Trẻ sơ sinh nấc cụt có sao không? Nguyên nhân và cách chữa nấc cụt

Nấc cụt ở trẻ sơ sinh thường xuất hiện bất ngờ, có thể xảy ra sau khi bú. Dù phần lớn các cơn nấc không quá nghiêm trọng, hiện tượng này vẫn khiến nhiều ba mẹ băn khoăn vì sợ ảnh hưởng đến việc bú, ngủ và sinh hoạt của bé.

Trẻ sơ sinh nấc cụt có sao không?

Nhiều ba mẹ lo lắng không biết trẻ em bị nấc cụt có sao không khi thấy bé nấc lặp lại nhiều lần trong ngày. Trên thực tế, nấc cụt ở trẻ thường là một phản xạ tự nhiên của cơ thể, xảy ra khi cơ hoành co thắt đột ngột. Phần lớn các cơn nấc chỉ kéo dài trong thời gian ngắn, tự hết sau vài phút và không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của bé.

Tuy nhiên, nếu trẻ bị nấc cụt quá thường xuyên, kéo dài hoặc đi kèm các biểu hiện bất thường như quấy khóc nhiều, mệt mỏi, nôn trớ hay khó chịu rõ rệt, ba mẹ cần chú ý theo dõi sát hơn. Trong những trường hợp này, nấc cụt không chỉ gây gián đoạn sinh hoạt mà còn có thể khiến bé khó bú, khó ngủ và ảnh hưởng đến thể trạng.

Nguyên nhân gây nấc cụt ở trẻ sơ sinh

Để xử lý đúng cách, ba mẹ cần hiểu rõ vì sao bé bị nấc. Có nhiều nguyên nhân khiến cơ hoành của trẻ bị kích thích, từ thói quen bú hằng ngày cho đến yếu tố nhiệt độ và hệ tiêu hóa còn non nớt.

Bé bú quá no

Một trong những nguyên nhân thường gặp nhất là bé bú quá no. Khi dạ dày bị làm đầy quá mức, áp lực trong bụng tăng lên và dễ tác động đến cơ hoành. Lúc này, cơ hoành co thắt đột ngột và tạo ra cơn nấc. Tình trạng này thường xuất hiện ngay sau khi bú xong, nhất là khi ba mẹ cho bé bú quá nhiều trong một cữ.

Bé bú quá nhanh

Khi bú quá nhanh, trẻ dễ nuốt thêm nhiều không khí vào dạ dày cùng với sữa. Lượng khí này khiến bụng bé căng lên, tạo áp lực lên cơ hoành và dẫn đến nấc cụt. Đây là nguyên nhân rất phổ biến ở cả trẻ bú mẹ và bú bình, đặc biệt khi bé đang quá đói nên bú vội vàng.

Bú bình không đúng cách

Trẻ bú bình có nguy cơ bị nấc nhiều hơn nếu tư thế bú chưa đúng hoặc núm ti không phù hợp. Khi bé ngậm núm vú không sát, dòng sữa chảy không đều hoặc bé hút nhiều hơi cùng lúc, lượng không khí đi vào dạ dày sẽ tăng lên. Điều này khiến cơ hoành bị kích thích và bé dễ bị nấc sau bú.

Trào ngược dạ dày

Ở trẻ sơ sinh, hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện nên hiện tượng trào ngược dạ dày khá dễ xảy ra. Khi dịch hoặc sữa từ dạ dày trào ngược lên thực quản, vùng cơ hoành có thể bị kích thích, từ đó tạo ra cơn nấc. Nếu trẻ nấc nhiều kèm nôn trớ, ọc sữa hoặc quấy khóc sau bú, ba mẹ nên chú ý nhiều hơn đến nguyên nhân này.

Nhiệt độ thay đổi đột ngột

Cơ thể trẻ nhỏ phản ứng khá nhanh trước những thay đổi dù rất nhỏ từ môi trường xung quanh. Khi bé bị lạnh đột ngột, chẳng hạn như sau tắm, khi thay quần áo hoặc khi nằm trong môi trường nhiệt độ thấp, không khí lạnh có thể kích thích cơ thể và làm xuất hiện cơn nấc. Đây là nguyên nhân thường gặp nhưng nhiều ba mẹ dễ bỏ qua.

