Lợn bị tai xanh có ăn được không? Có gây nguy hiểm cho người không?

Trong bối cảnh dịch bệnh trên vật nuôi vẫn còn diễn biến phức tạp, dịch lợn tai xanh từng bùng phát tại nhiều địa phương và gây ảnh hưởng không nhỏ đến nguồn cung thực phẩm cũng như tâm lý người tiêu dùng. Không chỉ dừng lại ở thiệt hại kinh tế trong chăn nuôi, dịch bệnh này còn khiến nhiều người lo lắng về mức độ an toàn khi sử dụng thịt lợn trên thị trường.

Lợn bị tai xanh là bệnh gì?

Để hiểu rõ mức độ nguy hiểm của lợn bị tai xanh, trước hết cần nắm được bản chất của căn bệnh này và cơ chế gây bệnh trên vật nuôi. Bệnh tai xanh ở heo (còn gọi là hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp ở lợn - PRRS) là một bệnh truyền nhiễm cấp tính, có khả năng lây lan nhanh trong đàn. Bệnh không có thuốc điều trị đặc hiệu và thường gây thiệt hại lớn trong chăn nuôi.

Khi mắc bệnh, lợn có thể bị suy giảm miễn dịch, từ đó dễ nhiễm ghép các bệnh nguy hiểm khác như:

• Dịch tả lợn.
• Phó thương hàn.
• Tụ huyết trùng.

Đây chính là nguyên nhân khiến tỷ lệ chết tăng cao ở đàn lợn nhiễm bệnh.

Nguyên nhân khiến lợn bị tai xanh

Bệnh tai xanh do virus thuộc giống Arterivirus, họ Arteriviridae, bộ Nidovirales gây ra. Đây là virus RNA có vỏ bọc, tồn tại dưới nhiều chủng với mức độ độc lực khác nhau:

• Chủng 1 gồm những virus thuộc dòng Châu Âu (độc lực thấp).
• Chủng 2 gồm những virus thuộc dòng Bắc Mỹ (độc lực cao).
• Chủng 3 gồm những virus thuộc dòng Trung Quốc (độc lực cao).

Các chủng độc lực cao có khả năng gây dịch nhanh và nghiêm trọng hơn, đặc biệt trong điều kiện chăn nuôi không đảm bảo an toàn sinh học.

Lợn bị tai xanh có lây sang người không?

Bệnh tai xanh ở lợn được ghi nhận từ những năm 1980 và đến nay vẫn là mối lo trong chăn nuôi. Về cơ bản, virus gây bệnh này không có khả năng lây trực tiếp sang người. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là khoảng 70% trường hợp lợn mắc bệnh tai xanh thường bị nhiễm kèm các tác nhân khác như cúm heo, tụ huyết trùng, dịch tả hay thương hàn.

Trong đó, khi kết hợp với cúm heo, nguy cơ lây sang người là rất thấp. Ngược lại, các bệnh như tụ huyết trùng, dịch tả hay thương hàn có thể ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa nếu con người tiếp xúc hoặc sử dụng thực phẩm không đảm bảo an toàn.

Đặc biệt nguy hiểm là trường hợp lợn mắc tai xanh đồng thời nhiễm vi khuẩn liên cầu Streptococcus suis - một loại vi khuẩn tồn tại phổ biến trong đường hô hấp của lợn và có khả năng gây bệnh cho người. Khi nhiễm loại vi khuẩn này, người bệnh có thể đối mặt với các biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.

Ăn thịt lợn bị tai xanh có sao không?

Nhiều người lo ngại việc sử dụng thịt từ lợn bị tai xanh có thể ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên, theo các nghiên cứu hiện nay, virus gây bệnh tai xanh không có khả năng gây bệnh ở người. Vì vậy, nếu thịt lợn được nấu chín kỹ, nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp từ virus là không đáng kể.

Dù vậy, rủi ro thực sự lại đến từ các vi khuẩn có thể tồn tại trong thịt, đặc biệt là liên cầu khuẩn. Loại vi khuẩn này có thể xâm nhập vào cơ thể người thông qua nhiều con đường như tiếp xúc với thịt sống trong quá trình giết mổ, chế biến hoặc ăn các món chưa được nấu chín hoàn toàn.

Do đó, dù thịt lợn bị tai xanh không nguy hiểm về mặt virus, người tiêu dùng vẫn cần đặc biệt cẩn trọng trong khâu lựa chọn và chế biến để hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm khuẩn.

Cách phòng tránh và xử lý khi gặp lợn bị tai xanh

Để hạn chế tối đa rủi ro từ lợn bị tai xanh, cả người chăn nuôi và người tiêu dùng đều cần chủ động áp dụng các biện pháp phòng ngừa và xử lý đúng cách. Việc kiểm soát từ nguồn nuôi đến khâu tiêu thụ sẽ giúp giảm nguy cơ lây lan dịch bệnh và đảm bảo an toàn thực phẩm.

Các biện pháp phòng bệnh cho đàn lợn

Trong chăn nuôi, phòng bệnh luôn là yếu tố quan trọng hàng đầu để kiểm soát dịch lợn bị tai xanh. Áp dụng đồng bộ các biện pháp an toàn sinh học sẽ giúp hạn chế lây lan trong đàn.

• Theo dõi sức khỏe đàn lợn thường xuyên để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường
• Cách ly ngay những con lợn nghi nhiễm bệnh để tránh lây lan.
• Tiêu hủy lợn chết không rõ nguyên nhân theo đúng quy định thú y.
• Tiêm vắc xin phòng bệnh tai xanh đầy đủ, đúng lịch.
• Giữ chuồng trại sạch sẽ, khô ráo, đảm bảo thông thoáng.
• Tuân thủ nghiêm ngặt quy định kiểm dịch và kiểm soát dịch bệnh.

Lựa chọn thịt lợn an toàn

Đối với người tiêu dùng, việc lựa chọn thịt lợn an toàn là bước quan trọng giúp phòng tránh nguy cơ nhiễm bệnh từ lợn bị tai xanh.

• Ưu tiên mua thịt tại cơ sở uy tín, có nguồn gốc rõ ràng.
• Kiểm tra dấu kiểm soát giết mổ và giấy chứng nhận kiểm dịch.
• Tránh chọn thịt có dấu hiệu bất thường như: Xuất huyết dưới da, có mùi hôi lạ hoặc màu sắc không tươi.

Chế biến thịt lợn đảm bảo vệ sinh

Bên cạnh việc chọn mua, chế biến đúng cách đóng vai trò quyết định trong việc đảm bảo an toàn khi sử dụng thịt lợn bị tai xanh.

• Nấu chín kỹ hoàn toàn trước khi ăn để tiêu diệt vi khuẩn.
• Không ăn các món sống, tái như tiết canh trong thời điểm có dịch.
• Đeo găng tay khi sơ chế thịt sống.
• Rửa tay và vệ sinh dụng cụ chế biến sạch sẽ sau khi sử dụng.
• Tránh để thịt sống tiếp xúc với thực phẩm chín nhằm hạn chế lây nhiễm chéo.

Lợn bị tai xanh là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trong chăn nuôi nhưng không lây trực tiếp sang người, tuy nhiên nguy cơ nhiễm vi khuẩn đi kèm như liên cầu khuẩn vẫn cần được đặc biệt lưu ý. Để đảm bảo an toàn sức khỏe, người tiêu dùng nên lựa chọn nguồn thịt rõ ràng, chế biến hợp vệ sinh và tránh các món ăn sống, tái trong thời điểm có dịch bệnh.