Vì sao EV71 gây tay chân miệng nguy hiểm hơn các chủng khác?

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, phần lớn trường hợp có diễn biến nhẹ và hồi phục sau khoảng 7 đến 10 ngày. Tuy nhiên, EV71 là một trong những tác nhân đáng lưu ý vì có liên quan đến các trường hợp tổn thương thần kinh và biến chứng tim phổi nghiêm trọng.

Vì sao EV71 nguy hiểm hơn các chủng khác?

EV71 được đặc biệt lưu ý vì có khả năng gây biến chứng thần kinh và tim phổi nghiêm trọng hơn một số tác nhân gây tay chân miệng khác. Virus có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, gây viêm não, viêm màng não hoặc viêm thân não. Trường hợp nặng có thể xuất hiện rối loạn hô hấp, tuần hoàn.

Ban đầu, trẻ nhiễm EV71 vẫn có thể có biểu hiện tương tự tay chân miệng thông thường như sốt, loét miệng và nổi bóng nước. Vì vậy, phụ huynh không nên chỉ dựa vào tổn thương da để đánh giá mức độ bệnh. Các dấu hiệu như giật mình nhiều lần, run, yếu chi, lơ mơ hoặc khó thở cần được đưa trẻ đi khám sớm.

Tuy nhiên, nhiễm EV71 không đồng nghĩa trẻ chắc chắn bị bệnh nặng. Việc theo dõi sát diễn biến và nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo giúp hạn chế nguy cơ biến chứng.

Làm sao để biết con bị tay chân miệng thông thường hay có nguy cơ biến chứng?

Tay chân miệng thông thường thường gây sốt, loét miệng và phát ban, bóng nước ở tay, chân hoặc một số vị trí khác. Trẻ có thể ăn uống kém do đau miệng nhưng vẫn tỉnh táo, tương tác và vận động bình thường.

Khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu bất thường về ý thức, thần kinh, hô hấp hoặc ăn uống, phụ huynh cần đưa trẻ đi khám sớm. Có thể dựa vào bảng dưới đây để theo dõi:

Đặc biệt, giật mình nhiều lần, run, co giật, lơ mơ, yếu tay chân, khó thở hoặc thay đổi ý thức là những dấu hiệu cần được đánh giá y tế sớm. Đây có thể là biểu hiện cảnh báo biến chứng thần kinh hoặc hô hấp ở trẻ mắc tay chân miệng.

Phụ huynh cũng không nên cố xác định trẻ có nhiễm EV71 hay không chỉ dựa vào các triệu chứng bên ngoài. Biểu hiện ban đầu của bệnh do EV71 có thể tương tự các trường hợp tay chân miệng khác. Khi trẻ có dấu hiệu bất thường, nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và đánh giá phù hợp.

Làm thế nào để phòng tay chân miệng do Enterovirus 71?

Phòng tay chân miệng cần kết hợp vệ sinh và tiêm chủng phù hợp. Virus có thể lây qua dịch tiết đường hô hấp, nước bọt, dịch từ tổn thương da và phân của người bệnh. Vì vậy, thói quen vệ sinh tay và môi trường sống vẫn rất quan trọng, kể cả khi trẻ đã được tiêm vắc xin.

Chủ động vệ sinh để giảm nguy cơ lây nhiễm

Gia đình có thể thực hiện một số biện pháp đơn giản để hạn chế sự lây lan của virus:

• Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, nhất là trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi thay tã cho trẻ.
• Vệ sinh thường xuyên đồ chơi, bàn ghế, tay nắm cửa và những bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc.
• Không dùng chung cốc, thìa, khăn và các vật dụng cá nhân.
• Hạn chế cho trẻ tiếp xúc gần với người đang mắc hoặc nghi mắc tay chân miệng.
• Khi trẻ có triệu chứng nghi ngờ, nên cho trẻ nghỉ học và thực hiện theo hướng dẫn của cơ sở y tế.

Các biện pháp vệ sinh giúp hạn chế nguy cơ lây truyền nhưng không thể bảo vệ tuyệt đối trước mọi trường hợp nhiễm Enterovirus. Vì vậy, phụ huynh nên kết hợp vệ sinh với theo dõi sức khỏe và tiêm chủng phù hợp.

Tiêm vắc xin phòng EV71

Hiện nay, Việt Nam đã có vắc xin phòng bệnh tay chân miệng do EV71 dành cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi. Vắc xin giúp tạo miễn dịch chủ động đối với EV71, một trong những tác nhân có thể gây bệnh nặng và biến chứng ở trẻ nhỏ.

Số mũi tiêm phụ thuộc vào độ tuổi của trẻ tại thời điểm bắt đầu tiêm:

• Trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 2 tuổi: Tiêm 2 mũi cơ bản và 1 mũi nhắc lại sau 1 năm.
• Trẻ từ đủ 2 tuổi: Tiêm 2 mũi, cách nhau 2 tháng.

Vắc xin phòng EV71 không phòng tất cả các virus gây tay chân miệng. Vì vậy, sau tiêm, trẻ vẫn cần duy trì rửa tay, vệ sinh đồ dùng và hạn chế tiếp xúc với nguồn lây.

Phụ huynh có thể tham khảo lịch tiêm và đặt lịch tại Tiêm chủng Long Châu. Trẻ sẽ được khám sàng lọc trước tiêm để đánh giá tình trạng sức khỏe và tư vấn lịch tiêm phù hợp. Lịch tiêm cụ thể có thể được điều chỉnh theo độ tuổi, tình trạng sức khỏe và hướng dẫn chuyên môn tại thời điểm tiêm chủng.

Vì sao EV71 gây tay chân miệng nguy hiểm hơn các chủng khác? EV71 đáng lưu ý vì có khả năng gây biến chứng thần kinh và tim phổi nghiêm trọng hơn so với nhiều tác nhân gây tay chân miệng khác. Tuy nhiên, không phải trẻ nhiễm EV71 đều diễn tiến nặng.

Phụ huynh nên theo dõi sát trẻ, đặc biệt khi xuất hiện giật mình nhiều lần, run, yếu chi, lơ mơ, nôn nhiều hoặc khó thở. Bên cạnh vệ sinh và kiểm soát nguồn lây, tiêm vắc xin phòng EV71 tại Tiêm chủng Long Châu theo chỉ định và lịch phù hợp là một biện pháp chủ động giúp bảo vệ trẻ trước nguy cơ bệnh do EV71.