Mắt trẻ bị đỏ lòng trắng: Nguyên nhân và cách xử trí

Đôi mắt là cửa sổ tâm hồn và cũng là một trong những bộ phận nhạy cảm nhất của trẻ. Khi phát hiện lòng trắng mắt của bé chuyển đỏ, điều quan trọng là cần bình tĩnh quan sát các triệu chứng đi kèm để xác định nguyên nhân, từ đó có biện pháp chăm sóc phù hợp tại nhà hoặc đưa bé đến gặp bác sĩ khi cần thiết.

Mắt trẻ bị đỏ lòng trắng là dấu hiệu gì?

Mắt trẻ bị đỏ lòng trắng là tình trạng các mạch máu ở kết mạc giãn ra do viêm hoặc kích ứng, khiến lòng trắng của mắt có màu hồng hoặc đỏ. Đây là phản ứng thường gặp của cơ thể trước các tác nhân gây viêm, dị ứng hoặc nhiễm trùng tại mắt. Trong một số trường hợp, đỏ mắt có thể do vỡ một mạch máu nhỏ dưới kết mạc (xuất huyết dưới kết mạc), tuy nhiên nguyên nhân này ít gặp hơn.

Bên cạnh dấu hiệu đỏ mắt, cha mẹ cần chú ý quan sát các triệu chứng đi kèm khác ở trẻ, vì chúng là những manh mối quan trọng giúp xác định nguyên nhân. Các triệu chứng này có thể bao gồm:

• Chảy nước mắt nhiều hơn bình thường;
• Mắt có nhiều ghèn (dịch tiết), đặc biệt là sau khi ngủ dậy, có thể có màu vàng hoặc xanh;
• Trẻ cảm thấy ngứa, cộm, khó chịu và thường xuyên dụi mắt;
• Mí mắt bị sưng, đỏ;
• Trẻ nhạy cảm với ánh sáng, hay nheo mắt hoặc nhắm mắt khi ra nơi có ánh sáng mạnh;
• Một số trường hợp nặng có thể kèm theo đau nhức mắt hoặc giảm thị lực.

Nguyên nhân khiến mắt trẻ bị đỏ lòng trắng

Có rất nhiều nguyên nhân có thể dẫn đến tình trạng đỏ lòng trắng ở mắt trẻ, từ những yếu tố lành tính đến các bệnh lý cần can thiệp y tế. Việc xác định đúng nguyên nhân là chìa khóa để có phương pháp điều trị hiệu quả.

Kích ứng và chấn thương nhẹ

Đây là nhóm nguyên nhân phổ biến và thường không quá nguy hiểm. Mắt trẻ có thể bị đỏ do tiếp xúc với các yếu tố gây kích ứng từ môi trường như khói bụi, lông động vật, phấn hoa, hoặc hóa chất như xà phòng, dầu gội, clo trong nước hồ bơi. Ngoài ra, việc trẻ dụi mắt quá mạnh hoặc có dị vật nhỏ (như sợi lông mi) bay vào mắt cũng có thể gây đỏ mắt tạm thời.

Nhiễm trùng

Nhiễm trùng là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây đỏ mắt, thường được gọi chung là bệnh đau mắt đỏ (viêm kết mạc mắt).

• Viêm kết mạc do virus: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, rất dễ lây lan. Mắt trẻ thường đỏ, chảy nhiều nước mắt trong, cảm giác cộm ngứa. Bệnh thường bắt đầu ở một bên mắt rồi có thể lây sang mắt còn lại. Bệnh thường kèm theo triệu chứng ở đường hô hấp và hạch ở vùng tai.
• Viêm kết mạc do vi khuẩn: Thường có biểu hiện nặng hơn với nhiều ghèn đặc, màu vàng hoặc xanh lục, khiến hai mí mắt dính chặt vào nhau sau khi ngủ.

Dị ứng

Tình trạng dị ứng mắt xảy ra khi mắt của trẻ tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng. Triệu chứng điển hình là đỏ cả hai mắt, ngứa dữ dội, chảy nước mắt và có thể kèm theo các triệu chứng khác của dị ứng như hắt hơi, sổ mũi.