Những cách chữa nấc cụt cho trẻ sơ sinh hiệu quả

Khi bé bị nấc, ba mẹ thường bối rối không biết nên làm gì để giúp con dễ chịu hơn. Thực tế, có nhiều cách đơn giản tại nhà có thể hỗ trợ làm giảm cơn nấc và hạn chế tình trạng này tái diễn.

Cho bé bú sữa

Đây là cách đơn giản và thường được nhiều ba mẹ áp dụng. Với trẻ trong 6 tháng đầu, sữa là nguồn dinh dưỡng chính nên khi bé bị nấc, ba mẹ có thể cho bé bú lại một cách từ từ. Động tác bú giúp cơ thể bé dịu lại, đồng thời làm thư giãn cơ hoành nên cơn nấc có thể giảm dần.

Tuy nhiên, khi cho bé bú trong lúc đang nấc, ba mẹ nên chú ý tư thế bú đúng, tránh để bé nuốt thêm không khí. Không nên cho bé bú quá nhanh hoặc ép bé bú nhiều hơn vì điều này có thể khiến tình trạng nấc nặng hơn.

Vỗ lưng giúp bé ợ hơi

Vỗ lưng là một trong những cách phổ biến và hiệu quả để giảm nấc ở trẻ sơ sinh. Ba mẹ có thể bế bé tựa đầu lên vai hoặc đặt bé ở tư thế hơi nghiêng rồi dùng bàn tay chụm lại, vỗ nhẹ vùng lưng. Cách này giúp hơi trong dạ dày thoát ra ngoài, giảm áp lực lên cơ hoành và hỗ trợ cơn nấc nhanh chấm dứt.

Đây cũng là thói quen nên duy trì sau mỗi cữ bú để hạn chế nguy cơ nấc cụt và giảm tình trạng đầy hơi, nôn trớ ở trẻ.

Thay đổi tư thế bú

Nếu trẻ thường xuyên bị nấc sau khi bú bình hoặc bú mẹ, ba mẹ nên xem lại tư thế bú của bé. Hãy cho bé bú trong tư thế thoải mái, đầu cao hơn thân một chút để giảm lượng không khí đi vào dạ dày. Với trẻ bú bình, cần kiểm tra núm ti để đảm bảo phù hợp với lực bú của bé.

Sau khi bú xong, nên giữ bé ở tư thế thẳng trong khoảng 10 - 15 phút thay vì đặt nằm ngay. Điều này giúp hạn chế trào ngược và giảm nguy cơ nấc sau bú.

Xoa lưng nhẹ nhàng cho bé

Ngoài vỗ lưng, ba mẹ cũng có thể massage nhẹ nhàng vùng lưng cho trẻ. Khi bé được bế áp vào người hoặc nằm ở tư thế thoải mái, việc xoa lưng theo chuyển động nhẹ có thể giúp bé thư giãn, giảm cảm giác khó chịu và hỗ trợ giảm nấc.

Đây là cách phù hợp với những bé hay quấy khóc khi nấc hoặc những cơn nấc khiến bé khó chịu nhẹ.

Kỹ thuật bịt tai hoặc mũi

Một số phụ huynh áp dụng cách bịt nhẹ hai lỗ tai của bé trong khoảng ngắn, sau đó thả ra để hỗ trợ làm dịu cơn nấc. Đây là mẹo dân gian được nhiều người biết đến. Tuy nhiên, khi thực hiện cần hết sức nhẹ nhàng, tránh làm bé khó chịu. Nếu ba mẹ không chắc chắn về thao tác, tốt nhất nên ưu tiên các cách an toàn, quen thuộc như vỗ lưng, đổi tư thế bú hoặc cho bú từ từ.

Nấc cụt là hiện tượng khá phổ biến trong giai đoạn đầu đời và phần lớn không gây nguy hiểm. Vì vậy, nếu bạn đang băn khoăn trẻ sơ sinh nấc cụt có sao không, câu trả lời là đa số trường hợp không đáng lo nếu bé vẫn bú, ngủ và sinh hoạt bình thường. Điều quan trọng là ba mẹ cần hiểu rõ nguyên nhân gây nấc cụt ở trẻ sơ sinh, đồng thời áp dụng đúng những cách chữa nấc cụt cho trẻ sơ sinh hiệu quả.