Người hay cắn ống hút: Thói quen xấu gây hại sức khỏe thế nào?

Nhiều người có thói quen cắn ống hút khi uống nước mà không hề để ý. Ban đầu chỉ là hành động vô thức, nhưng nếu lặp lại thường xuyên, thói quen nhỏ này có thể âm thầm gây ra nhiều vấn đề cho răng miệng, khớp hàm và cả sức khỏe tổng thể. Vậy người hay cắn ống hút đang đối mặt với những nguy cơ gì và làm sao để bỏ được thói quen này?

Nguyên nhân khiến người hay cắn ống hút

Cắn ống hút là hành động dùng răng trước hoặc răng hàm cắn, nhai hoặc giữ chặt ống hút trong miệng khi uống nước. Nhiều người không chỉ cắn lúc uống mà còn ngậm, nhai ống hút liên tục ngay cả khi đã uống xong.

Đặc điểm chung của người hay cắn ống hút là hầu hết đều không chủ động nhận thức mình đang làm điều đó. Vì đây là hành vi lặp lại vô thức, giống như cắn móng tay hay xoay bút. Não bộ xem nó như một phản xạ quen thuộc nên bạn chỉ nhận ra khi có người khác nhắc. Nguyên nhân dẫn đến thói quen xấu này là do:

• Nhiều người bắt đầu cắn ống hút từ thời nhỏ. Lâu dần, hành vi này ăn sâu vào tiềm thức và trở thành phản xạ tự nhiên mỗi khi cầm ly nước.
• Theo quan sát thực tế, nhiều người khi có áp lực tinh thần cao thường xuất hiện hành vi cắn ống hút khi uống nước. Đây là cách cơ thể tự giải tỏa căng thẳng, dù không lành mạnh.
• Sử dụng ống hút nhựa phổ biến, tiện lợi khiến hành vi này càng dễ lặp lại, nhất là khi uống nước trước máy tính hoặc trong lúc trò chuyện.

Thói quen cắn ống hút gây hại sức khỏe thế nào?

Nhiều chuyên gia khuyên chúng ta nên thay đổi thói quen cắn ống hút vì những tác hại sức khỏe khó lường. Cùng mình tìm hiểu xem thói quen này gây hại cụ thể thế nào nhé:

Ảnh hưởng đến răng miệng

Thói quen cắn ống hút thực chất là một dạng tì lực lặp đi lặp lại lên nhóm răng cửa. Lực này tuy không mạnh như nhai đồ cứng, nhưng lại xảy ra thường xuyên và kéo dài, khiến răng chịu ma sát và áp lực theo kiểu âm ỉ. Lâu dần có thể ảnh hưởng đến răng miệng như:

• Mòn men răng: Khi rìa cắn của răng cửa liên tục tỳ vào bề mặt ống hút, men răng có thể bị mài mòn dần. Lúc đầu thường khó nhận ra, nhưng về lâu dài rìa răng có thể mỏng đi, bề mặt kém bóng và dễ bị sứt mẻ hơn.
• Răng nhạy cảm hơn: Men răng mòn khiến lớp ngà phía dưới dễ bị kích thích. Bạn có thể bắt đầu thấy ê buốt khi uống nước lạnh/nóng hoặc khi ăn đồ chua.
• Tăng nguy cơ sai lệch khớp cắn: Nếu bạn hay cắn ống hút ở một bên hoặc giữ ống hút cố định ở một vị trí, lực tác động không đều có thể làm răng dịch chuyển rất nhẹ theo thời gian, tạo điều kiện cho khớp cắn lệch hoặc cảm giác cắn không khít rất khó chịu.