Các nguyên nhân khác

Một số tình trạng ít gặp hơn nhưng cần được lưu ý bao gồm:

• Tắc tuyến lệ: Tắc tuyến lệ thường gây chảy nước mắt và ghèn ở trẻ sơ sinh. Nếu bội nhiễm hoặc viêm túi lệ xảy ra, mắt có thể đỏ.
• Xuất huyết dưới kết mạc: Một vệt máu đỏ tươi xuất hiện trên lòng trắng do vỡ mạch máu nhỏ, thường do ho mạnh, hắt hơi hoặc rặn. Tình trạng này trông đáng sợ nhưng thường tự khỏi mà không cần điều trị.
• Các bệnh lý nghiêm trọng hơn: Như viêm giác mạc (loét giác mạc), viêm màng bồ đào, glôcôm (cườm nước) cũng có thể gây đỏ mắt nhưng thường đi kèm với các triệu chứng nặng như đau nhức dữ dội, giảm thị lực.

Cách chăm sóc và điều trị

Khi phát hiện mắt trẻ bị đỏ, việc chăm sóc đúng cách tại nhà có thể giúp bé cảm thấy dễ chịu hơn và hỗ trợ quá trình hồi phục, đặc biệt với các trường hợp nhẹ.

Chăm sóc tại nhà

Sau đây là một số cách chăm sóc mắt tại nhà:

• Vệ sinh mắt: Dùng gạc y tế hoặc bông sạch thấm nước muối sinh lý (NaCl 0.9%) để lau nhẹ nhàng ghèn và dịch tiết quanh mắt. Lau từ khóe mắt trong ra ngoài, mỗi mắt dùng một miếng gạc riêng để tránh lây nhiễm chéo.
• Chườm mát: Dùng một chiếc khăn sạch, nhúng vào nước mát và vắt khô, sau đó đắp nhẹ lên mắt trẻ trong vài phút. Việc này có thể giúp giảm sưng và ngứa.
• Tránh dụi mắt: Nhắc nhở và ngăn trẻ dụi mắt vì hành động này có thể làm tổn thương mắt và khiến tình trạng nặng hơn.
• Giữ vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên cho cả trẻ và người chăm sóc. Không dùng chung khăn mặt, gối với người khác để ngăn ngừa lây lan nếu nguyên nhân là do nhiễm trùng.

Điều trị y tế

Cha mẹ tuyệt đối không tự ý mua thuốc nhỏ mắt, đặc biệt là các loại thuốc có chứa corticoid, để điều trị cho trẻ mà không có chỉ định của bác sĩ. Việc dùng sai thuốc có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm.

Tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, bác sĩ có thể chỉ định các loại thuốc phù hợp:

• Nhiễm khuẩn: Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc mỡ chứa kháng sinh.
• Dị ứng: Thuốc nhỏ mắt kháng histamin hoặc thuốc uống chống dị ứng có thể được sử dụng.
• Nhiễm virus: Bệnh thường tự khỏi sau 7 - 14 ngày. Bác sĩ có thể chỉ định nước mắt nhân tạo để làm dịu triệu chứng.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Mặc dù nhiều trường hợp mắt đỏ ở trẻ là lành tính, cha mẹ cần đưa con đến gặp bác sĩ ngay lập tức nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào sau đây. Việc chẩn đoán và điều trị sớm là rất quan trọng để tránh các biến chứng ảnh hưởng đến thị lực của trẻ.

Các dấu hiệu cần đưa trẻ đi khám ngay:

• Trẻ bị đau nhức mắt dữ dội, quấy khóc nhiều;
• Thị lực của trẻ bị ảnh hưởng (nhìn mờ, nhìn đôi);
• Trẻ rất nhạy cảm với ánh sáng, không thể mở mắt ở nơi sáng;
• Mí mắt sưng to, đỏ, không mở được;
• Có tổn thương rõ ràng hoặc nghi ngờ có dị vật trong mắt;
• Lòng đen (giác mạc) có đốm trắng hoặc mờ đục;
• Tình trạng đỏ mắt đi kèm với sốt cao, phát ban hoặc trẻ lừ đừ, mệt mỏi;
• Tình trạng không cải thiện sau 24 - 48 giờ chăm sóc tại nhà.

Tóm lại, mắt trẻ bị đỏ lòng trắng là một tình trạng phổ biến với nhiều nguyên nhân khác nhau, từ những kích ứng nhẹ đến các bệnh nhiễm trùng cần điều trị. Bằng cách quan sát kỹ lưỡng các triệu chứng và áp dụng các biện pháp chăm sóc đúng cách, cha mẹ có thể giúp bé mau chóng hồi phục. Tuy nhiên, đừng ngần ngại tìm đến sự tư vấn của bác sĩ khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào để đảm bảo sức khỏe đôi mắt cho con.