Tôm chì: Giá trị dinh dưỡng và lưu ý khi chế biến

Là một loài giáp xác quý giá từ đại dương, tôm chì nổi bật với hình dáng độc đáo, môi trường sống đặc trưng cùng giá trị dinh dưỡng vượt trội và hương vị thơm ngon. Hãy cùng Nhà thuốc Long Châu khám phá sâu hơn về nguồn gốc, đặc điểm sinh học, cũng như vai trò quan trọng của tôm chì trong hệ sinh thái biển và đời sống con người.

Tôm chì là gì?

Tôm chì là một loài giáp xác có giá trị kinh tế cao và đóng vai trò quan trọng trong ngành thủy sản thương mại. Với đặc tính sinh sống hoàn toàn trong môi trường tự nhiên, loài tôm này không chỉ hấp dẫn bởi hương vị thơm ngon, thịt chắc ngọt mà còn sở hữu những tập tính sinh học riêng.

Nguồn gốc và môi trường sống

Tôm chì phân bố chủ yếu ở các vùng cận cực, đặc biệt là tại Bắc Đại Tây Dương và Bắc Thái Bình Dương. Chúng thường được tìm thấy trên các nền đáy mềm như bùn hoặc cát pha sét, nơi có hàm lượng carbon hữu cơ cao.

Môi trường sống của loài này trải rộng từ độ sâu 9 đến 1450 mét dọc theo thềm lục địa, nhưng mật độ khai thác thương mại hiệu quả nhất thường tập trung ở độ sâu từ 50 đến 300 mét. Đây là loài chịu nhiệt tốt, có thể sống trong biên độ nhiệt từ 1,5 đến 12,0 độ C và ưa thích các vùng nước có độ mặn tương đối cao.

Đặc điểm nhận dạng ngoại hình

Về hình thái, tôm chì có những đặc điểm màu sắc rất riêng biệt giúp dễ dàng nhận diện:

• Cơ thể có màu trắng hơi trong, điểm xuyết những chấm sắc tố màu xanh, đen hoặc lục nhạt.
• Phần chân đuôi mang màu lục nhạt, đặc biệt phần rìa được viền bởi những sợi lông tơ màu đỏ tía nổi bật.
• Các chân ngực thường có màu đỏ hồng, trong khi rìa chân hàm và chân bụng lại xuất hiện sắc tố xanh.
• Ở tôm trưởng thành, có thể quan sát thấy sự khác biệt về hình thái giữa các quần thể ở Thái Bình Dương và Đại Tây Dương.

Đặc điểm sinh học

Tôm chì thường sống tập trung thành đàn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đánh bắt bằng lưới kéo đáy hoặc bẫy. Quần thể loài này là sự phân chia không gian sống rõ rệt dựa theo giới tính và giai đoạn phát triển.

Trong chuỗi thức ăn tự nhiên, tôm chì là nguồn dinh dưỡng quan trọng cho nhiều loài cá có giá trị kinh tế lớn như cá tuyết Đại Tây Dương, cá hồng và cá bạc má.

Chất lượng thịt và giá trị ẩm thực

Do sinh trưởng hoàn toàn trong môi trường tự nhiên và thường xuyên bơi lội, thịt tôm chì rất săn chắc. Dù kích thước tôm có thể không quá lớn, nhưng chúng thường có nhiều gạch, mang lại độ béo ngậy và hương vị ngọt đậm đà, được nhiều người đánh giá là ngon như tôm đất.

