Bệnh sốt xuất huyết có nguy hiểm không? Dấu hiệu và cách phòng bệnh

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do virus gây ra, lây qua muỗi vằn và thường bùng phát vào mùa mưa. Bệnh có thể diễn tiến từ nhẹ đến nặng với nhiều biến chứng nguy hiểm. Vì vậy, nhiều người thắc mắc sốt xuất huyết có nguy hiểm không và cần lưu ý những dấu hiệu nào.

Bệnh sốt xuất huyết có nguy hiểm không?

Từ tháng 1 đến tháng 7 năm 2025, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã ghi nhận hơn 4 triệu ca mắc và trên 3.000 ca tử vong do sốt xuất huyết tại 97 quốc gia. Điều đó cho thấy mức độ nguy hiểm và sự lan rộng của bệnh trên toàn cầu.

Nhưng trên thực tế, nhiều người lầm tưởng rằng sốt xuất huyết chỉ là một đợt sốt cao thông thường. Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm của bệnh nằm ở cơ chế gây tổn thương bên trong cơ thể. Virus Dengue tấn công hệ miễn dịch, làm tăng tính thấm thành mạch khiến huyết tương thoát ra ngoài, đồng thời gây giảm số lượng tiểu cầu trong máu.

Khi huyết tương bị thất thoát quá nhiều, thể tích máu tuần hoàn giảm mạnh, dẫn đến tình trạng sốc. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, người bệnh có thể rơi vào tình trạng suy đa cơ quan, xuất huyết nội tạng như chảy máu dạ dày hoặc xuất huyết não và thậm chí đe dọa tính mạng.

Nhận diện các dấu hiệu qua từng giai đoạn

Bệnh sốt xuất huyết thường kéo dài từ 7 - 10 ngày và chia thành ba giai đoạn rõ rệt. Việc nhận biết sớm các triệu chứng ở từng giai đoạn là chìa khóa để điều trị đúng cách.

Giai đoạn sốt

Trong khoảng 3 ngày đầu của bệnh, người mắc sốt xuất huyết thường xuất hiện các triệu chứng sau:

• Sốt cao đột ngột và liên tục, nhiệt độ cơ thể có thể lên tới 39 - 40°C.
• Đau đầu dữ dội, đặc biệt là vùng sau hốc mắt.
• Đau cơ và đau khớp, khiến cơ thể mệt mỏi, uể oải.
• Cảm giác mệt mỏi toàn thân, thiếu năng lượng.
• Xuất hiện các nốt ban đỏ dưới da ở một số trường hợp.

Ở giai đoạn này, các triệu chứng dễ bị nhầm lẫn với sốt siêu vi hoặc cảm cúm thông thường. Tuy nhiên, một điểm khác biệt là cơn sốt trong sốt xuất huyết thường không đáp ứng tốt với thuốc hạ sốt, nhiệt độ cơ thể có thể giảm tạm thời nhưng sau đó nhanh chóng tăng cao trở lại.

Giai đoạn nguy hiểm

Giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết thường xảy ra từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh. Lúc này, thân nhiệt người bệnh có thể giảm xuống khoảng 37,5 - 38°C hoặc thấp hơn, khiến nhiều người lầm tưởng bệnh đang thuyên giảm. Tuy nhiên, đây lại là thời điểm dễ xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng và cần được theo dõi sát.

Trong giai đoạn này, tính thấm thành mạch tăng khiến dịch thoát ra khỏi lòng mạch. Xét nghiệm máu thường ghi nhận tiểu cầu giảm nhanh, hematocrit tăng và đôi khi bạch cầu giảm. Những thay đổi này có thể xuất hiện sớm, trước khi các dấu hiệu cảnh báo của bệnh biểu hiện rõ ràng. Nếu không được theo dõi và xử trí kịp thời, người bệnh có thể tiến triển sang sốc, rối loạn đông máu, xuất huyết nặng hoặc suy chức năng các cơ quan.

