Gọi 115: Chuẩn bị sẵn vài câu nói, có thể rút ngắn thời gian cứu người

Vì sao nhiều người mất thời gian ngay ở cuộc gọi đầu tiên?

Trong tình huống khẩn cấp, não thường rơi vào trạng thái hoảng loạn. Người gọi dễ nói lan man, khóc nhiều, quên địa chỉ, không nhớ số nhà hoặc chỉ lặp lại câu “cứu với”. Điều đó hoàn toàn dễ hiểu, nhưng mỗi phút chậm trễ đều có thể ảnh hưởng đến người bệnh.

Có gia đình còn ngại gọi vì sợ làm phiền, sợ tốn tiền hoặc nghĩ tự chở đi sẽ nhanh hơn. Với các tình huống nặng như đột quỵ, ngưng tim, khó thở dữ dội, tai nạn chấn thương nặng, xe cấp cứu không chỉ là phương tiện di chuyển mà còn mang theo nhân viên y tế và thiết bị hỗ trợ trên đường đi.

Điều hữu ích nhất không phải nói nhiều, mà là nói đúng thông tin cần thiết.

Kịch bản gọi 115 ngắn gọn, dễ nhớ

Khi đầu dây bên kia bắt máy, hãy nói chậm, rõ và theo thứ tự sau:

1. Tôi cần xe cấp cứu tại…

Nói chính xác địa chỉ: Số nhà, tên đường, phường/xã, quận/huyện, điểm dễ nhận biết gần đó.

2. Bệnh nhân là…

Nam hay nữ, khoảng bao nhiêu tuổi?

3. Hiện đang có dấu hiệu…

Ví dụ: Méo miệng, yếu tay chân, nói ú ớ; đau ngực dữ dội; khó thở; bất tỉnh; co giật; chảy máu nhiều.

4. Xảy ra lúc…

Cho biết thời điểm bắt đầu hoặc thời điểm vừa phát hiện.

5. Số điện thoại của tôi là…

Đọc lại số điện thoại để nhân viên y tế liên lạc nếu cần.

Một mẫu đầy đủ có thể là:

“Cho tôi gọi xe cấp cứu đến số 25 đường A, phường B, quận C. Nam 68 tuổi, đột ngột méo miệng, nói khó, yếu tay phải từ khoảng 15 phút trước. Số điện thoại tôi là…”

Chỉ vài câu rõ ràng như vậy thường giá trị hơn một cuộc gọi dài nhưng rối.

Trong lúc chờ xe đến, nên làm gì?

Sau khi gọi xong, đừng cúp máy trước khi tổng đài viên xác nhận đã đủ thông tin. Họ có thể hướng dẫn thêm cách sơ cứu phù hợp với từng tình huống.

Với người nghi đột quỵ, hãy để nằm nghiêng an toàn nếu nôn ói, nới lỏng quần áo, theo dõi thở và không cho ăn uống. Nếu người bệnh còn tỉnh, có thể hỗ trợ ở tư thế dễ chịu và hạn chế gắng sức.

Nhiều gia đình sốt ruột nên tự cho uống thuốc, cạo gió, bấm huyệt hoặc cố đổ nước vào miệng người đang lơ mơ. Những việc này có thể làm chậm cấp cứu hoặc gây sặc nguy hiểm.

Những thông tin nên chuẩn bị từ hôm nay

Khi chưa có chuyện gì xảy ra, ít ai nghĩ mình sẽ cần gọi cấp cứu. Nhưng chuẩn bị sẵn luôn hiệu quả hơn xoay xở trong hoảng loạn.

Bạn nên lưu sẵn số 115 trong điện thoại, ghi rõ địa chỉ nhà dễ đọc, số tầng/chung cư/lối vào. Nếu nhà có người lớn tuổi hoặc bệnh nền, nên để sẵn danh sách thuốc đang dùng, bệnh sử, số người thân liên hệ.

Một thói quen nhỏ nữa là cả nhà cùng biết cách mô tả địa chỉ và nhận diện dấu hiệu nguy hiểm như FAST của đột quỵ: Méo mặt, yếu tay, nói khó, cần gọi cấp cứu ngay.

Khi bình tĩnh là bạn đã giúp được rất nhiều

Không phải ai gọi 115 cũng có kiến thức y khoa. Bạn không cần chẩn đoán bệnh, không cần dùng thuật ngữ chuyên môn. Việc của bạn chỉ là bình tĩnh, nói rõ, ở cạnh người bệnh và làm theo hướng dẫn.

Trong nhiều ca cấp cứu, người gọi đầu tiên chính là mắt xích quan trọng nhất. Một cuộc gọi đúng cách có thể giúp rút ngắn thời gian tiếp cận cấp cứu và tăng cơ hội điều trị kịp thời.