Cấy dịch niệu đạo là gì? Khi nào cần thực hiện?

Cấy dịch niệu đạo là một trong những xét nghiệm quan trọng giúp phát hiện chính xác tác nhân gây viêm nhiễm đường sinh dục - tiết niệu. Thực hiện cấy dịch niệu đạo không chỉ giúp chẩn đoán đúng nguyên nhân bệnh mà còn góp phần điều trị kịp thời, bảo vệ sức khỏe sinh sản.

Cấy dịch niệu đạo là gì?

Cấy dịch niệu đạo là một xét nghiệm vi sinh được thực hiện bằng cách lấy mẫu dịch tiết từ niệu đạo và nuôi cấy trong môi trường chuyên biệt nhằm phát hiện một số vi khuẩn, nấm hoặc các tác nhân gây nhiễm trùng. Xét nghiệm này giúp xác định một số tác nhân gây viêm niệu đạo hoặc viêm đường tiết niệu có khả năng nuôi cấy được. Đối với các bệnh lây truyền qua đường tình dục do tác nhân không nuôi cấy thường quy, cần thực hiện các xét nghiệm sinh học phân tử để chẩn đoán chính xác

Thông qua kết quả cấy dịch niệu đạo, bác sĩ có thể đánh giá mức độ nhiễm trùng và lựa chọn kháng sinh phù hợp, hạn chế tình trạng điều trị sai thuốc hoặc kháng thuốc. Đây là xét nghiệm quan trọng trong chẩn đoán và theo dõi điều trị các bệnh viêm niệu đạo, đặc biệt ở nam giới.

Cấy dịch niệu đạo được chỉ định trong những trường hợp nào?

Cấy dịch niệu đạo thường được bác sĩ chỉ định trong một số trường hợp sau:

Có triệu chứng viêm niệu đạo kéo dài hoặc tái phát

Cấy dịch niệu đạo được chỉ định khi người bệnh có các triệu chứng như tiểu buốt, tiểu rát, chảy dịch niệu đạo, ngứa hoặc đau dọc niệu đạo kéo dài. Xét nghiệm giúp xác định chính xác tác nhân gây viêm để điều trị dứt điểm, tránh tái phát nhiều lần.

Nghi ngờ mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục

Trong trường hợp có quan hệ tình dục không an toàn hoặc tiếp xúc với người nghi mắc bệnh, cấy dịch niệu đạo có thể được chỉ định để phát hiện một số tác nhân có khả năng nuôi cấy được, đặc biệt là Neisseria gonorrhoeae (lậu cầu) và một số vi khuẩn hiếu khí khác.

Đối với các tác nhân gây bệnh lây truyền qua đường tình dục không nuôi cấy thường quy như Chlamydia trachomatis hoặc Mycoplasma genitalium, cần thực hiện xét nghiệm sinh học phân tử (NAAT/PCR) để chẩn đoán chính xác.

Điều trị viêm niệu đạo bằng kháng sinh không hiệu quả

Nếu các triệu chứng viêm niệu đạo không cải thiện hoặc tái phát sau khi dùng thuốc, cấy dịch niệu đạo giúp xác định tình trạng kháng kháng sinh, từ đó bác sĩ điều chỉnh phác đồ điều trị phù hợp và hiệu quả hơn.

Cần xác định tác nhân gây bệnh trước khi điều trị

Trong nhiều trường hợp, bác sĩ chỉ định cấy dịch niệu đạo ngay từ đầu nhằm xác định chính xác vi khuẩn hoặc nấm gây bệnh, giúp lựa chọn thuốc đặc hiệu và giảm nguy cơ biến chứng.

Khi cần theo dõi và đánh giá hiệu quả điều trị

Cấy dịch niệu đạo có thể được thực hiện sau điều trị để kiểm tra tình trạng nhiễm trùng đã được kiểm soát hoàn toàn hay chưa, đặc biệt ở những trường hợp viêm nặng hoặc có nguy cơ tái nhiễm cao.

Mẫu cấy dịch niệu đạo được lấy như thế nào?

Việc lấy mẫu cấy dịch niệu đạo cần được thực hiện đúng kỹ thuật và đúng thời điểm để đảm bảo kết quả xét nghiệm chính xác.

Vị trí lấy mẫu dịch niệu đạo

Mẫu dịch được lấy trực tiếp tại lỗ niệu đạo, bằng tăm bông vô trùng chuyên dụng. Nhân viên y tế sẽ đưa nhẹ đầu tăm bông vào trong niệu đạo một đoạn ngắn để thấm dịch tiết, sau đó bảo quản và chuyển mẫu đến phòng xét nghiệm. Quy trình này diễn ra nhanh, hạn chế xâm lấn và đảm bảo an toàn cho người bệnh.

