Dấu hiệu của thủy đậu qua từng giai đoạn

Đa số mọi người chỉ chú ý đến các mụn nước đặc trưng của thủy đậu mà bỏ qua những dấu hiệu sớm trước đó. Trên thực tế, bệnh thủy đậu diễn tiến qua nhiều giai đoạn với các biểu hiện khác nhau, từ ủ bệnh, khởi phát cho đến toàn phát và hồi phục.

Dấu hiệu của thủy đậu qua từng giai đoạn

Nhận biết dấu hiệu của thủy đậu theo từng giai đoạn không chỉ giúp phân biệt với các bệnh ngoài da khác mà còn hạn chế nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Giai đoạn ủ bệnh thủy đậu

Sau khi tiếp xúc với vi rút varicella-zoster, người bệnh bước vào giai đoạn ủ bệnh mà chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Thời gian ủ bệnh thường kéo dài từ 10 - 21 ngày, trung bình khoảng 2 - 3 tuần, tùy thuộc vào độ tuổi và sức đề kháng của từng người. Trong giai đoạn này, vi rút âm thầm phát triển trong cơ thể nên rất khó phát hiện bệnh.

Giai đoạn khởi phát bệnh

Khi bệnh bắt đầu phát, người mắc thủy đậu thường có biểu hiện sốt nhẹ, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, chán ăn, buồn nôn, kèm theo đau họng hoặc chảy nước mũi. Sau khoảng 1 - 2 ngày, trên da xuất hiện các nốt ban đỏ nhỏ gây ngứa, thường khởi phát ở vùng đầu, mặt rồi lan dần ra toàn thân. Một số trường hợp có thể sưng hạch sau tai hoặc viêm họng.

Giai đoạn toàn phát

Giai đoạn toàn phát là giai đoạn đặc trưng nhất của bệnh thủy đậu. Các ban đỏ nhanh chóng chuyển thành mụn nước tròn, đường kính 1 - 3 mm, bên trong chứa dịch trong hoặc đục. Mụn nước mọc thành nhiều đợt, xen kẽ các mức độ khác nhau như sẩn đỏ, bọng nước và vảy khô. Ban thường xuất hiện nhiều ở thân mình, mặt, nách, lưng, ít hơn ở tay chân. Người bệnh có thể nổi từ vài mụn đến hàng trăm mụn nước, kèm ngứa và khó chịu.

Giai đoạn hồi phục

Sau khoảng 7 - 10 ngày, mụn nước khô dần, đóng vảy và bong ra trong vòng 1 - 3 tuần. Nếu không bị nhiễm trùng, tổn thương da sẽ lành và không để lại sẹo. Ngược lại, việc gãi hoặc bội nhiễm vi khuẩn có thể gây thâm da, sẹo lõm hoặc sẹo vĩnh viễn.

Khi nào bệnh thủy đậu cần đi khám và điều trị y tế?

Người bệnh nên đến gặp bác sĩ sớm khi có tiền sử tiếp xúc với người mắc thủy đậu và xuất hiện các triệu chứng như sốt nhẹ, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, chán ăn, buồn nôn, đau họng, chảy nước mũi hoặc nổi ban đỏ ngứa lan rộng trên da.

Đặc biệt, cần nhập viện ngay nếu phát ban lan sang mắt, vùng da ban đỏ nóng đau bất thường (nghi ngờ bội nhiễm), hoặc kèm theo dấu hiệu nặng như chóng mặt, rối loạn ý thức, tim đập nhanh, khó thở, run, cứng cổ hay sốt cao trên 38,9°C.

Điều trị thủy đậu bằng thuốc

Điều trị thủy đậu hiện nay chủ yếu là điều trị triệu chứng kết hợp thuốc kháng vi rút trong các trường hợp có nguy cơ trung bình đến nặng. Trẻ nhỏ thường chỉ cần giảm ngứa, hạ sốt, hạn chế gãi để tránh nhiễm trùng. Với trẻ từ 12 tuổi trở lên và người lớn, bác sĩ có thể chỉ định valacyclovir hoặc famciclovir. Trường hợp suy giảm miễn dịch hoặc bệnh nặng sẽ được dùng acyclovir đường tĩnh mạch. Kháng sinh chỉ sử dụng khi có nhiễm trùng vi khuẩn kèm theo.

Điều trị và chăm sóc tại nhà

Khi điều trị thủy đậu tại nhà, người bệnh cần tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ, nghỉ ngơi đầy đủ và giữ vệ sinh da sạch sẽ. Có thể dùng thuốc hạ sốt chứa paracetamol, bổ sung vitamin và chấm dung dịch sát khuẩn nhẹ vào nốt mụn nước. Trong suốt quá trình chăm sóc, cần theo dõi sát để phát hiện sớm biến chứng và đi khám kịp thời.

Biện pháp phòng thủy đậu hiệu quả nhất

Tiêm vắc xin được xem là cách phòng tránh bệnh thủy đậu tối ưu hiện nay. Từ khi vắc xin thủy đậu được nghiên cứu và đưa vào sử dụng, số ca mắc bệnh đã giảm đáng kể. Theo các chuyên gia, khoảng 98% trường hợp phòng ngừa thủy đậu thành công là nhờ tiêm vắc xin. Hiện nay, vắc xin thủy đậu có thể được tiêm riêng lẻ hoặc kết hợp trong vắc xin phòng sởi - quai bị - thủy đậu, giúp tăng hiệu quả bảo vệ và giảm nguy cơ mắc bệnh.

Trong trường hợp chưa tiêm vắc xin nhưng đã tiếp xúc với người mắc thủy đậu, bạn nên chủ động tiêm phòng càng sớm càng tốt. Thời điểm lý tưởng là trong vòng 3 ngày sau khi tiếp xúc, nhằm giảm nguy cơ nhiễm bệnh hoặc làm nhẹ triệu chứng nếu mắc thủy đậu.

Bên cạnh tiêm chủng, việc giữ vệ sinh cá nhân, hạn chế tiếp xúc với người bệnh và nâng cao sức đề kháng cũng góp phần quan trọng trong phòng tránh thủy đậu hiệu quả.

Hy vọng qua nội dung bài viết bạn đã có thêm thông tin về các dấu hiệu của thủy đậu. Thủy đậu có những dấu hiệu đặc trưng thay đổi theo từng giai đoạn, từ các triệu chứng toàn thân ban đầu cho đến sự xuất hiện và bong vảy của mụn nước. Việc nắm rõ các biểu hiện này giúp người bệnh và gia đình theo dõi sát diễn tiến bệnh, chăm sóc đúng cách và đi khám kịp thời khi có dấu hiệu bất thường.