Tán sỏi niệu quản bao lâu thì khỏi? Thời gian hồi phục và những yếu tố ảnh hưởng

Sỏi niệu quản không chỉ gây đau quặn dữ dội mà còn có nguy cơ làm tổn thương thận nếu không điều trị kịp thời. Nhiều người bệnh lo lắng về thời gian hồi phục sau tán sỏi, khi nào có thể sinh hoạt bình thường và cần lưu ý những gì để tránh biến chứng. Việc hiểu rõ thời gian hồi phục giúp người bệnh chủ động hơn trong điều trị và chăm sóc sau can thiệp.

Tán sỏi niệu quản bao lâu thì khỏi?

Tán sỏi niệu quản hiện nay không còn là một cuộc đại phẫu nặng nề nhờ sự ra đời của các kỹ thuật nội soi ít xâm lấn. Phương pháp này giúp loại bỏ sỏi nhanh chóng mà không cần mổ phanh, hạn chế tối đa đau đớn. Tuy nhiên, sau khi viên sỏi đã được giải quyết, điều mà bệnh nhân băn khoăn nhất chính là thời gian hồi phục.

Nhìn chung, nhờ các kỹ thuật ít xâm lấn hiện đại, quá trình hồi phục diễn ra rất nhanh chóng. Phần lớn người bệnh có thể hồi phục tốt, sinh hoạt nhẹ nhàng và trở lại làm việc sau 3 - 7 ngày. Sau 2 - 4 tuần, các triệu chứng khó chịu (nếu có) sẽ biến mất hoàn toàn, cơ thể trở về trạng thái bình thường.

Trạng thái khỏi bệnh được đánh giá dựa trên 3 tiêu chí cốt lõi đó là:

• Về cảm giác: Chấm dứt hoàn toàn các cơn đau quặn thận hoặc đau tức vùng hông lưng.
• Về lâm sàng: Các mảnh sỏi vụn đã được đào thải hết ra ngoài qua đường tiểu.
• Về chức năng: Chức năng thận ổn định, không còn dấu hiệu viêm nhiễm, phù nề hay tắc nghẽn trên hình ảnh siêu âm/X-quang.

Tuy nhiên, không có một mốc thời gian cố định áp dụng cho tất cả mọi người. Thời gian hồi phục sau tán sỏi niệu quản phụ thuộc rất nhiều vào phương pháp điều trị, kích thước - vị trí viên sỏi và tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh. Các kỹ thuật hiện đại ít xâm lấn giúp rút ngắn đáng kể thời gian này so với các phương pháp mổ mở trước đây.

Các yếu tố ảnh hưởng đến thời gian hồi phục sau tán sỏi niệu quản

Dưới đây là các yếu tố ảnh hưởng đến thời gian hồi phục sau tán sỏi niệu quản, bạn đọc có thể tham khảo:

Phương pháp tán sỏi

Hiện nay có ba phương pháp chính đang được áp dụng phổ biến, mỗi phương pháp có thời gian hồi phục khác nhau. Cụ thể:

• Tán sỏi ngoài cơ thể: Sử dụng sóng xung kích để làm vỡ sỏi từ bên ngoài. Đây là phương pháp ít xâm lấn nhất, thường thực hiện ngoại trú. Người bệnh có thể về nhà ngay trong ngày, hồi phục nhanh trong 2 - 5 ngày. Triệu chứng nhẹ như tiểu buốt hay đau nhẹ thường hết sau vài ngày.
• Tán sỏi nội soi ngược dòng bằng laser: Bác sĩ đưa ống nội soi qua niệu đạo, bàng quang lên niệu quản để tiếp cận và dùng laser phá vỡ sỏi. Phương pháp này chính xác cao, hiệu quả với hầu hết kích thước sỏi. Thời gian hồi phục thường 3 - 10 ngày, tùy thuộc vào việc có đặt ống JJ (ống thông niệu quản) hay không.
• Phẫu thuật lấy sỏi (mở hoặc qua da): Chỉ áp dụng khi sỏi quá lớn hoặc các phương pháp khác không hiệu quả. Đây là kỹ thuật xâm lấn nhiều hơn nên thời gian hồi phục kéo dài hơn, thường 2 - 4 tuần.

Kích thước và vị trí viên sỏi

Độ khó của thủ thuật và thời gian đào thải vụn sỏi phụ thuộc trực tiếp vào vị trí cũng như kích thước, đặc điểm của viên sỏi trong hệ tiết niệu. Cụ thể:

Trường hợp thuận lợi (hồi phục trong 3 - 7 ngày):

• Kích thước: Sỏi nhỏ (dưới 10mm).
• Vị trí: Nằm ở đoạn niệu quản thấp (gần bàng quang).
• Đặc điểm: Sỏi dễ tiếp cận, dễ tán mịn và vụn sỏi có thể thoát ra ngoài nhanh chóng theo dòng nước tiểu.

Trường hợp phức tạp (hồi phục từ 2 - 4 tuần):

• Kích thước: Sỏi lớn (trên 15mm) hoặc sỏi san hô.
• Vị trí: Nằm ở đoạn niệu quản cao (sát bể thận) hoặc sỏi bị bọc bởi mô viêm (polyp).
• Hệ quả: Nếu sỏi gây tắc nghẽn lâu ngày dẫn đến tình trạng thận ứ nước, bác sĩ có thể cần nhiều thời gian hơn để xử lý triệt để. Quá trình đào thải các mảnh sỏi lớn cũng diễn ra chậm hơn, đòi hỏi sự kiên trì trong theo dõi hậu phẫu.