Thời điểm lấy mẫu phù hợp

Thời điểm lấy mẫu cấy dịch niệu đạo lý tưởng là trước khi sử dụng kháng sinh hoặc ít nhất sau khi ngưng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ, nhằm tránh làm sai lệch kết quả. Ngoài ra, người bệnh thường được khuyến cáo không đi tiểu trong 2 - 4 giờ trước khi lấy mẫu để đảm bảo lượng vi sinh vật trong dịch niệu đạo đủ cho việc nuôi cấy và phát hiện chính xác.

Quy trình thực hiện cấy dịch niệu đạo

Quy trình thực hiện cấy dịch niệu đạo được tiến hành theo các bước chuẩn y khoa nhằm đảm bảo lấy mẫu đúng kỹ thuật và cho kết quả chính xác.

• Bác sĩ sẽ khai thác triệu chứng, tiền sử bệnh lý và yếu tố nguy cơ, giải thích mục đích xét nghiệm để người bệnh hiểu rõ và phối hợp tốt trong quá trình thực hiện.
• Nhân viên y tế sử dụng dụng cụ vô trùng để lấy dịch tiết tại niệu đạo theo đúng kỹ thuật, đảm bảo mẫu đạt chất lượng và hạn chế khó chịu cho người bệnh.
• Mẫu dịch sau khi lấy được đặt trong môi trường chuyên biệt, bảo quản đúng điều kiện và chuyển nhanh đến phòng xét nghiệm nhằm tránh làm giảm khả năng sống của vi sinh vật.
• Tại phòng xét nghiệm, mẫu được nuôi cấy trên môi trường thích hợp để phát hiện vi khuẩn, nấm hoặc các tác nhân gây bệnh, đồng thời đánh giá đặc tính của chúng.
• Dựa trên kết quả cấy dịch niệu đạo, bác sĩ sẽ tư vấn hướng điều trị phù hợp, lựa chọn thuốc chính xác và theo dõi hiệu quả.

Chi phí cấy dịch niệu đạo bao nhiêu?

Chi phí cấy dịch niệu đạo có thể khác nhau tùy vào cơ sở y tế, loại xét nghiệm (chỉ nuôi cấy hoặc kèm thử nghiệm kháng sinh) và các dịch vụ bổ sung khác.

Chi phí cấy dịch niệu đạo không cố định, phụ thuộc vào cơ sở y tế, loại vi sinh vật cần nuôi cấy và việc có thực hiện kháng sinh đồ hay không. Người bệnh nên tham khảo bảng giá niêm yết chính thức tại cơ sở y tế công lập để biết chi phí cụ thể. Theo thực tế triển khai tại các cơ sở y tế, chi phí cấy dịch niệu đạo thường dao động trong khoảng 150.000 - 500.000 VNĐ, tùy loại xét nghiệm và quy định của từng cơ sở.

Để biết chi phí chính xác, người bệnh nên liên hệ trực tiếp với cơ sở y tế hoặc phòng khám nơi dự định làm xét nghiệm.

Những lưu ý quan trọng trước và sau khi cấy dịch niệu đạo

Trước khi cấy dịch niệu đạo, người bệnh nên ngưng sử dụng kháng sinh theo hướng dẫn của bác sĩ trước khi lấy mẫu, vì thuốc có thể làm giảm số lượng vi khuẩn và gây sai lệch kết quả. Trước khi xét nghiệm, cần không đi tiểu trong khoảng 2 - 4 giờ, tránh thụt rửa niệu đạo hoặc sử dụng dung dịch sát khuẩn vùng sinh dục để đảm bảo mẫu dịch đạt chất lượng tốt nhất.

Sau khi lấy mẫu, người bệnh có thể cảm thấy khó chịu nhẹ hoặc rát thoáng qua tại niệu đạo, đây là hiện tượng bình thường và sẽ tự hết. Người bệnh nên tuân thủ hướng dẫn chăm sóc và điều trị của bác sĩ, tránh quan hệ tình dục cho đến khi có kết quả và hoàn tất điều trị nếu được chỉ định, nhằm hạn chế lây nhiễm và bảo vệ sức khỏe sinh dục.

Cấy dịch niệu đạo không chỉ giúp chẩn đoán chính xác các bệnh viêm nhiễm đường sinh dục mà còn góp phần phòng ngừa biến chứng và lây nhiễm. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường hoặc thuộc nhóm nguy cơ, người bệnh nên chủ động đi khám và thực hiện xét nghiệm theo chỉ định của bác sĩ để bảo vệ sức khỏe.