Đầu năm học, làm gì để trẻ khỏe mạnh và ít ốm hơn?

Sau kỳ nghỉ hè, việc quay lại trường mang đến nhiều thay đổi trong sinh hoạt của trẻ. Tại Việt Nam, thời điểm tựu trường vào tháng 8 - 9 còn trùng với giai đoạn thời tiết có nhiều biến động, tạo thêm những yếu tố môi trường có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ. Cùng với việc trở lại môi trường tập thể và tiếp xúc với nhiều người hơn, trẻ có thể đối mặt với nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm thường gặp.

Vì sao trẻ dễ ốm khi bước vào năm học mới?

Khi trở lại trường, trẻ tiếp xúc với nhiều người hơn, trong khi giờ giấc ăn, ngủ và vận động cũng thay đổi. Những yếu tố này có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm và khiến trẻ cần thời gian thích nghi. Một số yếu tố thường gặp gồm:

• Tăng tiếp xúc: Học tập, ăn uống và vui chơi trong môi trường tập thể làm tăng cơ hội tiếp xúc với mầm bệnh.
• Mầm bệnh dễ lây lan: Virus, vi khuẩn có thể lây qua đường hô hấp, bàn tay hoặc các bề mặt dùng chung.
• Thay đổi sinh hoạt: Dậy sớm, thiếu ngủ hoặc ăn uống thất thường có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.
• Thời tiết thay đổi: Thời điểm tựu trường tại Việt Nam cũng là giai đoạn thời tiết có nhiều biến động.
• Hệ miễn dịch đang phát triển: Trẻ nhỏ chưa có miễn dịch với nhiều tác nhân thường gặp trong môi trường tập thể.

Đặc biệt, trẻ mầm non và trẻ mới đi nhà trẻ có thể ốm thường xuyên hơn. Nghiên cứu theo dõi 2.217 trẻ đến 6 tuổi cho thấy trong năm đầu, trẻ đi nhà trẻ có số đợt nhiễm trùng đường hô hấp trên và viêm tai giữa cao hơn khoảng 40% so với trẻ được chăm sóc tại nhà. Do đó cần chú trọng hơn đến chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ miễn dịch và phòng bệnh khi trẻ bắt đầu đi học.

Các biện pháp giúp trẻ tăng sức đề kháng

Để hỗ trợ hệ miễn dịch, cha mẹ nên chú trọng đồng thời dinh dưỡng, giấc ngủ, vận động, tiêm chủng và vệ sinh phòng bệnh.

Xây nền tảng dinh dưỡng, sinh hoạt

Trẻ cần ăn đủ bữa, đa dạng thực phẩm, uống đủ nước, đồng thời ngủ đủ và vận động hằng ngày phù hợp với độ tuổi. Trong những tuần đầu năm học, cha mẹ nên duy trì lịch ăn, ngủ và thức dậy ổn định, kể cả cuối tuần. Nhịp sinh hoạt đều đặn giúp trẻ thích nghi tốt hơn với lịch học mới, hạn chế tình trạng thiếu ngủ, bỏ bữa hoặc mệt mỏi.

Tiêm chủng đầy đủ

Đầu năm học vẫn là thời điểm phù hợp để cha mẹ rà soát lịch sử tiêm chủng của trẻ, kiểm tra các mũi còn thiếu hoặc đã đến lịch tiêm nhắc. Vắc xin giúp tạo miễn dịch đặc hiệu với từng tác nhân gây bệnh, đặc biệt cần thiết khi trẻ thường xuyên sinh hoạt trong môi trường tập thể.

Giảm nguy cơ lây nhiễm ở trường

Một phần quan trọng khác là hình thành thói quen phòng bệnh ngay tại trường. Trẻ nên được hướng dẫn rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, hạn chế đưa tay lên mắt, mũi, miệng và không dùng chung chai nước hay đồ dùng cá nhân. Khi trẻ mắc bệnh có khả năng lây truyền, việc nghỉ học theo hướng dẫn không chỉ giúp trẻ có thời gian hồi phục mà còn giảm nguy cơ lây cho các bạn.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Khi trẻ mắc bệnh trong những tuần đầu năm học, cha mẹ cần theo dõi sát các triệu chứng và tình trạng toàn thân. Nên đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu có những dấu hiệu sau:

• Sốt cao hoặc sốt kéo dài.
• Khó thở, thở nhanh, tím tái.
• Li bì, khó đánh thức.
• Nôn, tiêu chảy nhiều hoặc có dấu hiệu mất nước.
• Ăn uống kém kéo dài, sụt cân.
• Các triệu chứng kéo dài, diễn tiến nặng hoặc bất thường.

Hiểu rõ đầu năm học, làm gì để trẻ khỏe mạnh và ít ốm hơn giúp cha mẹ chủ động xây dựng chế độ sinh hoạt phù hợp, tăng cường phòng bệnh và giúp trẻ thích nghi tốt hơn khi trở lại trường.