Thể trạng và bệnh lý nền của người bệnh

Tình trạng sức khỏe tổng thể cũng đóng vai trò quan trọng. Trong đó:

• Người trẻ tuổi, khỏe mạnh thường hồi phục nhanh hơn người lớn tuổi.
• Bệnh nền như tiểu đường, tăng huyết áp, béo phì làm chậm quá trình lành vết thương và tăng nguy cơ nhiễm trùng.
• Nếu có nhiễm trùng đường tiết niệu kèm theo trước khi tán, thời gian hồi phục sẽ dài hơn do cần điều trị kháng sinh kéo dài.

Diễn biến hồi phục thường gặp sau khi tán sỏi niệu quản

Sau tán sỏi, cơ thể cần thời gian để đào thải mảnh vụn và lành các tổn thương nhỏ ở niệu quản. Diễn biến hồi phục thường diễn ra theo các giai đoạn sau:

Giai đoạn từ 1 - 3 ngày sau tán sỏi

Trong 1 - 3 ngày đầu, người bệnh có thể gặp một số triệu chứng bình thường:

• Tiểu buốt, tiểu rắt, cảm giác nóng rát khi đi tiểu.
• Nước tiểu có màu hồng nhạt do lẫn ít máu (hiện tượng bình thường).
• Đau nhẹ vùng hông lưng hoặc bụng dưới.
• Mệt mỏi nhẹ, đặc biệt nếu có đặt ống JJ.

Giai đoạn từ 5 - 7 ngày sau tán sỏi

Các triệu chứng khó chịu bắt đầu thuyên giảm rõ rệt theo thời gian:

• Các mảnh sỏi vụn li ti bắt đầu thoát ra ngoài qua dòng nước tiểu (người bệnh có thể quan sát thấy các hạt nhỏ như cát).
• Cảm giác đau và tiểu máu biến mất dần. Nước tiểu trong trở lại.
• Người bệnh có thể đi lại bình thường và bắt đầu tham gia các công việc nhẹ nhàng.

Lưu ý: Sau 2 tuần, hầu hết các trường hợp thông thường sẽ cảm thấy cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh.

Làm gì để nhanh hồi phục sau tán sỏi niệu quản?

Để rút ngắn thời gian hồi phục sau tán sỏi niệu quản, người bệnh cần tuân thủ chặt chẽ chế độ chăm sóc sau can thiệp. Cụ thể:

Chăm sóc và sinh hoạt sau tán sỏi

Một số biện pháp chăm sóc hàng ngày giúp đẩy nhanh quá trình hồi phục đó là:

• Uống nhiều nước: Ít nhất 2,5 - 3 lít nước/ngày (trừ trường hợp có chống chỉ định). Nước giúp pha loãng nước tiểu, đẩy mảnh sỏi vụn ra ngoài nhanh hơn và giảm nguy cơ tạo sỏi mới.
• Nghỉ ngơi hợp lý: Tránh lao động nặng, mang vác trong 1 - 2 tuần đầu. Tuy nhiên, không nằm bất động hoàn toàn.
• Vận động nhẹ: Đi bộ nhẹ nhàng 30 - 45 phút/ngày giúp kích thích nhu động niệu quản, hỗ trợ đào thải sỏi vụn hiệu quả.

Tuân thủ hướng dẫn y tế

Việc tuân thủ chỉ định của bác sĩ là yếu tố then chốt:

• Uống thuốc đúng chỉ định: Thuốc giảm đau, kháng sinh (nếu có), thuốc giãn cơ trơn đường tiết niệu.
• Tái khám đúng lịch: Thường sau 1 tuần, 2 tuần và 1 tháng để chụp X-quang hoặc siêu âm kiểm tra xem còn sỏi sót không.

Không tự ý dùng thuốc nam, thuốc đông y hoặc các bài thuốc truyền miệng chưa được kiểm chứng vì có thể gây tương tác thuốc hoặc làm chậm hồi phục.

Khi nào cần khám đi khám bác sĩ?

Đừng chủ quan nếu cơ thể xuất hiện các dấu hiệu bất thường báo hiệu tình trạng nhiễm trùng hoặc tắc nghẽn. Theo đó, bạn cần đến gặp bác sĩ để thăm khám nếu nhận thấy một trong các dấu hiệu như:

• Đau dữ dội: Cơn đau quặn thận quay trở lại với cường độ tăng dần.
• Dấu hiệu nhiễm trùng: Sốt cao, rét run, người lờ đờ.
• Bất thường nước tiểu: Nước tiểu đục, có mủ, mùi hôi hoặc tiểu máu tươi kéo dài không giảm.
• Rối loạn bài tiết: Bí tiểu hoàn toàn hoặc đau buốt không thể chịu nổi.

Tóm lại, tán sỏi niệu quản bao lâu thì khỏi? Tán sỏi niệu quản thường không mất nhiều thời gian hồi phục, đa số người bệnh có thể sinh hoạt gần như bình thường sau vài ngày đến vài tuần. Tuy nhiên, thời gian hồi phục sau tán sỏi niệu quản phụ thuộc vào phương pháp điều trị, tình trạng sỏi và việc tuân thủ chăm sóc sau tán sỏi. Theo dõi sát sao các triệu chứng, uống đủ nước và tái khám đúng hẹn là những yếu tố quan trọng giúp người bệnh hồi phục an toàn, nhanh chóng và hạn chế nguy cơ sỏi tái phát trong tương lai.