dị tật bẩm sinh do CVS giảm đáng kể và gần như không còn. Mặc dù vậy, virus vẫn có thể tồn tại trong cơ thể em bé và tái hoạt động sau này dưới dạng bệnh zona (giời leo) trong những năm đầu đời. Ở giai đoạn này, mối nguy lớn nhất thuộc về người mẹ với rủi ro cao bị viêm phổi do virus dẫn đến suy hô hấp nghiêm trọng.

Nguy cơ khi mắc thủy đậu gần ngày sinh

Đây là giai đoạn cực kỳ nguy hiểm nếu mẹ bầu không may mắc bệnh. Mức độ rủi ro cho trẻ sơ sinh phụ thuộc vào thời điểm mẹ bắt đầu phát ban:

• Nếu mẹ phát ban trong khoảng 5 ngày trước sinh đến 2 ngày sau sinh: Đây là tình huống nguy hiểm nhất. Em bé có nguy cơ rất cao bị mắc thủy đậu sơ sinh lan tỏa. Do bé bị nhiễm virus nhưng chưa kịp nhận kháng thể từ mẹ, bệnh có thể diễn biến rất nặng, ảnh hưởng đến nhiều cơ quan và có tỷ lệ tử vong lên đến 30%.
• Nếu mẹ phát ban trước khi sinh hơn 5 ngày: Cơ thể mẹ đã có đủ thời gian để sản xuất và truyền kháng thể qua nhau thai cho em bé. Nhờ vậy, nếu bé có bị nhiễm bệnh, các triệu chứng thường sẽ nhẹ hơn và ít nguy hiểm hơn.

Điều trị và chăm sóc bà bầu bị thủy đậu

Ngay khi nghi ngờ mắc thủy đậu hoặc đã tiếp xúc với người bệnh, mẹ bầu cần liên hệ ngay với bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và can thiệp kịp thời. Việc tự ý điều trị có thể gây nguy hiểm. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng virus Acyclovir để làm giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh và rút ngắn thời gian điều trị. Thuốc này được xem là tương đối an toàn trong thai kỳ nhưng phải được sử dụng dưới sự giám sát y tế nghiêm ngặt.

Bên cạnh đó, việc chăm sóc tại nhà cũng rất quan trọng:

• Nghỉ ngơi nhiều, uống đủ nước và ăn uống đủ chất để tăng cường sức đề kháng.
• Vệ sinh thân thể sạch sẽ, tắm bằng nước ấm. Có thể dùng các loại dung dịch sát khuẩn nhẹ.
• Mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát, chất liệu mềm mại để tránh cọ xát vào các nốt mụn nước.
• Giữ móng tay ngắn và sạch, tránh gãi để không làm vỡ các nốt phỏng, gây nhiễm trùng da và để lại sẹo lõm.
• Cách ly tại nhà để tránh lây nhiễm cho người khác, đặc biệt là những phụ nữ mang thai khác hoặc trẻ nhỏ chưa có miễn dịch.

Cách phòng ngừa thủy đậu khi mang thai

Phòng bệnh luôn là biện pháp tốt nhất, đặc biệt là đối với phụ nữ đang có kế hoạch mang thai. Dưới đây là các biện pháp phòng ngừa thủy đậu hiệu quả:

• Tiêm vắc xin: Đây là cách phòng bệnh chủ động và hiệu quả nhất. Phụ nữ nên hoàn thành phác đồ tiêm phòng thủy đậu ít nhất 1-3 tháng trước khi có ý định mang thai. Vắc xin thủy đậu là vắc xin sống giảm độc lực, do đó không được tiêm trong khi đang mang thai.
• Xét nghiệm kiểm tra kháng thể: Nếu không chắc chắn mình đã từng mắc thủy đậu hay chưa, bạn có thể làm xét nghiệm máu để kiểm tra nồng độ kháng thể. Nếu kết quả cho thấy bạn chưa có miễn dịch, hãy tiêm phòng trước khi mang thai.
• Tránh tiếp xúc với nguồn bệnh: Nếu bạn đang mang thai và chưa có miễn dịch với thủy đậu, hãy tránh xa những người đang mắc bệnh thủy đậu hoặc bệnh zona.
• Vệ sinh cá nhân tốt: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, đặc biệt là sau khi tiếp xúc với môi trường công cộng.

Báo cho bác sĩ ngay lập tức nếu có phơi nhiễm: Nếu bạn tiếp xúc với người bị thủy đậu trong thai kỳ, hãy báo ngay cho bác sĩ. Bác sĩ có thể chỉ định tiêm huyết thanh kháng virus VariZIG để giúp ngăn ngừa hoặc làm giảm mức độ nặng của bệnh.

Mặc dù thủy đậu trong thai kỳ tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhưng với sự hiểu biết đúng đắn, theo dõi y tế chặt chẽ và các biện pháp can thiệp kịp thời, hầu hết các mẹ bầu đều có thể vượt qua an toàn. Quan trọng nhất vẫn là sự chủ động phòng ngừa bằng vắc xin trước khi bắt đầu hành trình làm mẹ để có một thai kỳ khỏe mạnh và an tâm.