Bị tay chân miệng rồi có cần tiêm vắc xin tay chân miệng không?

Trong bối cảnh bệnh tay chân miệng ngày càng phổ biến, nhiều phụ huynh cho rằng trẻ từng mắc bệnh sẽ có miễn dịch tự nhiên. Tuy nhiên, bệnh do nhiều chủng virus gây ra nên nguy cơ tái nhiễm vẫn có thể xảy ra. Vì vậy, việc tiêm vắc xin sau khi từng mắc bệnh được xem là giải pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe lâu dài cho trẻ.

Bị tay chân miệng rồi có cần tiêm vắc xin tay chân miệng không?

Đã từng mắc tay chân miệng rồi vẫn nên tiêm vắc xin, vì việc mắc bệnh trước đó không đồng nghĩa với việc trẻ đã được bảo vệ hoàn toàn trước tất cả các chủng virus gây tay chân miệng.

Hiện nay, vắc xin chủ yếu giúp phòng ngừa virus EV71, một trong những chủng nguy hiểm nhất, có liên quan nhiều đến các biến chứng thần kinh nặng như viêm não, viêm màng não và nguy cơ tử vong. Nhiều trẻ từng mắc tay chân miệng có thể chỉ nhiễm các chủng virus khác nên vẫn có nguy cơ mắc lại hoặc mắc bệnh nặng khi gặp EV71.

Ngoài ra, các nghiên cứu cho thấy vắc xin EV71 có hiệu quả cao trong việc giảm nguy cơ diễn tiến nặng, giảm biến chứng thần kinh và hạn chế tỷ lệ nhập viện. Miễn dịch tự nhiên sau khi mắc bệnh cũng không phải lúc nào cũng đủ mạnh và kéo dài lâu, trong khi tiêm vắc xin giúp tạo khả năng bảo vệ ổn định và bền vững hơn. Vì vậy, ngay cả khi trẻ đã từng bị tay chân miệng, phụ huynh vẫn nên cho trẻ tiêm vắc xin đầy đủ theo khuyến cáo để tăng cường bảo vệ cho bé.

Bị tay chân miệng rồi có bị lại không?

Bị tay chân miệng rồi vẫn có thể mắc lại nhiều lần. Nguyên nhân là bệnh tay chân miệng do nhiều loại virus khác nhau gây ra, phổ biến nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71). Sau khi mắc bệnh, cơ thể trẻ chỉ tạo miễn dịch với chủng virus đã nhiễm trước đó, chứ không tạo được khả năng bảo vệ hoàn toàn với các chủng khác. Ví dụ, trẻ từng mắc tay chân miệng do Coxsackie A16 vẫn có thể tiếp tục mắc lại nếu nhiễm EV71, và ngược lại. Thậm chí, cùng một trẻ có thể bị tay chân miệng nhiều lần trong những năm đầu đời, đặc biệt ở giai đoạn đi nhà trẻ hoặc mẫu giáo khi tiếp xúc nhiều với nguồn lây.

Ngoài ra, miễn dịch tự nhiên sau mắc bệnh cũng có thể giảm dần theo thời gian, nên nguy cơ tái nhiễm vẫn tồn tại. Điều quan trọng là mỗi lần mắc bệnh có thể có mức độ khác nhau, trong đó EV71 là chủng đáng lo ngại hơn vì có nguy cơ gây biến chứng thần kinh nặng như viêm não, viêm màng não, phù phổi hoặc thậm chí tử vong. Vì vậy, dù trẻ đã từng mắc tay chân miệng, phụ huynh vẫn không nên chủ quan mà cần tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng bệnh như giữ vệ sinh tay, vệ sinh đồ chơi, hạn chế tiếp xúc khi có dịch và tiêm vắc xin đầy đủ để giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và biến chứng nguy hiểm.

Ai nên tiêm vắc xin tay chân miệng?

Những trẻ thuộc nhóm được chỉ định tiêm vắc xin Envacgen: Trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi, nếu không có chống chỉ định và sau khi được khám sàng lọc trước tiêm.

