Bộ Y tế đề xuất BHYT chi trả sàng lọc sớm 7 bệnh ung thư nguy hiểm

Đề xuất BHYT chi trả sàng lọc, chẩn đoán sớm 7 bệnh ung thư

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định về tăng mức hưởng và phạm vi hưởng BHYT theo lộ trình. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất mở rộng quyền lợi của người tham gia BHYT, hướng đến tăng khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe dự phòng, trong đó có sàng lọc và phát hiện sớm ung thư.

Theo dự thảo, Quỹ BHYT có thể thanh toán các chi phí liên quan đến khám sàng lọc, chẩn đoán sớm đối với 7 bệnh ung thư gồm:

• Ung thư cổ tử cung;
• Ung thư vú;
• Ung thư phổi;
• Ung thư tiền liệt tuyến;
• Ung thư đại trực tràng;
• Ung thư dạ dày;
• Ung thư gan.

Ngoài nhóm bệnh ung thư, đề xuất cũng bao gồm việc mở rộng chi trả đối với hoạt động sàng lọc, chẩn đoán sớm viêm gan B và viêm gan C. Đây là những bệnh lý có liên quan đến nguy cơ tổn thương gan kéo dài và làm tăng nguy cơ ung thư gan.

Theo lộ trình dự kiến, từ ngày 1/7/2027, BHYT sẽ thanh toán viêm gan B và viêm gan C lồng ghép trong khám sức khỏe định kỳ. Từ năm 2028, chương trình thí điểm thanh toán khám sàng lọc, chẩn đoán sớm ung thư cổ tử cung được triển khai, trước khi mở rộng thanh toán một số bệnh ung thư khác từ năm 2030 theo hướng dẫn của Bộ Y tế.

Đề xuất tăng mức hưởng BHYT cho một số nhóm ưu tiên

Bên cạnh việc mở rộng phạm vi chi trả, Bộ Y tế cũng đề xuất điều chỉnh mức hưởng BHYT theo từng giai đoạn nhằm tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân.

Theo đó, các đối tượng đang hưởng 80% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi được hưởng có thể được nâng mức hưởng lên 85% từ ngày 1/7/2027 và tiếp tục tăng lên 90% từ năm 2029.

Đặc biệt, từ ngày 1/7/2030, một số nhóm ưu tiên được đề xuất nâng mức hưởng lên 95% chi phí khám chữa bệnh tại cấp ban đầu, cấp cơ bản trong phạm vi được hưởng, gồm:

• Người cao tuổi từ 75 tuổi trở lên;
• Người khuyết tật nhẹ có suy giảm khả năng lao động từ 35% đến 60%;
• Người dưới 18 tuổi;
• Người thuộc hộ gia đình có mức sống trung bình theo quy định.

Việc điều chỉnh mức hưởng BHYT được kỳ vọng giúp giảm áp lực chi phí khám chữa bệnh, đặc biệt với các nhóm có nhu cầu chăm sóc sức khỏe thường xuyên.

Sàng lọc sớm giúp tăng cơ hội phát hiện ung thư ở giai đoạn đầu

Ung thư hiện là một trong những nhóm bệnh gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cộng đồng. Theo số liệu GLOBOCAN 2022, Việt Nam ghi nhận hơn 180.000 ca mắc ung thư mới mỗi năm và khoảng 120.000 trường hợp tử vong do căn bệnh này.

Một trong những thách thức trong kiểm soát ung thư là nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển. Khi đó, quá trình điều trị có thể phức tạp hơn, ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng sống của người bệnh.

Việc đưa sàng lọc ung thư vào phạm vi được BHYT hỗ trợ được kỳ vọng giúp người dân, đặc biệt là nhóm có nguy cơ cao, tiếp cận các phương pháp phát hiện bệnh sớm hơn.

Sàng lọc không có nghĩa là tất cả người dân đều cần thực hiện cùng một xét nghiệm. Các phương pháp kiểm tra thường được lựa chọn dựa trên độ tuổi, giới tính, tiền sử gia đình và các yếu tố nguy cơ của từng người.

Đối với từng bệnh ung thư, phát hiện sớm có thể mang lại những ý nghĩa khác nhau:

• Ung thư cổ tử cung: Giúp phát hiện các tổn thương bất thường hoặc tiền ung thư trước khi tiến triển.
• Ung thư vú: Hỗ trợ phát hiện khối u ở giai đoạn sớm, tăng thêm lựa chọn điều trị.
• Ung thư phổi: Đặc biệt quan trọng với nhóm nguy cơ cao như người hút thuốc lá lâu năm.
• Ung thư đại trực tràng: Có thể phát hiện tổn thương tiền ung thư để theo dõi và can thiệp phù hợp.
• Ung thư gan: Có ý nghĩa với nhóm mắc viêm gan B, C hoặc có nguy cơ bệnh gan.
• Ung thư dạ dày: Giúp đánh giá các tổn thương nghi ngờ trong đường tiêu hóa.
• Ung thư tiền liệt tuyến: Hỗ trợ phát hiện bệnh khi còn khu trú ở nhóm phù hợp.

Hướng đến mô hình chăm sóc sức khỏe chủ động

Theo các chuyên gia y tế, mở rộng quyền lợi BHYT sang lĩnh vực sàng lọc và chẩn đoán sớm là bước chuyển từ mô hình tập trung điều trị sang tăng cường phòng bệnh.

Trước đây, nhiều người có xu hướng chỉ đi khám khi xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, một số bệnh ung thư có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài. Vì vậy, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ và thực hiện sàng lọc phù hợp với nguy cơ cá nhân đóng vai trò quan trọng.

Các bác sĩ khuyến cáo người dân không nên chờ đến khi có dấu hiệu bất thường mới đi khám. Những người có tiền sử gia đình mắc ung thư, hút thuốc lá lâu năm, sử dụng nhiều rượu bia hoặc thuộc nhóm tuổi nguy cơ nên trao đổi với nhân viên y tế để lựa chọn phương pháp kiểm tra phù hợp.

Chủ động sàng lọc giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài

Đề xuất mở rộng chi trả BHYT cho sàng lọc 7 bệnh ung thư được kỳ vọng sẽ tạo thêm điều kiện để người dân tiếp cận các dịch vụ phát hiện bệnh sớm, giảm rào cản về chi phí và nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe.

Trong thời gian chờ chính sách được triển khai theo lộ trình, người dân nên duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và đi khám sớm khi xuất hiện dấu hiệu bất thường để bảo vệ sức khỏe.

Đề xuất của Bộ Y tế đề xuất BHYT chi trả sàng lọc sớm 7 bệnh ung thư nguy hiểm đóng vai trò cốt lõi trong việc chuyển dịch mô hình y tế từ điều trị thụ động sang chăm sóc sức khỏe chủ động. Lộ trình mở rộng quyền lợi và nâng mức hưởng BHYT này không chỉ giúp giảm bớt rào cản chi phí cho người dân, mà còn tối ưu hóa tỷ lệ phát hiện bệnh ở giai đoạn vàng, nâng cao hiệu quả điều trị và giảm áp lực kinh tế cho toàn xã hội.