Cúm đang tăng, giờ mới tiêm vắc xin cho trẻ có muộn?

Khi thời tiết chuyển mùa, không khó để bắt gặp những nhóm trẻ sụt sịt, ho tại các phòng khám nhi. Trong bối cảnh số ca cúm tăng mạnh, nhiều ba mẹ có con chưa kịp tiêm phòng bắt đầu lo lắng: Liệu bây giờ đưa con đi tiêm vắc xin cho trẻ có quá muộn để tạo ra sự bảo vệ?

Giải đáp thắc mắc này, Thạc sĩ - Bác sĩ Tôn Thất Cảnh Trí thuộc Đội ngũ chuyên môn Long Châu cho biết: "Việc tiêm vắc xin cúm ngay cả khi mùa dịch đã bắt đầu vẫn mang lại giá trị bảo vệ đáng kể, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và biến chứng nguy hiểm cho trẻ."

Tuy nhiên, để vắc xin phát huy tác dụng tối đa, ba mẹ cần hiểu rõ về thời gian cơ thể trẻ hình thành kháng thể và những lưu ý quan trọng khi tiêm phòng trong giai đoạn cao điểm.

Tiêm vắc xin cho trẻ khi cúm đang tăng: Có quá muộn?

Câu trả lời là chưa muộn. Dù nên tiêm trước thời điểm cúm có xu hướng gia tăng, việc tiêm chủng khi virus cúm đang lưu hành vẫn có giá trị phòng bệnh. Mục tiêu chính của vắc xin cúm không chỉ là ngăn chặn hoàn toàn việc nhiễm bệnh, mà còn là bảo vệ trẻ khỏi những diễn tiến nặng và các biến chứng nguy hiểm.

Hiệu quả của vắc xin sẽ cao nhất khi các chủng virus đang lưu hành tương thích tốt với các chủng có trong vắc xin. Ngay cả khi không tương thích hoàn toàn, vắc xin vẫn có thể cung cấp một mức độ bảo vệ nhất định. Vì vậy, việc trì hoãn tiêm phòng vì cho rằng đã quá muộn sẽ khiến trẻ mất đi cơ hội được bảo vệ trong phần còn lại của mùa dịch.

Thời gian hình thành kháng thể sau tiêm phòng cúm ở trẻ

Một hiểu lầm thường gặp là trẻ được bảo vệ ngay sau khi tiêm vắc xin cúm. Trên thực tế, hệ miễn dịch cần thời gian để tạo ra đáp ứng bảo vệ. Thông thường, cơ thể cần khoảng 2 tuần sau tiêm để hình thành kháng thể chống lại virus cúm.

Trong thời gian này, trẻ vẫn có thể mắc cúm nếu tiếp xúc với virus. Ngay cả khi đã hình thành đáp ứng miễn dịch, vắc xin cũng không ngăn ngừa được tất cả trường hợp nhiễm bệnh. Vì vậy, ba mẹ vẫn nên duy trì các biện pháp phòng bệnh như hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng cúm, rửa tay thường xuyên và giữ không gian sinh hoạt thông thoáng. Đồng thời, cần bảo đảm trẻ được tiêm đủ số liều theo độ tuổi và tiền sử tiêm chủng để đạt hiệu quả bảo vệ phù hợp.

Một số lưu ý cho ba mẹ khi đưa trẻ đi tiêm phòng cúm

Việc tiêm phòng không chỉ là một mũi tiêm đơn lẻ mà là một chiến lược bảo vệ hàng năm, tùy thuộc vào độ tuổi và tình trạng sức khỏe của trẻ.

Lịch tiêm chủng và đối tượng cần lưu ý

Đối với trẻ em, vắc xin cúm được khuyến cáo tiêm nhắc lại hàng năm vì các chủng virus cúm thay đổi theo thời gian và khả năng miễn dịch sẽ giảm dần. Đặc biệt, trẻ từ 6 đến 59 tháng tuổi là nhóm cần được quan tâm trong chương trình tiêm phòng cúm; việc tiêm hằng năm được khuyến nghị theo hướng dẫn tiêm chủng áp dụng. Liều dùng vắc xin cúm cần căn cứ vào độ tuổi và hướng dẫn sử dụng của từng loại vắc xin.

Để giúp ba mẹ dễ dàng theo dõi, dưới đây là bảng tổng hợp về tần suất và lưu ý khi tiêm phòng cúm theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO):

Theo Thạc sĩ - Bác sĩ Tôn Thất Cảnh Trí, khi quyết định đưa con đi tiêm, ba mẹ cần cung cấp đầy đủ lịch sử tiêm chủng của trẻ cho nhân viên y tế. Điều này giúp bác sĩ xác định trẻ cần tiêm 1 hay 2 liều trong đợt đầu tiên và lựa chọn loại vắc xin phù hợp nhất với thể trạng của con.

Theo dõi phản ứng sau tiêm

Giống như các loại vắc xin khác, vắc xin cúm có thể gây ra một số phản ứng phụ. Đa số các phản ứng này là nhẹ và tự khỏi sau vài ngày.

Ba mẹ có thể quan sát thấy trẻ có các biểu hiện sau:

• Tại vị trí tiêm: Đau, đỏ, sưng hoặc cứng;
• Toàn thân: Sốt nhẹ, mệt mỏi, đau cơ hoặc nhức đầu;
• Ở trẻ nhỏ: Có thể quấy khóc nhẹ, thay đổi giấc ngủ hoặc giảm ăn thoáng qua. Nếu quấy khóc kéo dài, li bì hoặc bỏ bú cần được đánh giá ngay.

Nếu các triệu chứng này kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng, ba mẹ cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ để được thăm khám kịp thời.

Đã tiêm vắc xin cúm vẫn cần kết hợp phòng bệnh

Tiêm vắc xin cúm giúp giảm nguy cơ mắc cúm và các biến chứng nghiêm trọng ở trẻ, nhưng không bảo vệ tuyệt đối. Vì vậy, ngay cả khi đã tiêm phòng, ba mẹ vẫn cần duy trì các biện pháp sau:

• Rửa tay thường xuyên: Hướng dẫn trẻ rửa tay bằng xà phòng, nhất là trước khi ăn và sau khi ho, hắt hơi;
• Hạn chế tiếp xúc với người bệnh: Tránh để trẻ tiếp xúc gần với người có triệu chứng cúm;
• Giữ vệ sinh hô hấp: Dạy trẻ che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi;
• Giữ không gian thông thoáng: Tăng cường thông khí, hạn chế ở lâu trong không gian kín, đông người;
• Theo dõi khi trẻ có triệu chứng: Cho trẻ nghỉ học, hạn chế tiếp xúc với người khác khi mắc bệnh.

Dù cúm đang tăng, việc tiêm vắc xin cho trẻ vẫn chưa quá muộn. Thay vì lo lắng đã bỏ lỡ thời điểm tiêm phòng lý tưởng, ba mẹ nên chủ động cho trẻ tiêm vắc xin và thực hiện các biện pháp phòng bệnh để giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng nghiêm trọng.

Ba mẹ có thể liên hệ Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để được tư vấn, kiểm tra lịch sử tiêm chủng và lựa chọn vắc xin cúm phù hợp với độ tuổi của trẻ.

Tình huống mở đầu mang tính minh họa, không đại diện cho một cá nhân cụ thể.