Giai đoạn hồi phục

Nếu vượt qua được giai đoạn nguy hiểm, người bệnh sẽ bước vào giai đoạn hồi phục (thường từ ngày thứ 7 trở đi). Cơn sốt dứt hẳn, huyết áp ổn định, cảm giác thèm ăn quay trở lại và các nốt ban trên da bắt đầu nhạt dần, có thể kèm theo cảm giác ngứa nhẹ do quá trình tái hấp thu dịch.

Những sai lầm thường gặp khi điều trị sốt xuất huyết tại nhà

Nhiều người nghĩ sốt xuất huyết chỉ là cơn sốt thông thường nên tự điều trị tại nhà mà không theo dõi sát. Tuy nhiên, chăm sóc sai cách có thể khiến bệnh nặng hơn và gây biến chứng nguy hiểm. Dưới đây là những sai lầm cần tránh:

Tự ý dùng thuốc hạ sốt hoặc thuốc giảm đau không phù hợp

Một số người sử dụng các thuốc giảm đau, kháng viêm như aspirin hoặc ibuprofen để hạ sốt. Tuy nhiên, những loại thuốc này có thể làm tăng nguy cơ chảy máu và khiến tình trạng xuất huyết trở nên trầm trọng hơn. Vì vậy, người bệnh chỉ nên dùng thuốc hạ sốt theo hướng dẫn của bác sĩ.

Không theo dõi các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm

Nhiều trường hợp khi thấy cơn sốt giảm đã chủ quan cho rằng bệnh đang khỏi. Thực tế, giai đoạn sau khi hạ sốt (từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7) lại là thời điểm dễ xảy ra biến chứng. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng nhiều, nôn ói liên tục, chảy máu cam, chảy máu chân răng, mệt lả hoặc tiểu ít, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay.

Không bổ sung đủ nước cho cơ thể

Sốt cao và nôn ói có thể khiến cơ thể mất nước nhanh chóng. Nếu không bù đủ nước, người bệnh dễ rơi vào tình trạng mệt mỏi, tụt huyết áp và làm bệnh nặng hơn. Vì vậy, cần uống nhiều nước, oresol hoặc nước trái cây để bù nước và điện giải.

Tự ý truyền dịch tại nhà

Việc này rất nguy hiểm vì nếu truyền không đúng chỉ định hoặc không kiểm soát liều lượng, người bệnh có thể gặp tình trạng quá tải dịch, phù phổi cấp hoặc suy tim.

Không đi khám khi sốt kéo dài

Nhiều người tự điều trị tại nhà dù sốt cao kéo dài. Tuy nhiên, thăm khám và xét nghiệm máu giúp theo dõi tiểu cầu và phát hiện sớm dấu hiệu nặng. Người bệnh cần được theo dõi sát và đến cơ sở y tế ngay khi có bất thường.

Cách phòng tránh bệnh sốt xuất huyết

Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, vì vậy phòng bệnh là biện pháp quan trọng nhất. Một số cách giúp giảm nguy cơ mắc bệnh gồm:

Loại bỏ nơi sinh sản của muỗi

Đậy kín các dụng cụ chứa nước, thay nước bình hoa thường xuyên, lật úp các vật dụng có thể đọng nước như chai, lon, vỏ lốp xe và thả cá vào bể nước để diệt lăng quăng.

Ngăn muỗi đốt

Mặc quần áo dài tay, ngủ màn kể cả ban ngày, dùng kem chống muỗi, vợt muỗi điện và lắp lưới chống muỗi ở cửa sổ.

Giữ môi trường sống sạch sẽ

Dọn dẹp nhà cửa, khu vực xung quanh và tham gia các hoạt động vệ sinh môi trường để hạn chế nơi trú ẩn của muỗi.

Theo dõi sức khỏe khi có dịch

Nếu xuất hiện triệu chứng sốt trong mùa dịch, cần theo dõi sức khỏe và đi khám sớm để phát hiện và điều trị kịp thời.

Bệnh sốt xuất huyết có nguy hiểm không? Nhìn chung, đây là một bệnh lý có thể diễn tiến phức tạp và gây nhiều biến chứng nếu người bệnh chủ quan. Việc theo dõi sát tình trạng sức khỏe, phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và điều trị đúng cách sẽ giúp giảm nguy cơ biến chứng, bảo vệ an toàn cho người bệnh.