Giá trị dinh dưỡng của tôm chì

Tôm chì không chỉ được yêu thích bởi chất thịt chắc ngọt tự nhiên mà còn mang đến nguồn dinh dưỡng dồi dào và hàng loạt lợi ích sức khỏe thiết thực, phù hợp cho mọi lứa tuổi từ trẻ em đến người cao tuổi. Dưới đây là những giá trị dinh dưỡng nổi bật mà tôm chì mang lại:

• Hàm lượng protein chất lượng cao: Lượng protein dao động từ 18 đến 24g trong mỗi 100g thịt tôm, chứa đầy đủ các axit amin thiết yếu giúp cơ thể dễ dàng hấp thụ để xây dựng cơ bắp và phục hồi các mô tế bào.
• Bổ sung khoáng chất canxi và phốt pho: Đóng vai trò cốt lõi trong việc duy trì hệ xương khớp chắc khỏe và ngăn ngừa các bệnh lý về xương.
• Hàm lượng sắt và kali đáng kể: Hỗ trợ đắc lực cho quá trình tái tạo hồng cầu, ngăn ngừa thiếu máu và giúp cân bằng điện giải trong cơ thể.
• Cung cấp kẽm: Tăng cường hệ miễn dịch tự nhiên nhờ thành phần kẽm, giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh từ môi trường bên ngoài.
• Cung cấp vitamin B12: Là một dưỡng chất quan trọng giúp duy trì chức năng của hệ thần kinh trung ương và thúc đẩy quá trình chuyển hóa năng lượng hiệu quả.
• Chứa axit béo omega 3, astaxanthin: Omega 3 tốt cho trí não và mắt, kết hợp với chất chống oxy hóa astaxanthin giúp bảo vệ tim mạch, giảm viêm và làm chậm quá trình lão hóa.
• Ít chất béo: Tôm chì rất phù hợp cho thực đơn giảm cân hoặc ăn kiêng lành mạnh nhờ đặc tính ít chất béo và hàm lượng calo thấp nhưng vẫn đảm bảo đủ dưỡng chất.
• Axit amin tự do: Tôm chì có hương vị thơm ngon đặc trưng nhờ các axit amin tự do tạo nên vị ngọt thanh, cùng với các chất béo không bão hòa đa giúp món ăn vừa ngon miệng vừa tốt cho sức khỏe.

Làm sao để bảo quản tôm chì đúng cách?

Tôm chì với lớp vỏ mỏng và thịt ngọt tự nhiên rất dễ bị biến chất nếu không được xử lý kịp thời sau khi đánh bắt hoặc mua về. Để giữ trọn vẹn hương vị tươi ngon và giá trị dinh dưỡng của loại hải sản này, hãy áp dụng các nguyên tắc bảo quản dưới đây:

• Rửa sạch tôm ngay và làm lạnh nhanh chóng để ngăn chặn quá trình oxy hóa tự nhiên, giúp tôm không bị chuyển sang màu nâu đen ở phần đầu và chân.
• Đối với nhu cầu sử dụng trong ngắn hạn khoảng 1 đến 2 ngày, hãy ướp tôm với đá lạnh và cất trong ngăn mát tủ lạnh ở mức nhiệt độ lý tưởng gần 0 độ C.
• Khi cần bảo quản lâu dài, hãy cấp đông tôm với một lớp nước mỏng bao quanh, giúp thịt tôm không bị mất nước, khô hay cháy lạnh.
• Luôn sử dụng túi hút chân không, túi zip ép hết khí hoặc hộp đựng thực phẩm đậy kín nắp để ngăn tôm tiếp xúc với không khí và không bị ám mùi lạ từ các thực phẩm khác.
• Duy trì nhiệt độ tủ đông ở mức cực thấp, tốt nhất là từ - 26 độ C trở xuống để đảm bảo cấu trúc thịt tôm không bị bở nát theo thời gian.
• Ưu tiên rã đông chậm bằng cách chuyển tôm xuống ngăn mát hoặc xả dưới vòi nước lạnh chảy liên tục, tuyệt đối không ngâm tôm trong nước tù đọng sau khi tan đá để tránh nhiễm khuẩn và mất chất.

Tôm chì không chỉ là một loại hải sản được yêu thích với hương vị đặc trưng và hàm lượng dinh dưỡng cao, việc bảo tồn và khai thác bền vững loài tôm này là yếu tố then chốt để các thế hệ tương lai vẫn có cơ hội thưởng thức loại thực phẩm này. Hy vọng bài viết trên đã đem đến cho bạn đọc nhiều thông tin hữu ích.