Viêm lợi, tổn thương mô mềm

Ống hút không phải lúc nào cũng trơn nhẵn. Nhiều loại có đường viền cắt, mối nối, hoặc bề mặt hơi gồ. Chưa kể bạn có thể vô tình cắn làm ống hút biến dạng, tạo ra cạnh sắc nhỏ. Khi đưa vào miệng thường xuyên, những điểm này dễ cọ xát vào lợi và niêm mạc, gây trầy xước. Khi niêm mạc bị tổn thương lặp lại, vi khuẩn xâm nhập làm vùng lợi dễ đỏ, sưng hoặc dễ chảy máu hơn khi đánh răng.

Tác động xấu đến khớp hàm

Cắn và giữ ống hút trong miệng không đơn giản là cắn cho vui. Nó khiến hàm dưới phải duy trì một tư thế căng cơ kéo dài, đôi khi lệch sang một phía. Khớp thái dương - hàm và hệ cơ nhai vì thế phải làm việc không cân đối. Một số biểu hiện dễ gặp nếu duy trì thói quen này lâu ngày:

• Mỏi hàm, đặc biệt sau khi uống xong hoặc về cuối ngày.
• Đau lan vùng thái dương/gò má do nhóm cơ nhai hoạt động quá mức.
• Há miệng nghe tiếng lách cách hoặc cảm giác khớp hàm khậc nhẹ khi ngáp/cắn thức ăn.

Những dấu hiệu này không phải lúc nào cũng nặng ngay, nhưng thường tăng dần nếu bạn vừa cắn ống hút vừa có thói quen nghiến răng hoặc nhai lệch một bên.

Nguy cơ nhiễm khuẩn từ ống hút nhựa

Ống hút tiếp xúc với nhiều nguồn bẩn mà bạn không để ý như tay cầm, miệng ly, mặt bàn, không khí, thậm chí là đá và nước trong ly. Khi bạn đưa ống hút lên miệng để cắn/nhai, bạn vô tình đưa các tác nhân đó vào khoang miệng. Vi khuẩn dễ bám trên bề mặt ống hút, nhất là các rãnh nhỏ hoặc phần ống hút bị cắn nhăn. Nếu ống hút để lâu ngoài môi trường, hoặc lấy ra rồi đặt xuống bàn rồi dùng lại, mức độ nhiễm khuẩn càng cao.

Cách bỏ thói quen cắn ống hút hiệu quả

Để bỏ thói quen cắn ống hút hiệu quả, trước hết cần nhận diện rõ nguyên nhân khiến bạn hình thành hành vi này, thường xuất phát từ căng thẳng, rảnh miệng hoặc thói quen vô thức khi học tập và làm việc. Khi đã hiểu nguyên nhân, bạn nên chủ động loại bỏ tác nhân kích hoạt bằng cách hạn chế dùng ống hút nhựa, chuyển sang uống trực tiếp từ cốc hoặc sử dụng ống hút giấy, ống hút inox để giảm khả năng cắn.

Đồng thời, hãy thay thế thói quen này bằng những hành động an toàn hơn như nhai kẹo cao su không đường, uống nước từng ngụm nhỏ, cầm bút hoặc bóp bóng giảm stress để giải tỏa căng thẳng. Hay tạo các tín hiệu nhắc nhở như dán ghi chú trên cốc nước hay bàn làm việc cũng giúp bạn ý thức hơn về hành vi của mình.

Bên cạnh đó, kiểm soát stress thông qua ngủ đủ giấc, vận động nhẹ và hít thở sâu sẽ giúp giảm nhu cầu cắn ống hút một cách vô thức. Quan trọng nhất là duy trì sự kiên nhẫn, theo dõi tiến trình thay đổi và không tự trách bản thân nếu đôi lúc tái phạm, bởi chỉ cần duy trì đều đặn, thói quen xấu này sẽ dần được loại bỏ.

Hành vi của người hay cắn ống hút cần được nhìn nhận một cách nghiêm túc dưới góc độ y khoa để tránh những ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe. Hãy áp dụng các biện pháp thay thế lành mạnh và kiểm soát căng thẳng, bạn hoàn toàn có thể bảo vệ bản thân khỏi những hệ lụy không đáng có từ thói quen này.