Những trẻ thuộc nhóm nguy cơ cao phơi nhiễm:

• Trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi: Đây là nhóm tuổi có nguy cơ mắc tay chân miệng cao nhất do hệ miễn dịch còn chưa hoàn thiện.
• Trẻ đi nhà trẻ, mẫu giáo: Môi trường học tập đông trẻ làm tăng nguy cơ lây nhiễm qua nước bọt, dịch tiết và đồ chơi chung.
• Trẻ thường xuyên tiếp xúc nơi đông người: Ví dụ: Khu vui chơi, lớp học kỹ năng, nhà trẻ tư nhân, khu sinh hoạt cộng đồng…
• Trẻ chưa từng mắc tay chân miệng hoặc chưa tiêm phòng: Tiêm vắc xin giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và biến chứng nguy hiểm.
• Trẻ từng mắc tay chân miệng vẫn nên tiêm: Vì trẻ vẫn có thể mắc lại do các chủng virus khác nhau gây bệnh.

Cách phòng tay chân miệng hiệu quả ngoài tiêm vắc xin

Bên cạnh việc tiêm vắc xin, phụ huynh vẫn cần kết hợp nhiều biện pháp phòng bệnh để giảm nguy cơ lây nhiễm tay chân miệng cho trẻ, đặc biệt trong mùa dịch:

• Giữ vệ sinh cá nhân cho trẻ: Tập cho trẻ rửa tay đúng cách, che miệng khi ho hoặc hắt hơi và giữ móng tay sạch sẽ.
• Rửa tay bằng xà phòng thường xuyên: Đặc biệt trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và sau khi tiếp xúc với dịch tiết của trẻ.
• Vệ sinh đồ chơi và vật dụng hằng ngày: Các bề mặt trẻ thường chạm vào như đồ chơi, tay nắm cửa, bàn ghế cần được lau sạch thường xuyên.
• Hạn chế tiếp xúc với nguồn lây: Tránh cho trẻ tiếp xúc gần với trẻ đang mắc bệnh hoặc đến nơi đông trẻ khi có dịch bùng phát.
• Cho trẻ nghỉ học khi mắc bệnh: Điều này giúp hạn chế lây lan cho các trẻ khác trong lớp học hoặc nhà trẻ.
• Không dùng chung vật dụng ăn uống: Ly nước, muỗng, khăn mặt hoặc đồ dùng cá nhân nên được sử dụng riêng.
• Theo dõi sát các dấu hiệu nguy hiểm: Một số trường hợp tay chân miệng có thể diễn tiến nhanh và gây biến chứng nặng.

Đưa trẻ đi khám ngay khi trẻ có các dấu hiệu bất thường như giật mình chới với nhiều, run chi, lừ đừ, ngủ gà, li bì khó đánh thức, thở nhanh hoặc khó thở, co giật.

Bị tay chân miệng rồi có cần tiêm vắc xin tay chân miệng không? Câu trả lời là vẫn nên tiêm, đặc biệt đối với trẻ nhỏ và trẻ có nguy cơ tiếp xúc cao. Việc từng mắc bệnh không giúp bảo vệ hoàn toàn trước tất cả các chủng virus gây tay chân miệng, nên trẻ vẫn có thể tái nhiễm và gặp biến chứng nguy hiểm. Kết hợp tiêm vắc xin đầy đủ cùng các biện pháp vệ sinh cá nhân, chăm sóc và theo dõi sức khỏe đúng cách sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ bệnh nặng và bảo vệ trẻ tốt hơn trong những năm đầu đời.

Hiện nay, vắc xin tay chân miệng EV71 (Envacgen) đã có mặt tại Tiêm chủng Long Châu, giúp phòng ngừa chủng virus EV71 - tác nhân liên quan nhiều đến các ca tay chân miệng nặng và biến chứng thần kinh nguy hiểm. Phụ huynh nên chủ động đưa trẻ đi tiêm đúng độ tuổi để tăng cường bảo vệ sớm, giảm nguy cơ nhập viện và yên tâm hơn trong giai đoạn trẻ bắt đầu đi học, đi nhà trẻ.