Sởi âm thầm cướp sinh mạng trẻ em giữa cảnh báo Ebola, Hantavirus

Sởi âm thầm gây tử vong lớn

Trong khi nhiều cảnh báo y tế toàn cầu đang tập trung vào Ebola và Hantavirus, các chuyên gia cho rằng bệnh sởi mới là mối đe dọa đang âm thầm gây hậu quả nghiêm trọng đối với trẻ em tại nhiều quốc gia.

Tại Bangladesh, đợt bùng phát sởi hiện được đánh giá là một trong những đợt nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ. Hơn 500 trẻ em tử vong trong thời gian ngắn cho thấy khoảng trống miễn dịch trong cộng đồng đang để lại hệ lụy nặng nề, đặc biệt ở nhóm trẻ nhỏ chưa được bảo vệ đầy đủ bằng vắc xin.

Đáng chú ý, sởi là bệnh đã có vắc xin phòng ngừa hiệu quả từ nhiều năm nay. Tuy nhiên, chính vì là căn bệnh quen thuộc, bệnh sởi thường không nhận được mức độ quan tâm tương xứng so với các dịch bệnh mới nổi hoặc hiếm gặp.

Ebola và Hantavirus thu hút chú ý

Cùng thời điểm, các đợt bùng phát Ebola tại châu Phi và Hantavirus trên tàu du lịch quốc tế thu hút sự quan tâm lớn của truyền thông. Đợt bùng phát Hantavirus trên tàu MV Hondius đã ghi nhận 13 ca mắc và 3 ca tử vong.

Hantavirus được giới chuyên môn đánh giá là tác nhân đáng lo ngại vì hiện chưa có vắc xin hoặc thuốc điều trị đặc hiệu. Virus này thường lây sang người khi hít phải bụi có chứa nước tiểu, phân hoặc nước bọt của loài gặm nhấm mang mầm bệnh. Biến thể Andes, một chủng Hantavirus hiếm có khả năng lây từ người sang người, được cho là liên quan đến ổ dịch trên tàu MV Hondius.

Tại CHDC Congo và Uganda, dịch Ebola do chủng Bundibugyo đã khiến hơn 1.000 người nhiễm bệnh và khoảng 220 người tử vong tính đến cuối tháng 5. Chủng này hiện chưa có vắc xin hoặc phương pháp điều trị được phê duyệt, khiến nguy cơ tử vong vẫn ở mức cao.

Nguy cơ từ những căn bệnh quen thuộc

Theo các chuyên gia, sự chú ý của công chúng thường nghiêng về những mầm bệnh mới, hiếm gặp hoặc có nguy cơ gây đại dịch. Sau đại dịch COVID-19, tâm lý lo ngại về một loại virus mới có khả năng lây lan toàn cầu càng khiến các dịch bệnh như Ebola hay Hantavirus được quan tâm nhiều hơn.

Tuy nhiên, bệnh sởi cho thấy một thực tế khác: Những căn bệnh đã quen thuộc vẫn có thể gây tử vong trên diện rộng nếu tỷ lệ tiêm chủng suy giảm. WHO ước tính trong năm 2024, khoảng 95.000 người trên thế giới tử vong vì bệnh sởi, chủ yếu là trẻ em chưa được tiêm chủng hoặc tiêm chưa đầy đủ.

Cũng trong năm 2024, có 59 quốc gia ghi nhận các đợt bùng phát sởi quy mô lớn, gần gấp ba lần so với năm 2021. Những con số này cho thấy sởi không còn là vấn đề riêng lẻ của một quốc gia, mà đang phản ánh xu hướng suy giảm miễn dịch cộng đồng tại nhiều khu vực.

Khoảng trống tiêm chủng và hệ lụy

Các chuyên gia nhận định, đợt bùng phát sởi tại Bangladesh có liên quan đến những gián đoạn trong chương trình tiêm chủng thường xuyên sau đại dịch COVID-19. Bất ổn kinh tế, xã hội và chính trị tại một số quốc gia cũng khiến nhiều trẻ em không được tiếp cận đầy đủ với vắc xin.

Khoảng trống tiêm chủng không chỉ làm tăng nguy cơ mắc bệnh ở từng cá nhân, mà còn tạo điều kiện để dịch lây lan nhanh trong cộng đồng. Với trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi, sởi có thể dẫn đến nhiều biến chứng nặng và tử vong nếu không được chăm sóc y tế kịp thời.

Giới chuyên gia cũng cảnh báo việc phân bổ nguồn lực y tế toàn cầu cần cân bằng hơn. Bên cạnh đầu tư cho các dịch bệnh mới nổi, các chương trình tiêm chủng thường xuyên và hệ thống y tế cơ sở vẫn phải được duy trì để ngăn chặn những bệnh có thể phòng ngừa.

Sởi âm thầm cướp sinh mạng trẻ em giữa cảnh báo Ebola, Hantavirus là lời nhắc rằng những bệnh truyền nhiễm quen thuộc không nên bị xem nhẹ. Khi khoảng trống tiêm chủng xuất hiện, nguy cơ bùng phát dịch có thể quay trở lại và đe dọa trực tiếp nhóm trẻ nhỏ chưa được bảo vệ đầy đủ.