Burnout ở người chăm sóc: Áp lực âm thầm dễ bị bỏ quên

Kiệt sức ở người chăm sóc thường đến rất âm thầm

Sau đột quỵ, nhiều gia đình phải thay đổi toàn bộ sinh hoạt. Người chăm sóc gần như không có thời gian riêng vì phải lo thuốc men, ăn uống, tập phục hồi chức năng và theo dõi người bệnh liên tục.

Có người nhiều tháng ngủ chập chờn vì sợ bệnh nhân té ngã hoặc tái đột quỵ giữa đêm. Có người bỏ hẳn công việc cá nhân để ở nhà chăm bệnh.

Ban đầu, họ vẫn cố chịu đựng được. Nhưng theo thời gian, cơ thể và tinh thần bắt đầu phát tín hiệu quá tải:

• Mệt mỏi kéo dài;
• Dễ nổi nóng;
• Cảm giác chán nản;
• Mất ngủ;
• Khó tập trung;
• Hay lo âu hoặc khóc một mình.

Nhiều người không nghĩ đây là vấn đề sức khỏe tinh thần mà chỉ cho rằng mình “yếu đi vì chăm bệnh”.

Vì sao người chăm sóc dễ rơi vào trạng thái kiệt sức?

Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất là cảm giác phải tự gánh mọi thứ. Nhiều người sợ nhờ hỗ trợ vì nghĩ không ai chăm người thân kỹ bằng mình.

Bên cạnh đó, áp lực tài chính, thời gian và sự thay đổi cuộc sống sau biến cố cũng khiến tinh thần người chăm sóc bị bào mòn dần theo thời gian.

Điều khó khăn hơn là người chăm sóc thường ít được quan tâm. Cả gia đình tập trung vào bệnh nhân, trong khi người đứng phía sau lại âm thầm chịu áp lực mỗi ngày.

Các chuyên gia cho biết stress kéo dài ở người chăm sóc có thể liên quan đến nguy cơ cao hơn về trầm cảm/lo âu và một số vấn đề sức khỏe thể chất (bao gồm cả yếu tố tim mạch và miễn dịch).

Dấu hiệu nào cho thấy người chăm sóc cần nghỉ ngơi?

Nhiều người chỉ dừng lại khi cơ thể đã kiệt sức hoàn toàn. Nhưng trên thực tế, có những dấu hiệu cảnh báo sớm như:

• Luôn cảm thấy mệt mỏi dù đã nghỉ ngơi;
• Không còn hứng thú với mọi thứ;
• Thường xuyên cáu gắt với người bệnh;
• Cảm giác có lỗi hoặc bất lực;
• Mất ngủ kéo dài;
• Né tránh giao tiếp với người khác.

Nếu các dấu hiệu này kéo dài nhiều tuần, người chăm sóc nên chủ động tìm hỗ trợ thay vì tiếp tục cố chịu đựng một mình.

Phòng ngừa kiệt sức không phải là ích kỷ

Các chuyên gia khuyến cáo người chăm sóc nên xem việc giữ sức khỏe tinh thần là một phần của quá trình chăm bệnh lâu dài.

Một số cách giúp giảm nguy cơ kiệt sức gồm:

• Chia sẻ công việc với người thân;
• Dành thời gian nghỉ ngắn mỗi ngày;
• Giữ kết nối với bạn bè hoặc cộng đồng hỗ trợ;
• Ngủ đủ giấc khi có thể;
• Tập vận động nhẹ;
• Tìm tư vấn tâm lý nếu cảm thấy quá tải.

Nhiều người từng chăm bệnh lâu năm cho biết điều khó nhất không phải chăm sóc người thân, mà là học cách chấp nhận mình cũng cần được nghỉ ngơi.

Người bệnh cần được đồng hành lâu dài. Và để làm được điều đó, người chăm sóc cũng cần giữ cho bản thân đủ khỏe - cả về thể chất lẫn tinh thần.