Đeo tai nghe âm lượng nhỏ nhiều giờ có thực sự an toàn cho thính giác?

Trong nhịp sống hiện đại, tai nghe trở thành vật bất ly thân của nhiều người, từ lúc làm việc tập trung tại văn phòng cho đến những giờ giải trí cá nhân. Nhiều người cho rằng chỉ cần vặn nhỏ âm lượng, chúng ta có thể đeo tai nghe nhiều giờ liên tục mà không cần quan tâm đến mức âm thanh thực tế và tổng thời gian sử dụng.

Tuy nhiên, sự an toàn không chỉ nằm ở con số hiển thị trên thanh âm lượng. Theo Thạc sĩ - Bác sĩ Tôn Thất Cảnh Trí, thuộc Đội ngũ chuyên môn Long Châu, thính giác bị tổn thương không chỉ bởi những tiếng động cực lớn tức thời, mà còn bởi sự kết hợp giữa cường độ âm thanh và thời gian tiếp xúc. Ngay cả ở mức âm lượng không quá lớn nhưng vượt ngưỡng tiếp xúc an toàn, việc nghe kéo dài vẫn có thể gây ra tình trạng suy giảm thính lực tạm thời và tổn thương tế bào lông trong ốc tai.

Vậy thực sự điều gì xảy ra bên trong tai khi chúng ta đeo tai nghe suốt nhiều giờ? Hãy cùng phân tích mối liên hệ giữa âm lượng, thời gian và những rủi ro tiềm ẩn đối với sức khỏe đôi tai.

Âm lượng nhỏ nhưng thời gian dài có thực sự an toàn cho thính giác?

Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ khi nghe nhạc "cực đại" thì tai mới bị tổn thương. Thực tế, rủi ro đối với thính giác phụ thuộc vào mối quan hệ liều - đáp ứng, nghĩa là nguy cơ tổn thương tăng theo mức năng lượng âm thanh và thời gian tiếp xúc, đặc biệt khi tổng mức tiếp xúc vượt ngưỡng an toàn. Khi tiếp xúc với tiếng ồn có cường độ gây hại trong thời gian dài, ngưỡng nghe có thể tăng lên, khiến người nghe giảm dần khả năng nhận biết những âm thanh nhỏ, đặc biệt là âm thanh có tần số cao.

Đặc biệt, việc tiếp xúc với âm thanh có cường độ cao hoặc vượt mức an toàn trong thời gian dài có thể dẫn đến hiện tượng dịch chuyển ngưỡng nghe tạm thời (temporary threshold shift). Đây là trạng thái mà thính lực bị suy giảm tạm thời sau khi tiếp xúc với tiếng ồn. Dù thính giác có thể hồi phục sau một thời gian nghỉ ngơi, nhưng nếu việc tiếp xúc với tiếng ồn gây hại lặp lại hằng ngày và kéo dài, các tế bào lông trong ốc tai có thể bị tổn thương không hồi phục, dẫn đến suy giảm thính lực vĩnh viễn.

Mối liên hệ giữa cường độ âm thanh và thời gian tiếp xúc

Để hiểu rõ hơn về mức độ an toàn, cần nhìn vào sự đánh đổi giữa âm lượng và thời gian. Cường độ âm thanh càng cao thì thời gian tiếp xúc an toàn càng ngắn lại. Một mức âm lượng mà bạn cảm thấy dễ chịu vẫn có thể trở thành tác nhân gây hại nếu tổng mức tiếp xúc với âm thanh vượt quá giới hạn khuyến nghị, tính theo cường độ và thời gian nghe trong ngày hoặc trong tuần.

Dưới đây là bảng tổng hợp thời gian nghe khuyến nghị tương ứng với các mức âm thanh theo hướng dẫn nghe an toàn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO):

Lưu ý: Các mốc thời gian trên được tính theo mức âm thanh trung bình thực tế và tổng thời gian tiếp xúc trong tuần, không phải thời gian cho mỗi lần đeo tai nghe. Đây là các mức khuyến nghị nhằm giảm nguy cơ tổn thương thính giác, không bảo đảm an toàn tuyệt đối cho mọi người.

Hướng dẫn sử dụng tai nghe an toàn để bảo vệ đôi tai

Thay vì cố gắng đo chính xác decibel, bạn có thể áp dụng những quy tắc thực hành đơn giản để giảm thiểu rủi ro cho thính giác.

Một trong những phương pháp hiệu quả là giữ âm lượng thiết bị nghe không quá 60% mức tối đa và nghỉ nghe định kỳ, đặc biệt khi sử dụng tai nghe trong thời gian dài. Bên cạnh đó, việc tạo ra những khoảng nghỉ ngắn cho tai là rất cần thiết để giảm tổng thời gian tiếp xúc với âm thanh và giúp các tế bào cảm giác thính giác có thời gian phục hồi sau khi tiếp xúc với âm thanh lớn.

Ngoài vấn đề thính lực, vệ sinh thiết bị cũng đóng vai trò quan trọng. Bạn nên vệ sinh tai nghe thường xuyên theo hướng dẫn của nhà sản xuất và tránh dùng chung tai nghe, đặc biệt là tai nghe nhét tai, nhằm hạn chế nguy cơ lây truyền vi sinh vật và viêm ống tai ngoài.

Khi nào bạn cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng?

Việc nhận diện sớm các tín hiệu bất thường là chìa khóa để phát hiện và hạn chế nguy cơ tổn thương thính giác tiến triển. Bạn không nên chủ quan nếu xuất hiện các triệu chứng như ù tai, cảm giác tai bị đầy, đau tai, chảy dịch hoặc nhận thấy khả năng nghe kém đi, đặc biệt khi triệu chứng kéo dài hoặc xuất hiện đột ngột.

Theo Thạc sĩ - Bác sĩ Trí, khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường kể trên, người dùng nên tạm ngưng sử dụng tai nghe và đến gặp bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng để được thăm khám, kiểm tra tai và đo thính lực khi cần thiết, nhằm xác định nguyên nhân và có hướng xử lý kịp thời. Đặc biệt, nếu nghe kém đột ngột, cần được thăm khám khẩn cấp, lý tưởng trong vòng 24 giờ.

Việc đeo tai nghe âm lượng nhỏ nhiều giờ không đồng nghĩa với sự an toàn tuyệt đối, bởi nguy cơ tổn thương thính giác còn phụ thuộc vào cường độ âm thanh thực tế và tổng thời gian tiếp xúc. Khi âm thanh ở mức đủ thấp, việc nghe kéo dài nhìn chung ít có nguy cơ gây tổn thương thính giác.

Trao đổi với bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng nếu bạn thường xuyên cảm thấy ù tai hoặc nghe kém sau khi sử dụng tai nghe.

Tình huống mở đầu mang tính minh họa, không đại diện cho một cá nhân cụ thể.