Các loại ớt cay phổ biến và những điều cần biết

Các loại ớt cay luôn là gia vị quen thuộc trong nhiều nền ẩm thực. Từ món ăn dân dã đến cao cấp, vị cay của ớt giúp kích thích vị giác và làm bữa ăn hấp dẫn hơn. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ từng loại ớt, mức độ cay cũng như tác động của chúng đến sức khỏe. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn khám phá các loại ớt cay nổi tiếng, lý do tạo nên vị cay và cách ăn ớt sao cho có lợi cho cơ thể.

Tổng hợp các loại ớt cay nổi tiếng

Trên thế giới có hàng trăm giống ớt khác nhau, từ cay nhẹ đến cực cay. Mỗi loại mang mùi vị và công dụng riêng trong ẩm thực. Dưới đây là những các loại ớt cay được sử dụng phổ biến nhất hiện nay.

Ớt chỉ thiên

Ớt chỉ thiên là loại quen thuộc nhất tại Việt Nam với quả nhỏ, nhọn và mọc hướng lên trời. Mức độ cay của ớt chỉ thiên khá cao, phù hợp cho các món bún, phở, nước chấm hay xào nấu. Loại ớt này giàu vitamin C và giúp kích thích tiêu hóa. Khi dùng đúng lượng, ớt chỉ thiên giúp bữa ăn ngon miệng và ấm bụng hơn.

Ớt hiểm

Ớt hiểm có kích thước nhỏ nhưng độ cay rất mạnh so với nhiều giống khác. Loại ớt này thường xuất hiện trong các món miền Tây hoặc dùng làm sa tế. Vị cay nồng của ớt hiểm giúp tăng tiết dịch vị và tạo cảm giác no lâu. Tuy nhiên, vì cay mạnh nên người mới ăn cay cần dùng với lượng vừa phải.

Ớt sừng trâu

Ớt sừng trâu có quả dài, to, màu đỏ đẹp mắt và vị cay nhẹ hơn ớt chỉ thiên. Loại này thường dùng để xào, trang trí món ăn hoặc làm tương ớt. Nhờ vị cay vừa phải, ớt sừng trâu phù hợp với nhiều người, kể cả người không ăn cay giỏi. Ngoài ra, nó còn chứa nhiều beta-carotene tốt cho mắt.

Ớt jalapeño

Jalapeño là giống ớt nổi tiếng trong ẩm thực Mexico với độ cay trung bình. Quả dày thịt, có thể ăn sống, nướng hoặc muối chua. Jalapeño cung cấp nhiều vitamin A và C, giúp tăng đề kháng. Đây là lựa chọn lý tưởng cho người muốn thưởng thức vị cay nhưng không quá gắt.

Ớt habanero

Habanero là một trong các loại ớt cay mạnh trên thế giới. Quả nhỏ, mùi thơm đặc trưng và độ cay cao hơn nhiều so với jalapeño. Loại này thường dùng làm sốt cay hoặc gia vị cho món nướng. Do cay mạnh, habanero nên dùng ít để tránh gây kích ứng dạ dày.

Ớt Carolina Reaper

Carolina Reaper nổi tiếng là một trong những loại ớt cay nhất thế giới. Chỉ cần một lượng rất nhỏ cũng đủ làm nóng miệng. Ngoài việc tạo vị cay, nó còn chứa nhiều chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, loại ớt này không phù hợp với người có hệ tiêu hóa yếu.

Vì sao ớt có vị cay?

Vị cay của ớt không phải là vị giác thông thường mà là cảm giác nóng rát do hợp chất capsaicin gây ra. Khi ăn ớt, capsaicin kích thích các thụ thể đau trong miệng, khiến não bộ hiểu nhầm là đang bị “nóng”. Từ đó cơ thể phản ứng bằng cách tiết mồ hôi và tăng nhịp tim.

Capsaicin không chỉ tạo vị cay mà còn có khả năng thúc đẩy trao đổi chất. Nó giúp cơ thể đốt năng lượng nhanh hơn và tạo cảm giác ấm. Chính vì vậy, nhiều người thích ăn cay để cảm thấy tỉnh táo và dễ chịu hơn.

Ngoài ra, mức độ cay của ớt phụ thuộc vào giống, môi trường trồng và độ chín. Cùng một loại nhưng trồng ở điều kiện khác nhau thì độ cay cũng có thể thay đổi. Đây là lý do mỗi loại ớt mang trải nghiệm khác nhau khi thưởng thức.

Ăn ớt cay có tốt không?

Ớt cay mang lại nhiều lợi ích nếu ăn đúng cách, nhưng cũng có thể gây hại nếu lạm dụng. Dưới đây là những mặt cần lưu ý khi tiêu thụ các loại ớt cay thường xuyên.

Có thể gây kích ứng dạ dày

Capsaicin trong ớt làm tăng tiết axit dạ dày. Nếu ăn quá nhiều, đặc biệt khi đói, bạn có thể bị đau rát, khó chịu vùng thượng vị. Người có tiền sử viêm loét dạ dày càng dễ bị kích ứng. Vì vậy, ăn ớt nên đi kèm với bữa ăn đầy đủ để giảm tác động xấu.

Dễ gây nóng trong và nổi mụn

Ăn nhiều đồ cay khiến cơ thể tăng sinh nhiệt. Nếu không uống đủ nước hoặc ăn kèm rau xanh, bạn có thể bị nóng trong người, nổi mụn hoặc khô môi. Điều này thường xảy ra khi ăn cay liên tục nhiều ngày. Do đó, nên cân đối khẩu phần và bổ sung nước đầy đủ.

Có thể ảnh hưởng đến đường ruột

Ớt cay kích thích nhu động ruột. Với người nhạy cảm, điều này có thể gây đau bụng hoặc tiêu chảy nhẹ. Một số người còn cảm thấy rát hậu môn sau khi ăn cay. Vì thế, hệ tiêu hóa yếu không nên lạm dụng các loại ớt quá cay.

Tăng nguy cơ mất ngủ

Capsaicin làm tăng nhịp tim và thân nhiệt. Nếu ăn cay vào buổi tối, cơ thể dễ bị kích thích quá mức, khó thư giãn để ngủ. Việc mất ngủ kéo dài ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể. Vì vậy, hạn chế ăn cay vào bữa tối muộn là lựa chọn hợp lý.

Cân nhắc khi ăn ớt hoặc thực phẩm có vị cay

Để tận dụng lợi ích từ các loại ớt cay mà không gây hại, bạn cần sử dụng ớt một cách khoa học. Ăn cay đúng mức giúp tăng vị ngon và hỗ trợ tiêu hóa, nhưng quá đà lại phản tác dụng.

• Không ăn ớt khi bụng đói.
• Hạn chế dùng ớt quá cay nếu có bệnh dạ dày.
• Kết hợp ăn cay với rau xanh và nước.
• Không ăn cay liên tục nhiều ngày liền.
• Tránh ăn ớt vào buổi tối muộn.
• Chọn loại ớt phù hợp với khả năng chịu cay của cơ thể.

Các loại ớt cay không chỉ làm món ăn thêm hấp dẫn mà còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu sử dụng đúng cách. Từ ớt chỉ thiên, jalapeño đến habanero, mỗi loại đều có mức độ cay và công dụng riêng. Tuy nhiên, ăn cay cần có chừng mực để tránh ảnh hưởng dạ dày, da và giấc ngủ. Khi biết cân bằng, ớt sẽ là người bạn đồng hành tuyệt vời trong chế độ ăn uống lành mạnh mỗi ngày.